bet 855

bet 855:បេតិកភ័ណ្ឌ


20 of the world’s most beautiful World Heritage Sites

By Sarah Reid, for CNN Travel
April 29, 2013 — Updated 1336 GMT (2136 HKT)

1.

Angkor Wat CambodiaScattered between the twisting roots of the Cambodian jungle, this site dedicated to the Hindu god Vishnu contains the remains of Khmer Empire capitals dating from the 9th to the 15th centuries. Among the most famous of its 100-strong group of monuments is the Temple of Angkor Wat and, at Angkor Thom, the sculptural Bayon Temple. In 2000, Cambodian authorities allowed action flick “Tomb Raider” to be filmed at the site on the proviso that no guns would be fired.

2. Acropolis, Greece

 Acropolis, GreeceLooming over the city of Athens, this ancient Grecian citadel was built in the 5th century BC and continually beautified throughout the years by the city’s well-moneyed citizens. Despite being attacked and pillaged by everyone from the Byzantines, who converted the temples into churches, to the Venetians, who later shelled the area, the site still stands to provide an important insight into Greek mythology.

3. Bagan, Myanmar

 Bagan, MyanmarOK, so it’s still on the tentative list of sites to officially be brought into the UNESCO fold. But as Myanmar finally opens up to tourism, the importance of protecting its monuments is greater than ever. The capital city of the first Myanmar Kingdom, this enormous Buddhist complex on the Irrawaddy River contains more than 2,500 intricate monuments dating to the 10th century.

4. , Ecuador

 Galápagos Islands, EcuadorAmong the first sites to be listed by UNESCO in the 1970s, this otherworldly archipelago located in the far reaches of the Pacific Ocean was described by British naturalist Charles Darwin as “a little world within itself.” On top of its bevy of endemic species that have remained unchanged for centuries, the island groups’ location at the confluence of three ocean currents also attracts a diverse array of marine life.

5. Göreme National Park and the Rock Sites of Cappadocia, Turkey

Göreme National Park and the Rock Sites of Cappadocia, TurkeySculpted by erosion, Göreme valley and its surroundings contain rock-hewn sanctuaries that provide unique evidence of Byzantine art in the post-Iconoclastic period. Within the rugged natural landscape in and around a small triangle formed by Ürgüp, Avanos and Nevsehir, ancient villages and underground towns dating to the 4th century can also be observed.

6. , Australia

 Great Barrier Reef, AustraliaComposed of more than 3,000 individual reefs interspersed with more than 600 topical islands, the world’s most extensive coral reef system is so large it can be identified from space. While the region has been protected since 1981, a 2012 study found that the delicate ecosystem has lost more than half of its coral since 1985 due to a combination of factors including coral bleaching caused by climate change.

7. Hampi, India

Hampi, IndiaAgra’s Taj Mahal is undoubtedly India’s most famous World Heritage Site, but few visitors can deny the magic of lesser-known Hampi. Attractively nestled between emerald banana plantations in eastern Karnataka, the enormous group of monuments that comprise the former capital of the last great Hindu kingdom of Vijayanagara date back to the 14th century. Highlights include the elephant stables, Kallina Ratha (Stone Chariot) and the towering Virupaksha Temple.

8. , Brazil and Argentina

Iguazu National Park, Brazil and ArgentinaThis spectacular semicircular waterfall that forms the border of Argentina and Brazil spans almost 300 meters in diameter and up to 80 meters in height. Home to an abundant array of wildlife from neon-winged butterflies to sly caiman, elusive jaguars and more curious coatis, the falls’ subtropical rainforest surroundings provide a serene backdrop to its cascading torrents of water.

9. , Argentina

Los Glaciares National Park, ArgentinaEncompassing the largest ice mantle outside of Antarctica, this picturesque southern Patagonian park bordering Chile is one of the best places in the world to observe glacial activity. Its most famous ice mass is the cool blue Perito Mereno Glacier, from which giant icebergs can be observed crashing into the milky turquoise waters of Lake Argentino.

10. Machu Picchu, Peru

Machu Picchu, PeruThe sites that comprise Cusco’s Sacred City are spectacular in their own right, but nothing quite prepares a visitor for sunrise over the Incan city of Machu Picchu. At 2,430 meters above sea level, in the midst of a tropical mountain forest, the 15th-century settlement was among the few Inca sites that wasn’t plundered by Spanish invaders, and remains one of the world’s most-photographed sites to this day.

11. , France

Mont-Saint-Michel, FranceOn a rocky islet on the coast of Normandy, this fortified village built in the shadow of a Gothic-style Benedictine abbey dedicated to the archangel St. Michael appears to float on the ocean if viewed from a particular angle at high tide. Despite its seemingly unstable sandbank foundations, the picturesque little village has survived since the 11th century.

12.

 Petra, JordanStrategically positioned between the Dead Sea and the Red Sea, Petra acted as the capital of the Nabataean caravanning kingdom from around the 6th century BC. Later absorbed by the Roman Empire and finally abandoned in the 2nd century AD following a catastrophic earthquake that crippled its advanced water management system, the desert city carved from rose-red limestone remains one of the world’s most important archaeological sites.

13. Pyramids of

 Pyramids of Giza, EgyptComprising the Pyramid fields from Giza to Dahshur, including the majestic Great Sphinx, the Old Kingdom of Egypt was considered to be one of the seven wonders of the world in Hellenistic times, and remains the only inscription on the original list still in existence. Fantastically preserved, the dozens of tombs buried in the shadows of the famous pyramids have provided archaeologists a glimpse into one of the world’s most fascinating civilizations.

14. Rapa Nui, Chile

Rapa Nui, ChileEaster Island, or Hanga Roa as it’s called in the local indigenous language, is the most remote inhabited island on the planet. Carved from solid basalt between the 13th and 16th centuries, the group of more than 800 massive stone monuments known as moai that are scattered across the volcanic landscape are the legacy of a Polynesian society who settled here around 300 AD.

15. , Tanzania

Serengeti National Park, TanzaniaLocated in northern Tanzania and spilling into nearby Kenya, where the conservation area is known as the Masai Mara, this iconic savannah hosts the annual migration of 2 million wildebeest, zebra and gazelle followed by their predators, in search of pasture and water. The phenomenal natural spectacle is the largest remaining animal migration in the world.

16. Sigiriya, Sri Lanka

 Sigiriya, Sri LankaArguably the most breathtaking sight contained within the country’s so-called cultural triangle, this ancient Ceylon city has been inhabited since the 3rd century BC. Also known as Lion Mountain for the giant clawed feet carved into the granite alongside a staircase leading to the remains of a fortified palace built atop the 370-meter peak, the site also features a series of stunning frescoes and lashings of “Sigiri graffiti,” one of the most ancient texts in the Sinhalese language.

17. Tulum, Mexico

Tulum, MexicoThere are at least 30 Mayan ruins scattered throughout Mexico and Central America. From Chichen Itza to Palenque, Calakmul to Tikal, few are less than awe-inspiring. Idyllically situated on a rocky cliff facing the turquoise waters of the Caribbean Sea, Tulum was one of the last cities built and inhabited by the Mayans, managing to survive around 70 years after the Spanish began occupying Mexico in the early 16th century.

18. Valletta, Malta

Valletta, MaltaRuled successively by the Phoenicians, Greeks, Carthaginians, Romans, Byzantines, Arabs and the Order of the Knights of St. John, the latter of which was responsible for building the city in the 16th century, Valletta is one of the world’s rare urban inhabited sites that has been preserved near perfectly. Crammed into a tiny fortified peninsula, the site comprises 320 monuments, making it one of the most concentrated historic areas in the world.

19. Venice and its lagoon, Italy

Venice and its lagoon, ItalyTipping the scales at a whopping 47, Italy boasts the most World Heritage Sites of any nation. Founded in the 5th century and spread over 118 small islands, Venice is an extraordinary architectural masterpiece in which even the smallest buildings contain works by some of the world’s greatest artists such as Giorgione, Tintoretto, Titian and Veronese. With gondola boats providing canal transport, Venice remains the world’s only pedestrian city.

20. , United States

Yellowstone National Park, United StatesFor sheer diversity, Yellowstone National Park has to be among the United States’ best natural wonders. Contained within a 9,000-kilometer-squared chunk of Wyoming, the world’s first national park contains half of the globe’s known geothermal features, and is home to an equally impressive array of wildlife including grizzlies, wolves and bison.
ប្រភពឯកសារ៖ 

ការប្រមូលពន្ធ លើ មធ្យោបាយដឹកជញ្ជូន និង យានជំនិះគ្🦄រប់ប្រភេទ 🎃សម្រាប់ ឆ្នាំ២០១៣


កាលពីចុងខែសីហា ឆ្នាំ២០១២ កន្លងទៅ នាយកដ្ឋានពន្ធដារ នៃ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បានចុះកិច្ចព្រមពៀង ជាមួយធនាគារអេស៊ីលីដា ដើម្បីឲ្យផ្តល់សិទ្ធឱ្យធនាគារ ក្នុងការលក់ប័ណ្ណពន្ធផ្លូវលើម៉ូតូ និង រ៉ឺម៉កកង់បី សម្រាប់ឆ្នាំ ២០១៣ ។

ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ បានជូនដំណឹងស្ដីពីការប្រមូលពន្ធលើមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូន និងយានជំនិះគ្រប់ប្រភេទសម្រាប់ឆ្នាំ២០១៣ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ខែកុម្ភៈ ដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា

ការត្រួតពិនិត្យលើមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូន និងយានជំនិះគ្រប់ប្រភេទ សម្រាប់ឆ្នាំ២០១៣ នឹងត្រូវអនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី១៦ កក្កដា ឆ្នាំ២០១៣ ។ ចំពោះពន្ធរថយន្តវិញ អ្នកប្រើប្រាស់ត្រូវទៅបង់ពន្ធនៅទីស្នាក់ការ ឬសាខាពន្ធដារដដែល។
រំលឹក៖ សូមម្ចាស់ម៉ូតូ និង រ៉ឺម៉កកង់បី ប្រញ៉ាប់ទៅទិញប័ណ្ណពន្ធផ្លូវ ពីគ្រប់សាខារបស់ ធនាគារអេស៊ីលីដា ដែលនៅជិតលោកអ្នក ឱ្យបានទាន់ពេល ចៀសវាងត្រូវនគរបាលពិន័យ ។

ប័ណ្ណពន្ធផ្លូវលើម៉ូតូ និង រ៉ឺម៉កកង់បី

ព័ត៌មានផ្សេងៗ៖

bet 855:ជំងឺមហារីកសួត


តើអ្វីទៅជា ជំងឺមហារីកសួត?

ជំងឺមហារីកសួត គឺជា ជំងឺមហារីកកាចមួយ ដែលគេឧស្សាហ៍ជួប, វាភាគច្រើន កើតចេញ ពី កោសិកាស្រទាប់ខាងលើបង្អស់ នៃ ទងសួតធំ, ដែលវាត្រូវបានគេហៅ ឈ្មោះម្យ៉ាងទៀតថា ជំងឺមហារីកសួត ដែលបណ្ដាលមកពី ទងសួតធំ (Bronchial Carcinoma) ។

តើមនុស្សគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែអាចកើតជំងឺមហារីកសួតមែនទេ?

តាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវ បានបង្ហាញថា ៩០% នៃ ការកើតជំងឺមហារីកសួត សុទ្ធតែមានទំនាក់ទំនង យ៉ាងចិត្តស្និទ្ធ ជាមួយ ការជក់បារី។ ចុះចំនែកអ្នក ដែលមិនជក់បារីវិញ, តើមិនមានឱកាស កើតជំងឺមហារីកសួតទេ? ប្រសិនបើអ្នកគិតថា អ្នកទាំងនោះ មិនមានឱកាស កើតជំងឺមហារីកសួតទេ, នោះការគិតរបស់អ្នក ពិតជាពុំត្រឹមត្រូវទេ។ អ្នកឯកទេស នៃ មន្ទីរពេទ្យក្វាងចូវទំនើប ផ្នែកមហារីក បានធ្វើបទបង្ហាញថា, ថ្វីត្បិតតែ រហូតមកដល់ បច្ចុប្បន្ននេះ មូលហេតុ នៃ ការកើតជំងឺមហារីកសួត មិនទាន់ត្រូវបានគេ រកឃើញទាំងស្រុងមែន, ប៉ុន្ដែ អ្វីដែលយើងប្រាកដប្រជាថា វាជាកត្តារួមចំនែក ក្នុងការជំរុញ ការកើតជំងឺមហារីកសួត គឺ មិនត្រឹមតែកត្តាជក់បារីទេ,  កត្តាខាងក្រោមទាំងបីនេះ ក៏រូមចំនែកយ៉ាងសំខាន់ ក្នុង ការជំរុញ ការកើតជំងឺ មហារីកសួត, ដូច្នេះ យើងត្រូវតែមាន ការប្រុងប្រយត្ន័អំពីពួកវា។
  • ១.កត្តាបំពុលបរិយាកាស
  • ២.កត្តាសំពាធ
  • ៣.កត្តាជីវជាតិចិញ្ចឹម

ក្រៅពីកត្តាដូចដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ, មានកត្តាជាច្រើនទៀត ដូចជា ៖ ការឆ្លងវីរុស, ការឆ្លងពពួកផ្សិត, ជំងឺរបេង, តួនាទី របស់ ប្រព័ន្ធការពារ រាង្គកាយ ចុះខ្សោយ, ប្រពន្ធ័អង់ដូគ្រីន មិនមានតុល្យភាព និង កត្តាតំណពូជ។ល។, ដែលកត្តាទាំងនេះ សុទ្ធតែអាចមានទំនាក់ទំនង ជាមួយ ជំងឺមហារីកសួត។

តើអត្រានៃការកើតជំងឺមហារីកសួតមានករិតខ្ពស់ប៉ុនណាដែរ?

ជំងឺមហារីកសួត ច្រើនតែកើតទៅលើក្រុមមនុស្ស ដែលមានវយ័ចាប់ពី ៤០ប្លាយឆ្នាំ ឡើងទៅ, វ័យដែលមាន ហានិភយ័ខ្ពស់ គឺនៅចន្លោះពី ៦០-៧៩ឆ្នាំ។សមាមាត្ររវាងបុរស និង ស្រ្ដី គឺ ២,៣៖១។

តើជំងឺមហារីកសួតមានអាការៈដូម្ដេចខ្លះ?

១.ក្អក ៖ គឺជាអាការៈមួយ ដ៏សំខាន់ របស់ ជំងឺមហារីកសួត, ដែលការក្អកនោះ មានលក្ខណៈ ជា ការក្អកស្🧔ងួត។ មានអ្នកជំងឺមួយចំនួន ✨ដែលការក្អក របស់ គាត់មានលាយឈាម នៅក្នុងស្លេស, ហើយ ឈាមនោះមានលក្ខណៈជា សរសៃអំបោះ ឬ ដុំតូចៗ។

២.កំដៅខ្លួនប្រាណចុះត្រជាក់ខុសប្រក្រតី(ទាបជាង ៣៧ អង្សារ)៖ មានអ្នកជំងឺមួយចំនួន ដោយសារតែ គាត់មានការរលាកសួត ដែលបណ្ដាល មកពី ការស្ទះន✤ូវទងសួត, អញ្ចឹងហើយបានជា បណ្ដាលឱ្យគាត់ លេចចេញនូវអាការៈ កំដៅខ្លួនប្រាណ ចុះត្រជាក់ ខុសប្រក្រតី, ថប់ដើមទ្រូង,។ល។, ក្រោយការប្រើថ្នាំរួច អាការៈទាំងនេះអាចមាន ការធូរស្បើយមួយរយៈ។

៣.ការឈឺណែនក្នុងទ្រូង៖ នៅក្នុងដំណាក់កាលដំបូង នៃ ជំងឺមហារីកសួត, ការឈឺដើមទ្រូង របស់ អ្នកជំងឺ មិនស្ដែងចេញច្បាស់ទេ, អាការៈ ដ៏គួរអោយកត់សម្គាល់ មានដូចជា៖ថប់ទ្រូង, ការឈឺស្ទីងៗ ក្នុងដើមទ្រូង, ដែលការឈឺនោះ ពុំមានទីតាំង ច្បាស់លាស់នោះទេ, ហើយក៏ពុំមាន ទំនាក់ទំនងអ្វីធំដុំ ជាមួយ នឹង💃ការដកដង្ហើមដែរ។ប្រសិនបើការឈឺណែន ក្នុងទ្រូង មិនលោះទាល់តែសោះ នោះបង្ហាញថាꦐ មហារីក អាចនឹងកំពុងរុករាន ទន្រ្ទានស្រោមសួត។

ម្យ៉ាងវិញទៀត, ស្លេសនៅក្នុងឈាម ក៏ជា រោគសញ្ញាមួយ ដែលលេចឡើងក្ រោយពេលកើត ជំងឺមហារីកសួត។ ដុំមហារីក អាចធ្វើឱ្យ សរសៃឈាមតូចៗ របស់អ្នកជំងឺ មានការដាច់ចេញឈាម, អញ្ចឹងហើយ ទើបបណ្ដាលឱ្យ ការក្អករបស់ អ្នកជំងឺ មានលាយឈាម ដែលមានបរិមាណតិច, រីឯការក្អកមានឈាម របស់ អ្នកជំងឺ គឺវាមិនមែនជាប់គ្នា ឥតលោះនោះទេ, គឹវាមានលក្ខណៈ ពេលខ្លះមាន ពេលខ្លះអត់, ជាទូទៅ វាតែងតែ នៅលាយឡំ ជាមួយ ស្លេស។ អ្នកជំងឺមហារីកសួត មួយចំនួនធំ ត្រូវបានគេធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ថាជាជំងឺមហារីកសួត ដោយសារតែពួកគាត់ លេចចេញ នូវ អាការៈក្អកឈាម។

ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យនៃជម្ងឺមហារីកសួត

ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យរក ជំងឺមហារីកសួត គឺជាគន្លឹះក្នុងការស្វែងរក ជំងឺមហារីកសួត ដំណាក់កាលដំបូង និង ធ្វើការព្យាបាល វាអោយបានទាន់ពេលវេលា។អាការៈ នៃ ជំងឺមហារីកសួត ដំណាក់កាលដំបូង មានភាពស្រដៀង ទៅនឹង ជំងឺមួយចំនួន ដែលជាកត្តាមួយ បណ្ដាលអោយ អ្នកជំងឺមាន ភាពយឺតយ៉ាវ ក្នុង ការព្យាបាល ហើយភាគច្រើន នៃ អ្នកជំងឺមហារីកសួត នៅពេលដែលគាត់ ត្រូវបានគេធ្វើ រោគវិនិច្ឆ័យច្បាស់លាស់ ថា គាត់ពិតជាកើត ជំងឺមហារីកសួត មែននោះ ជំងឺនេះ គឺវាវិវត្តន៍ ដល់ ដំណាក់កាលចុងក្រោយហើយ ដែលវាមិនអំណោយផល ក្នុង ការធ្វើការព្យាបាលនោះទេ។ដូច្នេះ ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យរក ជំងឺមហារីកសួត គឺ វាមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់។

តើអ្នកជំងឺមហារីកសួតគួរតែត្រូវធ្វើតេស្ដពិនិត្យអ្វីខ្លះ?

១. ការថតស្គេន ៖ ការថតស្គេនអាចរកឃើញពីទីតាំងរបស់ជំងឺ និង តាមរយៈ លក្ខណៈពិសេសមួយចំនួន នៃ ជំងឺ អាចធ្វើការ🃏ក្រើនរំលឹក ពី លទ្ធភាព នៃ ការកើតជំងឺមហារីកសួត ហើយការថតស្គេននេះ ផងដែរក៏ជាភស្ដុតាងមួយដ៏សំខាន់ ក្នុង ការធ្វើការបែងចែកដំណាក់កាលនៃជំងឺមហារីកសួត។

២.កាំរស្មីអ៊ិច(X) ៖ គឺជាវិធីមួយដ៏សំខាន់ ក្នុង ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យរក ជំងឺមហារីកសួត។ ជំងឺមហារីកសួត ដែលមានឈ្មោះថា (Central Type Of ) វាមិនបង្ហាញចេញនូវ អ្វីខុសប្រក្រតី នៅលើហ្វីល នៃ កាំរស្មីអ៊ិច ទេក្នុងដំណាក់កាលដំបូង។ នៅពេលដែល ដុំមហារីក ធ្វើការរុករាន ដល់ ទងសួត នឹងធ្វើអោយ ទងសួតស្ទះ ពេលនោះវានឹងលេចចេញ នូវ អាការៈរលាកសួត (Obstructive Pneumonia) ឬ សួត មិនអាចស្ពោតឡើងបាន ()។ ប្រសិនបើ កោសិកាមហារីក ធ្វើការលុកលុយ ទៅដល់ ជាលិកា ដែលស្ថិតនៅជុំវិញ សួត កូនកណ្តុរ នៅទីតាំង ដែលមានឈ្មោះ មីឌៀស្ទីនឹម (Mediastinum) នោះគេនឹងឃើញមាន ដុំសាច់ នៅទីតាំងសួត ដែ🍎លមានឈ្មោះ ថាហ៊ីលឹម (Hilum) នៅក្នុងហ្វីល នៃ កាំរស្មីអ៊ិច ឬ ស្រមោល របស់ទីតាំង ដែលមានឈ្មោះ មីឌៀស្ទីនឹម (Mediastinum) នៅលើហ្វីល នៃ កាំរស្មីអ៊ិច មានការរីកធំ។

នៅលើហ្វីល នៃ កាំរស្មីអ៊ិច គេអាចមើលឃើញ នូវ ស្រមោលនៃដុំសាច់ ដុះចូល ទៅក្នុង បំពង់នៃទងសួត ជញ្ជាំង នៃ ទងសួតផត ចុះឡើងមិនស្មើ មាន កម្រាស់ក្រាស់ ឬ បំពង់ នៃ ទងសួត រួមតូចស្ទះ។ល។ ចំពោះជំងឺមហារីកសួត ប្រភេទ Peripheral Lung Cancer រូបរាង្គ របស់វា បង្ហាញនៅលើហ្វីល នៃ កាំរស្មីអ៊ិច គឺមានស្រមោលដុំសាច់តូចៗ ស្ថិតនៅពាសពេញ ផ្ទៃនៃសួត។ ចំពោះជំងឺមហារីកសួត ប្រភេទ Bronchioloalveolar Cell Carcinoma រូបរាង្គ របស់វា បង្ហាញនៅលើហ្វីល នៃ កាំរស្មីអ៊ិច គឺស្រដៀង ទៅនឹង ជំងឺរលាកសួត។

៣. ការស្គេនCT ៖ វាច្បាស់ជាង ការថតកាំរស🐷្មីអ៊ិច វាអាចបង្ហាញ ពី រចនាសម្ព័ន្ធ នៃ ទីតាំងជំងឺ បានយ៉ាងច្បាស់ និង អាចបង្ហ𓆏ាញ ពីទីតាំង ដែលកាំរស្មីអ៊ិច មិនអាចថតឃើញបាន (ដូចជា៖ ផ្នែកកំពូលនៃសួត ផ្នែកខាងក្រោយ នៃ បេះដូង។ល។ )។

៤. ការថតMRI ៖ វិធីនេះងាយស្រួល ក្នុងការញែកឱ្យដាច់ពីគ្នា នូវ Mediastinum សរសៃឈាមសួត ពី ដុំមហារីក និង កូនកណ្ដុរ ម្យ៉ាងទៀត វាអាចកំនត់បានយ៉ាងច្បាស់ ពី បរិវេណ របស់ ដុំមហារីក និង សរសៃឈាម ដែលមានជ﷽ាប់ពាក់ព័ន🧜្ធ ជាមួយ ដុំនេះ។

៥. PETស្គេន ៖ វាមានលក្ខណៈពិសេស ត្រង់ថា វាអាចបង្ហាញ ពី បំរ៉ែបំរួល នូវ ការធ្វើមេតាបូលីស របស់ ⛄ដុំមហារីក។ប៉ុន្ដែ ការប្រើប្រាស់ PET សំរាប់ធ្វើ រោគវិនិច្ឆ័យជំងឺមហារីកសួត ចំពោះទីតាំង ដែលដុំមហារីកធ្វ൲ើ មេតាបូលីស មានកំរិតទាប ជាពិសេស វាជានិច្ចកាល តែងតែលេចចេញ នូវ លទ្ធផលអវិជ្ជមាន ចំពោះ ជំងឺមហារីក កោសិកាថង់សួត និង ជារឿយៗ តែងតែលេចចេញនូវ លទ្ធផលវិជ្ជមាន ចំពោះ ជំងឺរលាកសួត របេងសួត។ល។

៦. ការច្រឹបយកសាច់ទៅធ្វើកុសល្យវិច្ច័យ ៖ ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ជំងឺមហារីកសួត ផ្ដោតសំខាន់ ទៅលើ ការពិនិត្យជាលិកាកោសិកា នៃ ដុំមហារីក។មានវិធីសាស្រ្ដជាច្រើន ដែលគេប្រើប្រាស់ នៅក្នុងវិស័យសុខាភិបាល សម្រាប់ជំនួយ ក្នុងការច្រឹប យកសាច់ របស់ ដុំមហារីកសួត ទៅធ្វើកុសល្យវិច្ច័យ។កោសិកា សម្រាប់ ធ្វើកុសល្យវិច្ច័យទាំងនោះ យើងអាចបានវꦗា តាមរយៈស្លេស ទឹកនៅក្នុងប្រអប់ទ្រូង ឧបករណ៍ហ្វាយប្រូស្កុប និង ការច្រឹប ឬ ការꦜបូម តាមរយៈម្ជុល។

ការច្រឹបយកសាច់ទៅធ្វើកុសលវិច្ចយ័ គឺជា វិធីមួយ ដែលអាចធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ តាមរយៈជាលិកា បានយ៉ាងច្បាស់លាស់។ការច្រឹបយកសាច់ ទៅធ្វើ កុសលវិច្ច័យ អាចធ្វើទៅបាន តាមរយៈ ការវះកាត់បើក ប្រអប់ទ្រូង ពិនិត្យរួចច្រឹបយកសាច់ នៅទីតាំងណា ដែលមានការសង្សយ័ យកទៅ ធ្វើកុសលវិច្ចយ័, ឬ តាមរយៈការជំនួយពី CT ដើម្បីចូលទៅច្ រឹបយកសាច់, ដែលការច្រឹបយកសាច់ អាចធ្វើទៅលើដុំមហារីក, កោសិកាប្រព័ន្ធ ទឹករងៃ ដែល កោសិកាមហារីក បានធ្វើការរុករានទន្រ្ទាន,ស្រោមសួត។ល។

៧.ការសុងមើលទងសួត៖តាមរយៈការសុងមើលទងធ្វើអោយ🌠យើងអាចដឹងពីទីតាំង, ទំហំរបស់ដុំមហារីក, ច្រឹបយកសាច់𒆙 ទៅធ្វើកុសលវិច្ចយ័, ឬ ក៏យកកោសិកា ដែលស្ថិតនៅក្នុង ទងសួត ទៅធ្វើការពិនិត្យ។

៨. ការពិនិត្យកោសិកានៅក្នុងស្លេស៖ ការពិនិត្យកោសិកា នៅក្នុងស្លេស គឺជា វិធីមួយ ដែលងាយ និង មានប្រសិទ្ធិភាព, ចំពោះអ្នកជំងឺ ដែលមិនមានអាការៈក្អក ឬ ក្អកមានស្លេស, អាចបាញ់នូវសារធាតុម្យ៉ាង ចូលក្នុងមាត់ដើម🐷្បីយកស្លេស ទៅពិនិត្យធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ជំងឺមហារីកសួត ជាជំហានដំបូង។

ការព្យាបាលជម្ងឺមហារីកសួត

ជំងឺមហារីកសួត គឺជា ជំងឺមួយដែលបំផ្លាញសុខភាពមនុស្ស បណ្តាលឲ្យស្លាប់ ធំជាងគេបំផុត នៅលើ សកលលោកបច្ចុប្បន្ន ដូច្នេះ ជំងឺមហារីកសួត នៅអាចធ្វើ ការព្យាបាលបានដែរឬទេ? អ្នកជំនាញឯកទេស បានបង្ហាញថា ថ្វីត្បិតតែការព្យាករណ៍ខ្សោយ ប៉ុន្តែ នៅតាមមន្ទីរពិនិត្យ និង ព្យាបាល ជម្ងឺមហារីកសួត នៅតែមានចំនួនច្រើន។ ចំពោះ អ្នកជម្ងឺមហារីកសួត ដំណាក់កាលចុងក្រោយ ការព្យាករណ៍ នៃ ជម្ងឺមហារីកសួត ផ្អែកជាអាទិ៍ លើការព្យាបាល និង ស្របទៅតាមស្ថានភាព សុខភាព របស់ អ្នកជំងឺ ឬ អត់។វិធីព្យាបាលមហារីកសួត ដំណាក់កាលចុងក្រោយ សំខាន់ គឺ ត្រូវមាន ការប្រើគីមី និង វិទ្យុសកម្ម និង ការព្យាបាល ដោយ ថ្នាំចិនបុរាណ។ វិធីព្យាបាល ជម្ងឺមហារីកសួត មានច្រើនប្រភេទ គឺជា គន្លឹះមួយ ក្នុង ការជ្រើសរើស វិធីព្យាបាលមហារីកសួត យ៉ាងសក្តិសមដោយខ្លួនឯង។

វិធីព្យាបាលអ្នកជម្ងឺមហារីកសួត

បច្ចុប្បន្នការព្យាបាល ជម្ងឺមហារីកសួត សំខាន់គឺធ្វើការវះកាត់  វិធានការព្យាបាលផ្សេងទៀត មានការព្យាបាល ប្រើវិទ្យុសកម្ម ការព្យាបាលប្រើគីមី ការព្យាបាលជម្ងឺ ដោយជួយរាងកាយ ការព្យាបាល ដោយ ប្រើប្រាស់ថ្នាំចិនបុរាណ។ល។

ការព្យាបាលដោយការវះកាត់

ក្រៅពីពួកយើងទាំងអស់គ្នា បានជ្រាបដឹងពី ការព្យាបាលជម្ងឺមហារីកសួត ដោយការវះកាត់ នៅមានការព្យាបាល ដោយធ្វើឲ្យ ត្រជាក់ ក្នុង ពេលវះកាត់ កំដៅខ្ពស់ កាំរស្មី Laser ការវះកាត់ ដោយ ប្រើគីមី ផ្លេកបន្ទោល និង ការវះកាត់ សាច់មហារីក។ រួមមាន ការវះកាត់ ដោយ ការកាត់ចេញទាំងឬស និង ការកាត់ចេញចាក់ថ្នាំបំបាត់ ការឈឺចាប់។  អាចធ្វើការវះកាត់ អ្នកជម្ងឺ ដំណាក់កាលដំបូង និង ដំណាក់កាលកណ្តាល ចំនួនអ្នកជម្ងឺមានក្រោម ៤០% ការវះកាត់ ក្នុង ដំណាក់កាលចុងក្រោយ ត្រូវបានធ្វើការវះកាត់ ដោយ ចាក់ថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់។ ការវះកាត់ ដោយ ការវះកាត់ចេញ នៅតែជាវិធីសាស្រ្ត ដ៏មានប្រសិទ្ធិភាព នៃ ការព្យាបាលជម្ងឺមហារីកសួត ជម្រើស នៃ ការចង្អុលបង្ហាញ ការវះកាត់ និង ប្រភេទការវះកាត់ ជាច្រើនគឺយោងទៅតាម ទំហំ នៃ ការលុកលុយ របស់ ជម្ងឺមហារីក ទំហំ និង ស្ថានភាពទូទៅ របស់ អ្នកជំងឺ ជាពិសេស គឺ ការកំនត់ បម្រុងទុក មុខងារ របស់ បេះដូង។  គោលការណ៍ នៃ ការវះកាត់ គឺ បំពេញនូវ ការកាត់ចេញស្ថានភាពជំងឺ ថែមទាំង ថែរក្សា ជាអតិប្បរមា នៃ បញ្ហាសុខភាពសួត។

ការព្យាបាលដោយការប្រើវិទ្យសកម្ម

ការព្យាបាលដោយវិទ្យុសកម្ម រួមបញ្ចូលកន្លែងប្រហោង ការបញ្ចេញពន្លឺខាងក្រៅ ឧបករណ៍ ដែលប្រើប្រាស់ រួមមាន រ៉ាឌីយ៉ូម (Radium) ម៉ាស៊ីនកាំរស្មី X-ray កាំភ្លើងកូបាល់ (Cobalt) ឥលូវច្រើនប្រើល្បឿនធ្វើឲ្យលឿន ព្រមទាំងការរីកចំរើន នូវ ឧបករណ៍ទំនើបៗ កាំបិត (photons) កាំបិត” X” គ្រប់ប្រភេទ ជាច្រើននៅពេលថ្មីៗនេះ។ អាចប្រើប្រាស់ ជាការព្យាបាលជំនួយមុន ឬ ក្រោយ ពេលវះកាត់ ដើម្បីបង្កើននូវអត្រា នៃ ការកាត់ចេញ ដោយ ការវះកាត់ និង ក្រោយពេលពី ការវះកាត់ មានការរស់រានមានជីវិត រយះពេលយូរ យើងអាចជ្រើសរើស ការព្យាបាល ដោយចំហាយវិទ្យុសកម្ម សម្រាប់ករណីមិនអាច ធ្វើការវះកាត់ ឬ មានការរីករាលឡើងវិញ នៃ កោសិកាមហារីក។ ការព្យាបាល ដោយ ចំហាយវិទ្យុសកម្ម មានចំនុច សាមញ្ញវិទ្យុសកម្ម និង វិទ្យុសកម្ម។ ការព្យាបាល ដោយ វិទ្យុសកម្មសាមញ្ញ បែងចែកចំនុច នៃ រ៉ាឌីកាល់វិទ្យុសកម្ម និង វិទ្យុសកម្ម ដោយបំបាត់ការឈឺចាប់។ អាចអាស្រ័យទៅ តាមប្រភេទជំងឺ នៃ មហារីកសួត ជាលិកា (ដំបៅ) មានការរាលដាល ឬ អត់ ហើយយកមកធ្វើ ការសម្រេច នូវ ស្ថានភាពមុខងារសួត និង ស្ថានភាពក្នុងខ្លួន។ ការព្យាបាល ដោយ វិទ្យុសកម្មទូលំទូលាយ គឺ ការព្យាបាលបែប វិទ្យុសកម្ម រួមបញ្ចូល នឹង ការវះកាត់ ព្យាបាលបែបគីមី មកធ្វើការប្រតិបត្តិ ការព្យាបាល បើប្រៀប នឹង ភាពសាមញ្ញ នៃ ការព្យាបាលណាមួយ សុទ្ធតែ អាចបង្កើនអត្រារស់រាន មានជីវិតបានទាំងអស់។

ការព្យាបាលជម្ងឺមហារីកសួតដំណាក់កាលដំបូងនិងដំណាក់កាលចុងក្រោយ

ដំណាក់កាលដំបូង នៃ ជម្ងឺមហារីកសួត គួរតែប្រតិបត្តិការណ៍ នូវការវះកាត់ចេញ បំនែក នៃ សួត នៅពេលកាត់ចេញ សាច់មហារីក ដំបូងបានពេញលេញ និង សំអាតទឹករងៃ នៃ សួត ឲ្យបានស្អាតហើយនោះ ត្រូវព្យាយាម ថែរក្សាបញ្ហា សុខភាពសួត ដើម្បីឈានទៅដល់ គោលដៅ ក្នុង ការរស់រានមានជីវិត។ ចំពោះ អ្នកជំងឺមហារីកសួត ដែលជា ដំណាក់កាល ចុងក្រោយជាច្រើន ត្រូវព្យាយាមតស៊ូ ក្នុងការវះកាត់ចេញ នូវ សាច់មហារីកដំបូង អាចធ្វើបាន នូវ ការកាត់ចេញ នៃ ទឹករងៃ ដែលត្រូវបានរាលដាលនោះ ជាមួយគ្នានោះត្ រូវបន្ថែម ការព្យាបាល ដោយ វិទ្យុសកម្ម និង ការព្យាបាល បែបគីមី និង ការព្យាបាលជំងឺហារីកសួត ផ្សេងៗទៀត។ ប្រភពឯកសារ៖ 

សេចꦍក្តីប្រកាសព័ត៌មាន កិច្ចប្រជុំស្តីពី ការចុះបញ្ជីគណបក្សនយោបាយ ឈរឈ្មោះបោះឆ្នោត និងបេក្ខជន ឈរឈ្មោះ សម្រាប់ការបោះឆ្នោត ជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រ នីតិកាលទី៥


necelect-01necelect-02

ប្រភពឯកសារ៖ 

សេកច្តីថ្លែងការណ៍របស់ គ.ជ.ប ឆ្លើយបំភ្លឺទៅនឹងញតិ្តបាតុកម្មរបស់ គណៈបក្សសង្គ្រោះជាត🎃ិ


necelect-1

necelect-2

ប្រភពឯកសារ៖

bet 855:ជំងឺមហារីកថ្លើម


ការៈរបស់ជំងឺមហារីកថ្លើម

អាការៈមហារីកថ្លើមដំណាក់កាលដំបូង មិនសូវមានភាពច្បាស់លាស់ទេ ភាគច្រើនគឺបង្ហាញឲ្យឃើញនូវ អាការៈក្នុងដំណាក់កាលកណ្តាល និង ចុងក្រោយ។ ក្នុងជីវភាពប្រចំាថ្ងៃ ភាគច្រើនគឺខកពេល និង មានភាពព្រងើយកន្តើយនូវ អាការៈមហារីកថ្លើមដំណាក់កាលដំបូង ចំាដល់ពេលពិនិត្យរួច ក៏ជួបប្រទះកើតមាន ជំងឺមហារីកដំណាក់កាលចុងក្រោយបាត់ទៅហើយ។ ដូច្នេះរោគសញ្ញា និងអាការៈមហារីកថ្លើមមានការបង្ហាញឲ្យឃើញអ្វីខ្លះ?

ការបង្ហាញឲ្យឃើញនូវរោគសញ្ញានិងអាការៈមហារីកថ្លើម

១. ផ្នែកថ្លើមមានការឈឺចាប់៖ ការឈឺស្ទីងៗខាងលើផ្នែកខាងស្តាំ នៃពោះជាប់គ្នាមិនដាច់ គឺជាဣអាការៈមួយដ៏សំខាន់ នៃ ជំងឺមហារីកថ្លើម ហើយ វាក៏ជាអាការៈមួយ ដែលគេឧស្សាហ៍ជួបប្រទះ ច្រើនជាងគេផងដែរ។ ដោយសារការរីកលូតលាស់ យ៉ាងរហ័សនៃថ្លើមរីក ធ្វើឲ្យមាន ស្រោមរបស់ថ្លើម ឡើងតឹង ឬ ក៏ជាកោសិកាមហារីក បានរុករានស្រោមរបស់ថ្លើម គឺវាអាចបណ្តាលឲ្យទៅជា ឈឺស្ទីងៗជាប់គ្នាមិនដាច់នៅបរិវេណថ្លើម ឬក៏ ឈឺចុកណែនៗ។ មហារីកមានការបំពាន ដល់ សន្ទះសាច់ដុំខ័ណ្ឌចែកប្រអប់ទ្រូង និង ពោះ(diaphragm) នោះការឈឺចាប់នឹងរាលទៅដល់ស្មា ឬ ខ្នងខាងស្តាំ។ ប្រសិនបើ ដុំមហារីករាតត្បាតរាលដាល ដល់ បរិវេណខាងស្តាំផ្នែកខាងក្រោយ អាចបណ្តាលឲ្យមានការឈឺចាប់ចង្កេះខាងស្តាំ។ នៅពេលដែលដុំមហារីក មានការបែកធ្លុះធ្លាយ ពេលនោះកោសិកាមហារីក និង ឈាមបានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងពោះ បណ្តាលឲ្យមានការឈឺចាប់ពោះ កាន់តែខ្លាំងឡើងៗ និងលេចចេញនូវ រោគសញ្ញា និងអាការៈ(Peritonitis)ជាដើម។

២. រោគហើមថ្លើម៖គឺជាដើមហេតꦿុនៃរោគសញ្ញាមហារីកថ្លើមដែលឧស្សាហ៍ជួបប្រទះច្រើនជាងគេ។ ថ្លើមចេះតែរីកធំវិវត្តន៍ ទៅមុខរហូត ស្ទាបពីក្រៅ មានសណ្ឋានរឹង ផ្ទៃរបស់វារដិបរដុប មានដុំពកតូចធំមិនស្មើឬក៏មានទួលឡើងនៅលើផ្ទៃពោះ និងគែមៗរបស់វារដិបរដួល និងសង្កត់ទៅមានការឈឺ។

៣. ជំងឺខាន់លឿង៖ប្រហែលជា1/3នៃអ្នកជំងឺមហារីកមានរោគសញ្ញានេះ ជាទូទៅវាតែងតែកើតឡើងនៅក្នុងដំណាក់កាល🅘ចុងក្រោយ វាកើតឡើង ដោយសារតែមានការបំផ្លាញ ពីកោសិកាថ្លើម និង ដុំមហារីកថ្លើមសង្កត់លើបំពង់បង្ហូរទឹកប្រមាត់ និង មូលហេតុផ្សេងៗទៀតៗ។ល។

៤. គ្រុនក្តៅ ៖ ជាទូទៅ សីតុណ្ហភាពក្តៅអ៊ុនៗ ជួនកាលឡើងកំដៅដល់39អង្សារ ពេលខ្លះសីតុណ្ហភាពក្តៅអ៊ុនៗឥតឈប់ឈរ ឬ ពេលខ្លះ សីតុណ្ហភាពកំដៅ ឡើងខ្ពស់ឡើងចុះមិនទៀងទាត់ឡើយ។ នេះគឺដោយសារកោសិកាមហារីកស្លាប់ នឹងត្រូវបានសរីរាង្គកាយធ្វើមេតាបូលី សបញ្ចេញចោល ឬ ដុំមហារីកសង្កត់ ទៅលើ បំពង់បង្ហូរទឹកប្រមាត់ នោះវាបណ្តាលឲ្យ រលាកបំពង់🐻បង្ហូរទឹកប្រមាត់ ឬ អាចមានការឆ្លងមេរោគជាដើម។

៥. ផ្លូវអាហារ និងអាការៈផ្សេងៗ ဣ៖ អត់រសអាហារ ការរំលាយអាហារមិនល្អ ក្អួតចង្អោរ រាគរូស អស់កំលាំង ស្គមស្គាំង បាក់ទ្រុឌទ💧្រោម។

៦. អាការៈនៃការរាលដាលទៅកន្លែងផ្សេង ៖ អាការៈរបស់វាមានភាពផ្សេងៗគ្នាទៅតាមសរីរាង្គដែលវារាលដាល់ទៅដល់។ល។ ប្រសិនបើវារាលដាល ទៅដល់ ស𝓰ួត វាបណ្តាលឲ្យក្អក ក្អួតឈាម ប្រសិនបើវារាលដាលទៅដល់ស្រោមសួត វាបណ្តាលឲ្យឈឺទ្រូង និងមានឈាមដក់ក្នុងថង់សួត ប្រសិនបើ វារាលដាលទៅដល់ឆ្អឹងវាបណ្តាលឲ្យឈឺឆ្អឹង បាក់ឆ្អឹង ប្រសិនបើវារាលដាលទៅដល់ឆ្អឹងកងខ្នង ឬក៏ វាសង្កត់ទៅលើ សរសៃពួរបញ្ជា នៅក្នុងឆ្អឹងកងខ្នង អាចបណ្តាលឲ្យ ឈឺឆ្អឹងកងខ្នង និង ស្ពឹកមួយកំណាត់ខ្លួន ប្រសិនបើវារាលដាលទៅដល់ខួរក្បាល វាបណ្តាលឲ្យឈឺក្បាល ក្អួត និង លេចចេញ នូវ អាការៈសរសៃប្រសាទមួយចំនួន។

៧. អាការៈដទៃទៀត ៖ ដោយសារតែការធ្វើមេតាបូលីសរបស់កោសិកាមហារីកមានភាពមិនប្រក្រតី បណ្តាលឲ្យលេចចេញនូវអាការៈម🤪ួយចំនួន របស់ប្រព័ន្ធអង់ដូគ្រីន ដែល🌳គេឲ្យឈ្មោះថា Paraneoplastic syndrome។ អាការៈទាំងនោះមានដូចជា៖

(៧.១) ខ្វះជាតិស្ករ៖អាការៈលេចចេញប្រហែលពី10%ទៅ30%នៃអ្នកជំងឺមហារីក ដោយសារតែកោសិការបស់ថ្លើម បានផលិតនូវសារជាតិអាំងស៊ីលីន ឬក🔥៏សារធាតុដូចទៅនឹងអាំងស៊ីលីន ឬក៏ កោសិកាថ្លើមបានប្រើប្រាស់ នូវ ជាតិស្ករយ៉ាងច្រើន។ ការខ្វះជាតិស្ករធ្ងន់ធ្ងរ អាចបណ្តាលឲ្យ បាត់បង់ស្មារតី ឬ រហូតដល់ស្លាប់ក៏មាន។

(៧.២) គោលិកាឈា�𒊎�មក្រហមច្រើនហួសកំនត់៖ លេចចេញប្រហែលពី ២% ទៅ១០% នៃអ្នកជំងឺមហារីក ប្រហែលជាមានទំនាក់ទំនង ជាមួយ សារធាតុជំរុញ ការផលិតគោលិកាឈាមក្រហមEPO។

(៧.៣) អាការៈផ្សេងៗទៀត៖មានដូចជាឡើងជាតិខ្លាញ់ និង ជាតិកាល់ស្យូওមក្នុងឈាម ប្រជុំនៃរោគសញ្ញាដែលមានឈ្មោះថា Carcinoid syndrome ប្រជុំនៃរោគសញ្ញាដែលមានឈ្មោះថា Gonadotropin secr𒅌etion និងពេញវ័យមុនអាយុកំនត់ ជំងឺស្បែកប្រភេទSkin porphyria និង ដំណើរឈាម កកខុសប្រក្រតីដែលមានឈ្មោះថាAfibrinogenemia។

ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យនៃជំងឺមហារីកថ្លើម

ជំងឺមហារីកថ្លើមគឺសំដៅទៅលើថ្លើមដែលជាជំងឺមហារីកប្រភេទកាច បើគិតតាមមធ្យមភាគទៅគឺអ្នកជំងឺ ដែលមានវ័យចាប់ពី44ឆ្នាំ។ ព្យាបាលមហារីកថ្លើម មិនទាន់ពេលវេលា ឬក៏ ជ្រើសរើសការព្យាបាល មិនត្រូវតាមគោលការណ៍ទេនោះ ជាមធ្យមពេលវេលា នៃការរក្សាអាយុរស់នៅ គឺបានតែកន្លះឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។ ពីព្រោះដំណាក់កាលដំបូង នៃជំងឺមហារីកនេះ វាមិនមានលក្ខណៈប្លែកបង្ហាញអោយឃើញនោះទេ នៅពេលដែលរកឃើញថា មានកើតជំងឺនេះភាគច្រើនជំងឺនេះ គឺ ស្ថិតក្នុងដំណាក់កណ្តាល ឬចុងក្រោយទៅហើយ ដូច្នេះការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ នៃ ជំងឺមហារីកថ្លើម ឲ្យបានត្រឹមត្រូវទាន់ពេលវេលា ពិតជាមានប្រសិទ្ធភាពខ្លាំងណាស់។

តើចាំបាច់អ្វីត្រូវការត្រួតពិនិត្យជំងឺមហារីកថ្លើមដូចម្តេចទៅ?

១.ត្រួតពិនិត្យតាមរយៈ CT
ប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ការត្រួតពិនិត្យតាម CT គឺជាមធ្យោបាយ ឬក៏ ជាឧបករណ៍មួយល្អបំផុត ក្នុងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ជំងឺមហារីកថ្លើម ត្រួតពិនិត្យតាម CT នេះផងដែរ អាចរកឃើញយ៉ាងច្បាស់លាស់ នូវ រូបសណ្ឋានតូចឬធំ កត្តា រឺ បដិវេណ នៃ រាង្គកាយរបស់អ្នកជំងឺផងដែរ។ក្រៅពីនោះទៀត គឺព្ យាលបាលតាមម៉ាស៊ីនស្គេ♏ន ដើម្បីវែកញែករកនូវបំពង់ល្អិតៗ ដែលខូចខាតនៃបដិវេណថ្លើម យើងប្រើម៉ាស៊ីន CT ប្រភេទនេះ អាចរកឃើញ យ៉ាងច្បាស់លាស់ នូវ សរសៃឈាមគ្រប់ផ្នែក នៃ ថ្លើម និង ជាពិសេសអាចឆ្លុះឃើញ នូវ ដុំសាច់មហារីក ដែលនៅក្នុងនេះផងដែរ។

២. ម៉ាស៊ីន MRI
បើនិយាយចំពោះម៉ាស៊ីនប្រភេទនេះ វាងាយស្រួលក្នុងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និង ត្រួតពិនិត្យបានយ៉ាងល្អិតល្អន់បំផុត ចំពោះ មហារីកថ្លើមប្រភេទស្រាល ។ បើនិយាយចំពោះ មហារីកជាដុំសាច់ស្លូត ម៉ាស៊ីនប្រភេទនេះ វាមា🍬នអត្ថប្រយោជន៏យ៉ាងច្រើន ក្នុងការត្រួតពិនិត្យ បន្ថែមពីនេះទៅទៀត អ្នកជំងឺ ដែលបានធ្វើការវិនិច្ឆ័យ ដោយម៉ាស៊ីន CT នោះរួចក៏មកធ្វើការព្យាលបាល ដោយម៉ាស៊ីនប្រភេទនេះបន្ថែមទៀតដែរ។

៣. ប្រូតេអ៊ីន AFP
នៅវិស័យសុខាភិបាល ប្រូតេអ៊ីន AFP នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ វាគឺជាមធ្យោបាយដ៏ល្អបំផុត ក្នុងការវិនិច្ឆ័យ រោគជំងឺមហារីកថ្លើម នេះគឺជាវិធីពិតជាក់លាក់ និង ងាយស្រួលសម្រាប់ធ្វើយកមកប្រើប្រាស់ ។ អ្នកជំងឺដែលកើតមេរោគរលាកថ្លើម ងាយនឹងឈានទៅរកឬឆ្លង ជំងឺមហារីកថ្លើម ហើយ អ្នកមានជំងឺមហារីកថ្លើម ងាយនឹងមាន ប្រួតេអ៊ីន AFPកើនឡើង ប៉ុន្តែមិនមែនទាំងអស់ នៃអ្នកកើតជំងឺមហារីថ្លើមនោះទេ ដែលមានប្រូតេអ៊ីននេះ ដូច្នេះហើយអ្នកជំងឺដែលកើតជំងឺរលាកថ្លើមរីងរៃមាន ប្រូតេអ៊ីនAFP ធម្មតានិងមិ🌊នលាតត្រដាងអ្វីឡើយ។

៤. ការត្រួតពិនិត្យដោយតាមរយៈអេកូ
ជាទួទៅលក្ខណៈដូចខាងក្រោម អេកូគឺគេប្រើក្រោយពីអ្នកជំងឺបានព្យាលបាលរួច បន្ទាប់មកគេនឹងចាប់ត្រួតពិនិត្យឡើងវិញ វិធីនេះ បើនិយាយចំពោះ ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ វាអាចបង្ហាញថាដុំសាច់មហារីកមានលក្ខណៈតូច ឬក៏ ធំ ធ្វើការវិនិច្ឆ័យ លក្ខណៈប្រភេទ ដុំមហារីកថ្លើមនេះ ពไិតជាម🍨ានសារៈសំខាន់ ខ្លាំងណាស់។

អ្នកជំនាញនៅមន្ទីពេទ្យក្វាងចូវទំនើបផ្នែកមហារីកបានរំលឹកថា ៖ នៅពេលធ្វើការវិនិច្ឆ័យរោគមហារីកថ្លើម ត្រូវតែមក មន្ទីពេទ្យណា ដែលមានជំនាញ ក្នុងការព្យាលបាល ជំងឺមហារីក ទើបអាចធានាបានថាមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ ហើយជាពិសេសនោះ មានលក្ខណៈសុវត្ថិភាពផងដែរ។

ការព្យាបាលជំងឺមហារីកថ្លើម

មហារីកថ្លើមគឺជាជំងឺមហារីកមួយដែលអាចបណ្តាលឲ្យស្លាប់ វាមានការគំរាមកំហែងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ចំពោះសុខភាពរបស់មនុស្ស។ ម៉្យាងទៀត អត្រាស្លាប់ ដោយ ជំងឺមានអត្រាខ្ពស់។ ប្រសិនបើមហារីកថ្លើមដំណាក់កាលដំបូងមិនប្រញាប់ប្រញាល់ធ្វើការព្យាបាលទេនោះ អាចនឹងបណ្តាលឲ្យអ្នកជំងឺស្លាប់។ វិធីព្យាបាលរោគមហារីកថ្លើម មានច្រើនប្រភេទវិធីព្យាបាលខុសគ្នា វាមានប្រសិទ្ធិភាពខុសគ្នាផងដែរ ជ្រើសរើសវិធីព្យាបាល មហារីកថ្លើមណាមួយ ដែលទំនងថាមានសារះសំខាន់ឈានមុខគេ។

  • វិធីព្យាបាលមហារីកថ្លើមដែលតែងតែប្រើប្រាស់
តាមប្រសាសន៍របស់អ្នកជំងឺមហារីកថ្លើម វិធីព្យាបាលដែលតែងតែប្រើប្រាស់ជាងគេ គឺ វិធីព្យាបាលដោយចាក់បញ្ចូល និង វិធីព្យាបាលដោយវះកាត់។ ជាទូទៅ ដោយសារតែភាគច្រើន នៃ អ្នកជំងឺមហារីកថ្លើមដំណាក់កាលចុងក្រោយ មានស្ថានភាពកោសិកាមហារីករីកធំ និង ផ្លាស់ទី ដូច្នេះ ស្ថានភាពសុខភាពទាំងមួល របស់អ្នកជំងឺមហារីកថ្លើមធ្ងន់ធ្ងរ សុខភាពកាយសម្បទាក៏មានការអន់ថយផងដែរ។ អ្នកជំងឺដំណាក់កាលចុងក្រោយ មានឱកាសប្រតិបត្តិការវះកាត់ចេញពិតប្រាកដក៏មាន ១៣% នៃអ្នកជំងឺផងដែរ។
  • វិធីព្យាបាលដ៏ល្អបំផុតសំរាប់មហារីកថ្លើមដំណាក់កាលចុងក្រោយ
ឥលូវនេះវិធីព្យាបាលដោយការចាក់បញ្ចូល គឺត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ទូទៅនៅក្នុងការព្យាបាលរោគមហារីកថ្លើម ជាទូទៅព្យាបាលដោយការចាក់បញ្ចូល គឺស្ថិតនៅក្រោមកម្មរស្មី X 、CT、B  ម្ជុលពិសេស និង ទុយោ បូមចាក់ចូលទៅក្នុងសាច់មហារីកថ្លើមសំរាប់ជាវិធីសាស្ត្រមួយក្នុងការវិនិច្ឆ័យនិងព្យាបាល វាមានគន្លឹះច្រើនជាងក្នុងការព្យាបាលតាមវិទ្យុសកម្មសរសៃឈាមក្រហមនៃថ្លើម ការព្យាបាលមានប្រសិទិ្ធជាង ហើយការរីកចំរើនក៏រហ័ស វាជាវិធីសាស្រ្តព្យាបាលមហារីកថ្លើមដំណាក់កាលចុងក្រោយដែលល្អជាងគេ។
  • វិធីសាស្រ្តព្យាបាលផ្សេងៗទៀត
ក្រៅពីវិធីព្យាបាលដោយការចាក់បញ្ចូល និង វិធីព្យាបាលដោយការវះកាត់ នៅអាចជ្រើសយកវិធីព្យាបាល តាមថ្នាំចិនបានផងដែរ។ ចំពោះអ្ នកជំងឺមហារីកថ្លើមដំណាក់កាលចុងក្រោយ នៅពេលព្យាបាល ប្រសិនបើជ្រើសយកវិធីមួយ គឺ តាមរយៈគីមី ឬតាមរយៈវិទ្យុសកម្ម ប្រសិទ្ធិភាព គឺមិនទាន់ដល់កំរិតនៅឡើយទេ ហើយប្រើគីមី និង វិទ្យុសកម្មមានផលប៉ះពាល់ច្រើននឹងអាចធ្វើឲ្យអ្នកជំងឺឈឺចាប់កាន់តែខ្លាំង ចំណែកថ្នាំចិន មិនត្រឹមតែអាចធ្វើឲ្យអ្នកជំងឺ ដែលមិនស្រួលមានប្រសិទិ្ធភាពនិងធូរស្បើយប៉ុណ្ណោះទេ វាថែមទាំងអាចកាត់បន្ថយ ការព្យាបាលដោយគីមី យ៉ាងមានប្រសិទិ្ធភាព។ នៅក្នុងមន្ទីរពិនិត្យនិងព្យាបាលអ្នកជំងឺ ការព្យាបាលដោយប្រើថ្នាំចិនច្រើន ភាគច្រើនសំរាប់ព្យាបាល មហារីកថ្លើមដំណាក់កាលចុងក្រោយ។ ដូចដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ វិធីព្យាបាលមហារីកថ្លើមមានច្រើនប្រភេទណាស់ ជ្រើសរើសវិធីព្យាបាលមហារីកថ្លើម ដ៏សក្តិសមដោយខ្លួនឯង គឺជារឿងសំខាន់បំផុត។ អ្នកឯកទេសជំនាញមហារីកថ្លើម នៃ មន្ទីរក្វាងចូវទំនើបផ្នែកមហារីក បានរំលឹកថា:មិនខ្វល់ថាការព្យាបាល ដោយ ការចាក់បញ្ចូល  រឺ ក៏ ការព្យាបាលដោយការវះកាត់ អ្នកជំងឺ ចង់ទទួលបានការកំចាត់ចោលនូវថ្នាំពេទ្យទ្វេដង គឺអាចជ្រើសរើស តាម គោលការណ៍មន្ទីរពេទ្យ មកធ្វើការព្យាបាលជំងឺ។ ប្រភពឯកសារ៖ 

ក្រដាសប្រាក់ ១០០ ដុល្លារ សហរដ្ឋអាមេរិក


1880

US_$100_1880_United_States_Note

1922

US_$100_GC_1922

1934

Series1934_100gold_obverse
US_$100_Gold_Certificate_1934_reverse

1966

US_$100_United_States_Note_1966

2006

Usdollar100front

2009

800px-New100front
New100back
 

បណ្ដាំក្រមង៉ុយ


អ្នកព្រះភិរម្យភាសា អ៊ូ ហៅ ង៉ុយ

នេះបទព្រហ្មប្រាជ្ញប្រែ ប្រាយប្រាប់ខ្មែរ ទាំងប្រុសស្រី ឱ្យប្រិតប្រុងស្មាតី គួរគប្បីឱ្យឧស្សាហ៍។
កុំខ្ជិលកុំល្ងង់ពេក ខំរៀនលេខរៀនអក្ខរា រៀនគ្រប់សព្វធម៌អាថិ ប្រាជ្ញាផ្សំនិងគំនិត ។
កំណើតកើតជាមនុស្ស មើលឱ្យធ្លុះទោះឆ្ងាយជិត ចេះស្ទាត់ប្រាកដពិត គិតការអ្វីបានគ្រប់យ៉ាង។
មនុស្សល្ងង់ មិនផ្អើលភ្ញាក់ ដូចភ្នែកខ្វាក់ទាំងសងខាង មានរូបគ្មានអ្វីអាង សាងបាបថោកកើត មកខ្លៅ។
ពូជមនុស្សទោះខ្ពស់ទាប កាត់តាមភាពត្រកូលផៅ អាក្រក់ល្អសខ្មៅ កាត់កូនចៅដូចដូនតា។
ពូជល្ងង់មិនបានបួស ទុកជាទោសនឹងសាសនា អ្នកបួសចេះធម៌អាថិ កូនសិក្សាខំរៀនសូត្រ ។
ពូជខ្លៅមិនសូវប្រាជ្ញ ពូជកោងកាចមិនសូវស្លូត ពូជត្រង់ៗរហូត ពូជភរភូតមិនផុតផៅ ។
ឳពុកម្តាយស្លូតត្រង់ ចិត្តមិនចង់ឱ្យកូនខ្លៅ ជេរវាយស្តីប្រេដៅ ឱ្យកូនចៅបានចេះដឹង។
ឳពុកគ្មានតំរិះ ឃើញកូនចេះមិនដែលខឹង ឃើញកូនខំប្រិតប្រឹង ឳពុកដឹងតែងត្រេកអរ។
ដាស់តឿនកើនរំលឹក ជេរល្ងាចព្រឹកខ្លាចកូនក្រ ចង់ឱ្យតែកូនល្អ លោមអង្វរឱ្យកូនខំ។
កូនកាចបំពេញទុក្ខ ម្តាយឳពុកមានបារម្ភ កូនស្លូតដឹងគួរសម មេបាថ្កុំថ្កើងកេរ្តិ៍ឈ្មោះ។
ឳពុកម្តាយក្សត់ខ្សោយ កុំបណ្តោយឱ្យអាប់យស ខំរៀនឱ្យបានខ្ពស់ គ្រាន់សង្រ្គោះដល់មេបា។
អ្នកល្ងង់ហេតុពីខ្ជិល ឥតមន្ទិលរឿងធម៌អាថិ គួរកូនចៅសិក្សា រៀនអក្ខរាទាំងប្រុសស្រី។
កាលអង្គព្រះសាស្តា មានថេរាមានថេរី ភិក្ខុភិក្ខុនី ធម៌បាលីចេះចាំស្ទាត់។
លោកសង្ឃខ្លះចេះស្ទើរ ចេះភ្លើៗធ្វើឱ្យភ្លាត់ ព្រះអង្គទ្រង់សន្មត សិក្ខាបទដល់ឥលូវ ។
ទំលាប់ទំនៀមខ្មែរ ខំធ្វើស្រែចង់បានស្រូវ អ្នករៀនច្បាប់ខុសត្រូវ ទុកជាផ្លូវភ្លឺប្រាជ្ញា។
ស្រុកសៀមលាវបារាំង ចេះតតាំងពីដូនតា ចេះលេខចេះអក្ខរា សរសេរចារ ទាំងប្រុសស្រី។
ជាតិខ្មែរមិនចេះខ្មាស នាំពីចាស់គំនិតខ្លី ល្ងង់ដប់ចេះពីរបី ចេះជួញក្តីមិនចេះច្បាប់។
មិនចេះលេខអក្សរ មុខមាត់ល្អប្រាជ្ញាអាប់ ឈ្មោះខ្លួនភ្នែកខ្លួនស្រាប់ គេសូត្រប្រាប់ ទើបបានដឹង។
ភ្នែកជាភ្លឺក្រលែត ល្ងង់ព្រោះហេតុមិនខំប្រឹង កើតទាស់មានចិត្តខឹង ពឹងរកគេសរសេរឱ្យ។
មនុស្សក្រហេតុពីខ្ជិល មិនរមិលមើលមុខក្រោយ ម្យ៉ាងខ្សត់ពីព្រោះខ្សោយ ញឹងខាងឱ្យរង្វើលរក ។
ម្យ៉ាងក្រពីព្រោះល្ងង់ ជួញលិចលង់មិនលៃលក ទិញថ្លៃទៅលក់ថោក ចេះតែយកគិតមិនយល់ ។
អ្នកមានៗគំនិត ដេកដើរគិតកើតរវល់ ប្រាជ្ញាជារិសគល់ កើតអំពល់អំពីទ្រព្យ។
អ្នកល្ងង់និងអ្នកចេះ បើនឹងរិះរាយរៀបរាប់ អ្នកចេះប្រសើរគាប់ ល្ងង់ឥតភ័ព្វអាប់រាសី។
មានរូបមានជីវិត មិនចេះគិតចង់ដឹងអ្វី រូបប្រុសរិកដូចស្រី នឹងហ៊ានស្តីគ្មានគេស្តាប់។
ល្ងង់ម្យ៉ាងមានអំណាច ល្ងង់កោងកាច អាងចាក់កាប់ ឆាប់ខឹងមិនដឹងច្បាប់ កាលណាស្លាប់ គេត្រេកអរ។
អ្នកចេះតំរិះដល់ អ្នកល្ងង់ឆ្ងល់មិនសល់ក្រ ចេះល្អិតចិត្តជាល្អ សួយអាករចូលមិនខ្វះ។
ចេះម្យ៉ាងមានអំណាច អ្នកខ្លៅខ្លាចឱនសំពះ គេខុសជេរដៀលត្មេះ អ្នកខ្លៅខ្លះគេលបខឹង។
ប្រាជ្ញម្យ៉ាងចេះ សព្វសុស ប្រព្រឹត្តខុសនោះមិនដឹង មិនគិតពិនិត្យថ្លឹង ប្រាជ្ញប្រិតប្រឹងប្រដៅគេ។
កូនចៅទោះធំតូច ខុសខិលខូចខឹងវាយជេរ មារយាទខ្លួនខុសគេ មិនគ្នាន់គ្នេរកិរិយាឯង ។
កូនចៅទាំងស្រីប្រុស ការត្រូវខុសគួរគិតក្រែង គិតគ្រប់សព្វកន្លែង តែងនឹងមានរាល់រូបកាយ ។
ភ្នែកបើកភ្លឺមានពិត មើលឃើញជិតៗរៀងអាយ ភ្នែកធ្មេចមើល ឃើញឆ្ងាយ សព្វសុសសាយ មិនសេសសល់។
រៀនរកស៊ីលក់ទិញ ខាតចំណេញ គិតឱ្យដល់ ឱ្យដឹងការកិច្ចកល ទើបកើតផល ប្រយោជន៏ខ្លួន។
ឱ្យរៀនលេខនព្ធន្ត បូកហាគុណឱ្យមាំមួន ដីសនិងក្តារឆ្នួន ក្រែងចិនយួនបំបាត់បាន។
ជញ្ជីងភ្នែកមានល្បាក់ មើលឱ្យជាក់ កុំប្រមាណ ក្រែងខុសខាតមិនខាន ធ្លាប់រាប់អានកុំទុកចិត្ត។
ភ្នែកមនុស្សធំរលីង ភ្នែកជញ្ជីងគេចុចល្អិត អ្នកល្អថ្លឹងប្រឹងប្រឹត ព្រោះអាណិតខ្មែរល្ងង់ខ្លៅ ។
ចិនមានពីដូរលក់ ស្រូវកន្ទក់កន្តាំងតៅ របស់ទោះឆ្អិនឆៅ សំពត់អាវខោខ្មៅស។
ខ្មែរអាងស្រូវក្នុងដោក ដូរថ្លៃថោកអាក្រក់ល្អ អស់ស្រូវទៅជាក្រ អង្វរចិនជឿស្រូវឯង ។
ធ្វើស្រែនឿយហត់ណាស់ ចិននៅផ្ទះដេកចំខែង ផ្ទះចិនពីរបីល្វែង មានកន្លែងជង្រុកស្រូវ។
ជាតិខ្មែរឥតគំនិត ស៊ីមិនគិតមើលខុសត្រូវ ជឿចិនរាល់រដូវ កេរ្តិ៍ម៉ែឳចិនអូសអស់ ។
ចិនមកពីស្រុកនាយ មានសំពាយជារបស់ មិនទាន់ចេះខ្មែរសោះ គ្មានកេរកោះស្រែចំការ ។
កែវកចង្រ្កានឆ្នាំង ផ្សំកំលាំងនិងប្រាជ្ញា អំរែកជិះលើស្មា មានម្លូស្លាជាដើមទុន។
ទំនិញមានគ្រប់មុខ ផ្ទាល់ផ្ទេរទុកដាក់ដោយធុន ចិនរែកមិនដែលពុន ស្រូវជោរជន់ពេញជង្រុក។
ឈប់រែកដេកអង្គុយ រាប់កាក់លុយប្រមូលទុក ឳទិនស្រាពីមុខ ទុកជាធ្នាក់ទាក់កខ្មែរ ។
ចិនច្រើនខ្មាំងចិត្តខ្មៅ កន្តាំងតៅធ្វើជាស្រែ គ្មានត្បាល់គ្មានអង្រែ អង្ករខ្មែរចូលបាវចិន ។
ជាតិខ្មែរច្រើនឥតខ្មាស ស្រេកស្រាណាស់ ផឹកជឿសិន គំនិតគិតមិនឆ្អិន ផឹកបង្ហិនតែទ្រព្យឯង ។
កំណើតអ្នកផឹកស្រា បែកប្រាជ្ញាច្រើនកន្លែង អ្នកម្យ៉ាងបែកខាងល្បែង មិនគិតក្រែងខ្លាចខ្លួនក្រ ។
អាម្យ៉ាងបែកលួចឆក់ មារយាទអាក្រក់មិនបានល្អ ផឹកចោលការរបរ ផឹកថ្មើម៉ានចិនមិនគិត ។
ថាចិនមិនចេះកាញ់ ប្រាប់សំលាញ់ពួកម៉ាកមិត្ត គូកនទោះឆ្ងាយជិត រឹតប្រមូលលុយឱ្យចិន ។
ត្រូវស្រាចង់ស៊ីឆ្ងាញ់ ធុំឆាខ្លាញ់បក់ឆួលក្លិន ឃើញបាយសម្លឆ្អិន ផ្គាប់ចិត្តចិនយកបាយស៊ី។
ផឹកទឹកបោយត្រលោក មារយាទទាបថោក រិកសៀធី ចិនប្រើសែងរែកលី ស៊ីញយៗចិនមើលងាយ ។
ជាតិចិនកំណាញ់ស្វិត នឹកក្នុងចិត្តមិននិយាយ មារយាទខ្មែរ ច្រើនរាយមាយ រលាយទ្រព្យអភ័ព្វខ្លួន។
ស៊ីឆ្ងាញ់ឆ្អែតស្កប់ស្កល់ ទាបថោកដល់ប្រពន្ធកូន អាប់យសទាំងបងប្អូន ដល់តាដូនពូជពង្សខ្មែរ។
ជាតិចិនសុទ្ធសឹងស មានទ័លក្រខ្សត់ខ្លះដែរ ស៊ីផឹកស្និទ្ធតាមសែ តមបាយខ្មែរមិនស៊ីសោះ ។
មានផ្ទះមានដំណាំ កាប់ដីដាំដោយកៀនកោះ ដំឡូងត្រាវចេកម្នាស់ ស៊ីមិនអស់ទុកលក់ដូរ ។
ខ្មែរច្រើនខ្ជិលប្រមឹក កែងកោងរិកអួតអម្បូរ ខ្វះលុយអង្គុយថ្ងូរ កើបបង្ហូរស្រូវជង្រុក ។
កូនអើយរឿងដំណាំ គួរតែដាំឱ្យគ្រប់មុខ ដីកេរម្តាយឳពុក មិនត្រូវទុកចោលទំនេរ ។
រាជការវាស់មានថ្លៃ ផ្តិតមេដៃផ្តាច់ជាកេរ មិនវាស់លេងទទេ រេរិះយកពន្ធរាល់ឆ្នាំ។
ដូងស្វាយអំពៅចេក កុំខ្ជិលពេកដេកប្រចាំ ម្លូស្លាម្រេចខ្ទឹមថ្នាំ ត្រូវតែដាំកុំឱ្យខ្វះ។
ទេសឯកសំពត់ស ដីវាលល្អដាំកប្បាស កុំខ្ជិលតាមចាស់ៗ មនុស្សនឿយណាស់ មិនដែលក្រ។
បន្លែដាំគ្រប់មុខ យកគ្រាប់ទុកដាំបន្ត ចាក់ដីជាតិល្អៗ។ បង្ការស្លពេលល្ងាចព្រឹក
ម្លូស្លាថ្នាំខ្ទឹមម្រេច លូតលាស់លេច ពីស្រោចទឹក បានផលផ្លែឬស្លឹក កុំឆ្មើងរិកវាក្រខ្លួន។
ត្រីងៀតផ្អកប្រហុក ខ្មែរគ្រប់ស្រុកទិញដូរយួន អំបិលធូបក្រមួន ពីតាដូនតែងដូរទិញ។
ដូរទុកដាក់ដំកល់ ស៊ីឱ្យដល់ខួបខែវិញ ឱ្យបរិបូរពោរពេញ ខាតចំណេញកុំទិញតិច។
អំបិលទិញមួយចុង ច្រកពេញអុងអាងខាងលិច កុំទិញក្តោបខ្ចប់វេច អស់រំពេចគេចទិញទៀត។
អំបិលមួយស្រូវបី វាល់នឹងល្អីទូលកណ្តៀត ខ្លួនក្រត្រដរេឆ្លៀត មារយាទយ៉ាងហ្នឹង កុំប្រព្រឹត្ត។
កូនចៅទាំងប្រុសស្រី គួរគប្បីប្រុងគំនិត ចិញ្ចឹមជន្មជីវិត គិតឱ្យវែងកុំគិតខ្លី។
ទំនេរល្ហែធ្វើការ សូត្រធម៌អាថិ ទាំងប្រុសស្រី ឱ្យត្រឹមត្រូវបាលី ដូចស្រដីខាងដើមស្រាប់។
រាល់រូបទាំងប្រុសស្រី កាលចេះស្តី ព្រោះចេះស្តាប់ ម៉ែឳតំរូវប្រាប់ កូនចៅត្រាប់តាមដូនតា។
ចាស់ម្យ៉ាងសាង សីលទាន មិនបំពានខុសពុទ្ធដិកា កូនកាត់តាមមេបា មិនទៅណាឆ្ងាយពីផ្លូវ។
ចាស់ម្យ៉ាងសាងផលកម្ម ស្អប់សីលប្រាំដូចសត្រូវ កូនកាត់តាមម៉ែឳ អាស្រូវភាសវិនាសខ្លួន ។
មិនជឿមគ្គជឿផល ធ្លាក់ទៅដល់អបាយបួន កងកម្មចាំគំគួន គេចវេះពួនមិនកំបាំង។
ព្រះអង្គមានពុទ្ធដីកា ប្រៀបឧបមាជាទីតាំង ដូចគេមានកំលាំង សំរាំងទុកទឹមរទេះ ។
នឹងបរផ្លូវវៀចត្រង់ ឬនឹងចង់បរគេចវេះ កង់វិលមិនរបេះ ជិះជើងគេមិនឃ្លាតឃ្លា។
រាល់រូបទាំងតូចធំ ចូលរូងភ្នំរូងគុហា យកថ្មផ្ទាំងរាំងទ្វារ កម្មវេរាតោងតាមបាន។
កងសីលមានអង្គប្រាំ វេរាកម្មដិតដោយដាន នរកប្រេតតិរច្ឆាន ខានឃាត់ខាំងរាំង មគ្គផល ។
គួរខំសាងសីលទាន យកនិពា្វនជាត្រើយថ្នល់ យូរឆាប់គង់តែដល់ កុសលជួយចាកសង្សារ ។
កូនចៅរិះរេគិត មើលគំនិតចិត្តដូនតា ប្រព្រឹត្តខុសសាសនា គេចកិរិយាកុំធ្វើត្រាប់ ។
មើលចាស់ណាត្រឹមត្រូវ ចុះក្នុងផ្លូវកន្លងច្បាប់ ចាស់ស្តីគប្បីស្តាប់ ប្រិតព្រៀងប្រាប់ឱ្យប្រុងចាំ។
គោរពគុណទាំងបី សូត្របាលីតាមចំណាំ រក្សាអង្គសីលប្រាំ កម្មវេរាតាមមិនទាន់ ។
សាសនានៅវែងឆ្ងាយ កន្លងបា្លយជាងពីរពាន់ សព្វថ្ងៃលៃគ្នេគ្នាន់ មិនទាន់គ្រប់ជាងប្រាំរយ។
ឥលូវចិតប្រាំបី នៅម្ភៃមួយខាងក្រោយ កូនចៅកុំបណ្តោយ ឱ្យលិចលង់ក្នុងសង្សារ។
មានពាក្យចាស់ ដំណាល ថាកណ្តាលព្រះសាសនា ទំនាយក្បួនតំរា ថានឹងរៀវហើយរីកវិញ។
ហេតុនេះអស់កូនចៅ ទោះល្ងង់ខ្លៅ យ៉ាងណាមិញ ខំឧស្សាហ៍ទន្ទេញ បំពេញពាក្យពុទ្ធទំនាយ។
តំណពីថ្ងៃនេះ រៀនតំរិះកុំរាយមាយ កូនណាមិនស្វាធ្យាយ មិនរលាយរលត់ទុក្ខ។
ដល់សាសនាគ្រប់គ្រាន់ ជួបប្រាំពាន់ទៅខាងមុខ ទំនាយរាយទំនុក ថាឳពុកម្តាយស្អប់កូន។
ថាកើតអន្តរកប្ប គុំសម្លាប់គ្នាបងប្អូន មិនដឹងតាដឹងដូន សូន្យសីលទាន មិនមានសល់។
គួរគិតកុំសាងកម្ម កាន់សីលប្រាំចាំដំកល់ ខំសាងមគ្គសាងផល នឹងបានដល់ឋាន សាន្តសុខ។
នឹងរួចពីកាប់ចាក់ មិនបានធ្លាក់ទៅនរក ព្រះសិរអារ្យត្រាស់ ខាងមុខ រាសាយទុក្ខសោក រាល់ថ្ងៃ។

ការកំណត់ប្រាក់ឈ្ន��ួលអប្បបរមារបស់ កម្មករនិយោជិត ធ្វើការ ផ្នែកវាយនភ័ណ្ឌ កាត់🅠ដេរ និងផលិតស្បែកជើង


ការកំណត់ប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមារបស់ កម្មករនិយោជិត ធ្វើការ ផ្នែកវាយនភ័ណ្ឌ កាត់ដេរ និងផលិតស្បែកជើង

notification103_on_new_minimum_wage_page_2ប្រភពឯកសារ៖ក្រសួងការងារ និង បណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ

 

bet 855:ស្ថានភាពរដូវវស្សា ឆ្នាំ ២០១៣


ស្ថានភាពរដូវវស្សាប្រភពឯកសារ៖ ក្រសួងធនធានទឹក និង ឧតុនិយម

 

ទិវាពលកម្មអន្តរជាតិ / International Workers’ Day / May Day / International Labour Day


សូមរំលឹកពីប្រភពនៃការបង្កើតទិវានេះ ៖ គឺនៅចុងទស្សវត្ស ១៨០០ ពេលដែលបដិវត្តឧស្សាហកម្ម បាន​កើតឡើង​ទូទាំងផ្ទៃប្រទេស ពេលនោះពលរដ្ឋអាមេរិកកាំងបានធ្វើការ ១២ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ ហើយរយៈពេល៧ថ្ងៃ​ក្នុង១សប្តាហ៍ ដើម្បី​​ដោះស្រាយនឹងការរស់នៅជាមូលដ្ឋានរបស់ពួកគេ សូម្បីតែកុមារ ក៏ធ្វើការផងដែរ នៅពេលនោះ​ហើយ​
ពួក​គេ​ទទួល​បាន​កម្រៃ​ថោក​ពីពលកម្មរបស់ពួកគេ ដែលផ្តល់ដោយនិយោជក ហើយក៏មិនទាន់​មានច្បាប់​ប្រឆាំង​នឹង​ពលកម្ម​កុមារក្នុងការជំរុញឱ្យអនុវត្ត នៅឡើយដែរ។ ការធ្វើការងារមានរយៈ​ពេលយូជាមួយលក្ខខណ្ឌការងារ​ដ៏យ៉ាប់​យ៉ឺន និងគ្មានអំណោយផលដល់សុខភាព ពេលនោះសហជីពនៅអាមេរិកកាំង ក៏លេចធ្លោឡើងធ្វើការដោះស្រាយ ដើម្បីស្វែង​រកជម្រើសមួយដែលប្រសើរ។
នៅថ្ងៃអង្គារ ទី០៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៨៨២ គឺជាកាហែរ​ព្យុះហយាត្រា​ដំបូង​នៃទិវា​ពលកម្ម ដោយ​មាន​កម្មករ​ជាង​១ម៉ឺន​នាក់ បានធ្វើការហែរក្បួនពីសាលាក្រុង ឆ្ពោះទៅកាន់ទីលានសហជីពបូរី ញ៉ូវយ៉ក ក្នុង​ការទាមទា​ឱ្យ​មាន​ការដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​ជា​ច្រើន​ជា​មួយ​និយោជក របស់ពួកគេ ។ ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ មានចំនួ🐎ន​កើន​ឡើង​ក្នុងការតវ៉ា នៅ​តាម​បណ្តា​រដ្ឋ​ជា​ច្រើន បានចូលរួមហែរក្បួន ប៉ុន្តែពេលនោះ សភាអាមេរិក មិនទាន់ផ្តល់​ឱ្យមាន​ការឈប់សំរាក ជា​សាធារណៈ​ស្រប​ច្បាប់​នៅ​ឡើយ​ទេ រហូតអស់រយៈពេល១២ឆ្នាំ កូដកម្មទាំងនោះ​បាន​បង្ហាញ​ពីសិទ្ធិរបស់កម្មករទៅសាធារណជន ហើយនៅឆ្នាំ ១៨៩៤ ធ្វើឱ្យសភាអាមេរិក យល់ព្រមប្រកាសថា ថ្ងៃទី០១ ឧសភា គឺជាថ្ងៃឈប់សំរាកជាសាធារណៈ របស់កម្មករ និយោជិកដែលគេដឹងថាវាជា ថ្ងៃទិវាពលកម្ម ៕

ប្រភពឯកសារ៖ សាលារាជធានីភ្នំពេញ  

Haymarket affair

This 1886 engraving was the most widely reproduced image of the Haymarket Affair. It inaccurately shows Fielden speaking, the bomb exploding, and the rioting beginning simultaneouslyThis 1886 engraving was the most widely reproduced image of the Haymarket Affair. It inaccurately shows Fielden speaking, the bomb exploding, and the rioting beginning simultaneously
Engraving of the seven anarchists sentenced to die for Degan's murder. An eighth defendant, Oscar Neebe, not shown here, was sentenced to 15 years in prison.Engraving of the seven anarchists sentenced to die for Degan’s murder. An eighth defendant, Oscar Neebe, not shown here, was sentenced to 15 years in prison.
This sympathetic engraving by English Arts and Crafts illustrator Walter Crane of "The Anarchists of Chicago" was widely circulated among anarchists, socialists, and labor activists.This sympathetic engraving by English Arts and Crafts illustrator Walter Crane of “The Anarchists of Chicago” was widely circulated among anarchists, socialists, and labor activists.
Mathias_J._Degan_(ca._1886)Engraving of police officer Mathias J. Degan, who was killed by the bomb blast.
ប្រភពឯកសារ៖

ស្វែងយល់ពីអ🤡ត្ថន័យនៃ Beta, RTM, RC, OEM, RETAIL និង MSDN របស់កម្មវិធី


ក្នុងការប្រើប្រាស់កុំព្យូទ័រ មិនថាអ្នកឯកទេសខាងព័ត៌មានវិទ្យា ឬ អ្នកប្រើប្រាស់ធម្មតា គឺតែងតែធ្លាប់បានជួបប្រទះនូវពាក្យទាំងនេះ ដូចជា Beta, RTM, RC, OEM, Retail និង MSDN ។ (១) – អ្នកខ្លះក៍យល់បានច្បាស់  (២) – អ្នកខ្លះដឹងបានមួយផ្នែក  (៣) – អ្នកខ្លះដឹងក្នុងរូបភាពស្រពិចស្រពិល (៤) – អ្នកខ្លះមិនដឹងទាល់តែសោះ ហើយ (៥) – អ្នកខ្លះមិនខ្វល់តែម្តង នូវអត្ថន័យនៃពាក្យទាំងអស់នេះ ។ ហេតុដូចនេះ ក្នុងនាមជាអ្នកដែលចេះប្រើកុំព្យូទ័រ ប្រសិនបើដឹងពីអត្ថន័យរបស់ពាក្យទាំងនេះ ក៏ជាការល្អមួយផងដែរ ព្រោះថាវាក៏ជាចំណេះដឹងទូទៅមួយផ្នែកផងដែរដែលស្តីពីព័ត៌មានវិទ្យា ។ ជាពិសេសសម្រាប់
  • អ្អ្នកឯកទេសព័ត៌មានវិទ្យា  ៖ ស្វែងយល់ឱ្យបានច្បាស់ បង្កើនចំណេះ ចែករំលែកព័ត៌មានទៅកាន់មជ្ឍដ្ឋានទូទៅ ។
  • អ្នកដែលមិនមែនជាអ្នកឯកទេសព័ត៌មានវិទ្យា  ៖ កុំឱ្យអ្នកឯកទេសព័ត៌មានវិទ្យានិយាយបោកយើងបាន អាងតែយើងមិនមានជាអ្នកឯកទេស។
អត្ថបទនេះមិនត្រូវបានបកប្រែជាភាសាខ្មែរនោះទេ ព្រោះមិនចៀសវៀងការខ្វុះចន្លោះនៃអត្ថន័យរបស់ពាក្យបច្ចេកទេសនីមួយៗ ។ ——————————-

Beta

A beta is software still under development that is made available to a select few to test, examine, and report problems they face. Beta testing allows developers to find problems they may have missed and fix them before the program is released. Often there are two phases, open beta and closed beta. An open beta also known as a public beta refers to beta testing that is open to any user, who is known as a beta tester. Closed beta refers to beta testing that is only available to a select few individuals or company employees only. Many games in development will have an open beta for several months and allow anyone interested in the game to play and report problems.

Short for release to manufacturing, RTM is a term and other computer companies use to describe the master disc that is used to make all other future discs. For example, when Microsoft is ready to release an operating system or other they RTM the disc and all future copies of the software are made from that disc.

RTM is an edition that is no longer in thꦗe development sta🦋ge, but not released to customers yet.

RC

Short for release candidate, RC is a version of a software program that is still being tested, but is ready to be released. If no major issues are found in the release candidate then it is released to the public.
Abbreviation for remote connection, see the remote access definition for further information about this term.
Short for remote control, RC ♏is anything🍒 that can be controlled wirelessly by a remote.

This edition comes rig🥃ht before the RTM. Different version of the RC are indicated by rc1, rc2 and so on.

OEM

Short for , OEM is a company that produces fully manufactured computers adding hardware, software, documentation and other components, making the computer a complete package. The company then sells the product under its own name and supports the computer to the best of its ability. Good examples of an OEM are , , and Sony. OEM is also a label often given to a software program or operating system that is included with new computer. Discs that are labeled as OEM should not be sold by themselves, and if you’re looking at buying a CD or DVD by itself and it’s marked as OEM, don’t, it’s likely a scam.

OEM is the edition which comes preinstalled on a computer. So when you buy a PC, the edition that you’ll get is this oﷺne. The OEM has the same capabilities a🦂s the .

MSDN

Short for , MSDN is a section of Microsoft devoted to helping educate and inform developers about Microsoft products and how to develop for or with them. The official MSDN site is found at:

Retail

Retail: The final one, is the Retail. This edition is the same as the OEM, but it’s not preinstalled and sold separately in a box, usually at a higher price. You should buy it only if you have a computer that doesn’t have any OS ༒installed, maybe because you’re building it yourself.

ប្រភពឯកសារ៖  និង 

bet 855:Earth Day


 by a consensus resolution adopted by the  in 2009. Earth Day is now coordinated globally by the , and is celebrated in more than 192 countries every year.

The name and concept of Earth Day was pioneered by  in 1969 at a  Conference in . He proposed March 21, 1970, the first day of spring in the northern hemisphere. This day of nature’s equipoise was later sanctioned in a Proclamation signed by Secretary  at the . A month later a separate Earth Day was founded by   as an environmental  first held on April 22, 1970. While this April 22 Earth Day was focused on the , an organization launched by, who was the original national coordinator in 1970, took it international in 1990 and organized events in 141 nations. Numerous communities celebrate Earth Week, an entire week of activities f🍸ocused on environmenta♔l issues.

wGnxBxk

ប្រុភពឯកសារ៖

បកប្រែភាសាខ្មែរ ជាមួយ Google


ការបោះជំហ៊ាននៃភាសាខ្មែរលើបណ្តាញអ៊ីធឺនែត កាន់តែមានការអភិវឌ្ឍន៍ពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ដោយសារការខិតខំប្រឹងប្រែង របស់អ្នកព័ត៌មានវិទ្យារបស់ខ្មែរ និង បរទេសដែលគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍន៍ភាសាខ្មែរ ។ នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ អាចបកប្រែបាននៅលើ ហើយ ។ ទោះបីជា ការបកប្រែនេះមិនទាន់បានពេញលេញ ក៏ដោយក៏វាជាការចាប់ផ្តើមមួយដ៏ប្រសើរបំផុត ។ ចូលរួមគាំទ្រទាំងអស់គ្នា ។ ការបង្ហាញខ្លួនរបស់ ភាសាខ្មែរ នៅលើ Google Translate គឺជាខ្មែរមួយនៃការបង្ហាញពី មុខមាត់កម្ពុជា ទៅកាន់មនុស្សទូទាំងសកលលោក ។

googlekhmer

 

bet 855:ពេជ្រ​ពណ៌​ស៊ី​ជំ​ពូរ​ថ្លៃ​៤០​លាន​ដុល្លារ​


ត្បូង​ពេជ្រ​ពណ៌​ស៊ី​ជំ​ពូរ​ទម្ងន់​៣៤,៦៤​កា​រ៉ា​ត​មួយ ត្រូវ​គេ​លក់​ដោយ​ដេញថ្លៃ​នៅ​ក្រុង​ញូវយ៉ក​បាន​ជិត​៤០​លាន​ដុល្លារ ដោយ​បង្កើត​កំណត់ត្រា​ឯតទគ្គ​កម្ម​ថ្មី​មួយ​សំរាប់​ក្រុមហ៊ុន​ដេញថ្លៃ​Christie​។​ ​ត្រូវបាន​ដាក់ឈ្មោះថា​Princie Diamond វា​ជា​ត្បូង​ពេជ្រ​ធំ​បំផុត​និង​ល្អ​បំផុត​មួយ​នៅក្នុង​លោក​។​

Princie-680x450

អ្នកដេញថ្លៃ​តាម​ទូរស័ព្ទ​អនាមិក​ម្នាក់​បាន​ចំណាយលុយ​៣៩.៣២៣.៧៥០ ដុល្លារ ឬ​ជាង​១​លាន​ក្នុង​មួយ​កា​រ៉ា​ត សំរាប់​ត្បូងថ្ម​មក​ពី​អណ្តូងរ៉ែ​បុរាណ​នៅ​ឥណ្ឌា​ខាងត្បូង​។​ ​ពេជ្រ​នេះ​ធ្លាប់​ជា​កម្មសិទ្ធិ​របស់​រា​ជ​វង្ស​នៃ​រដ្ឋ​ហៃ​ដឺ​រ៉ា​បាត​និង​ចាប់​តាំងពី​ឆ្នាំ​១៩៦០​វា​ជា​របស់​ក្រុមហ៊ុន​Van Cleef & Arpels​នៅ​ក្រុង​ឡុង​ដ៍​៕ ប្រភពឯកសារ៖ ខេមបូឌាអេចបេ្រសញូស៍

​ទេពꦅធីតា​រក្សា​ឆ្នាំ​ថ្មី​ព្រះនាម​ទុ​ង្សា​ទេវី សោយ​ផ្លែ​ល្វា ជិះ​សត្វ​��គ្រុឌ​


សង្ក្រាន្ត ​ចូលមក ឬ​ពាក្យ​សាមញ្ញ​និយាយថា​ចូល​ឆ្នាំ​ថ្មី​មកដល់ នៅ​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ៤​កើត ខែ​ចេត្រ​ត្រូវ​នឹង ថ្ងៃទី​១៤ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០១៣ វេលា​ម៉ោង ២ : ១២​នាទី រំលង​អធ្រាត្រ ហើយ​ទេពធីតា​រក្សា​ឆ្នាំ​នេះ​ព្រះនាម ទុ​ង្សា​ទេវី​ដែលជា​បុត្រី​ទី​មួយ​របស់​កបិល​មហា​ព្រហ្ម ។​ទេពធីតា​ទុ​ង្សា​ទេវី​ទ្រង់​អម្ពរ​ពណ៌​ក្រហម សៀត ផ្កា​ទទឹម គ្រឿង​ប្រដាប់​បទុមរាគ ភក្សាហារ​ផ្លែ ឧទុម្ព​រ​(​ផ្លែ​ល្វា​) ព្រះហស្ត​ស្តាំ​ទ្រង់​កងចក្រ ព្រះហស្ត​ឆ្វេង​ទ្រង់​ស័ង្ខ គង់​លើ​គ្រុឌ​ជា​ពាហនៈ ។
 ​ទេពធីតា​រក្សា​ឆ្នាំ​ថ្មី​ព្រះនាម​ទុ​ង្សា​ទេវី សោយ​ផ្លែ​ល្វា ជិះ​សត្វ​គ្រុឌ​
​ថ្ងៃអាទិត្យ ៤​កើត​ខែ​ចេត្រ ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ ១៤ មេសា ឆ្នាំ​២០១៣ ម៉ោង ២:១២​នាទី​រំលង អធ្រាត្រ​ជា​ថ្ងៃ​ចូល​។​
​    ​.​ថ្ងៃ​ចន្ទ ៥​កើត​ខែ​ចេត្រ ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ ១៥ មេសា ឆ្នាំ​២០១៣ ជា​ថ្ងៃ​វន​ប័ត​។​
​    ​.​ថ្ងៃ​អង្គរ ៦​កើត ខែ​ចេត្រ ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ ១៦ មេសា ឆ្នាំ​២០១៣ ជា​ថ្ងៃ​ឡើង​ស័ក​។​
​    ​គម្រប់​សង្ក្រាន្ត​បី​ថ្ងៃ​ស្រេច​បរិបូណ៌ ចូល​ជា​សកល​ឆ្នាំ💝ម្សាញ់​តទៅ​។​
​     ​ក្នុងឱកាស​សង្ក្រាន្ត​ទាំងបី​ថ្ងៃនេះ សូម​អស់​ជនានុជន​ប្រុស​ស្រី​ទាំងឡាយ​រៀបចំ​គ្រឿង​សក្ការបូជា​មាន ទៀន ធូប ផ្កា​ភ្ញី ថ្វាយ​ព្រះ​រតនត្រ័យ និង​នំចំណី​មាន​ផ្លែឈើ​ជាដើម​ជូន​មាតាបិតា អាណា​ព្យាបាល​ជា​បុព្វ​ការី ព្រមទាំង​ទទួល​ស្វាគមន៍​ទេវតា​ឆ្នាំ​ថ្មី ហើយ​ខិតខំ​លះបង់​នូវ​ចិត្ត​អា​ក្រ ក់​ជាចិ​ត្ត​ប្រកប​ដោយ​អភិ​ជ្ឈា​ព្យាបាទ មិច្ឆា​ទិដ្ឋិ ឱ្យ​ជ្រះស្រឡះ ចម្រើន​ឡើងវិញ​នូវ​ចិត្ត​ប្រកប​ដោយ​បញ្ញា និង​ព្រហ្ម​វិហារធម៌​គឺ មេត្តា ករុណា មុទិតា ឧបេក្ខា ធ្វើបុណ្យ​សុន្ទរ៍ទាន រក្សាសីល​តាម ប្រពៃណី​ឱ្យ​បាន​ជាប់​ជានិច្ច នោះ​ទេព្តា​នឹង​ឱ្យ​ពរ​សព្ទសាធុការ លោកអ្នក​នឹង​ទទួល​សិរី​សួស្តី សុ ភ​មង្គល វិបុល​សុខ​គ្រប់ប្រការ ប្រកប​ការងារ​បាន​ត្រជាក់ត្រជុំ​អាយុ​យឺនយូរ​ត​រៀង​ទៅ​។​
​    ​រណ្តាប់​ទទួល​ទេវតា​
​     ​រណ្តាប់​ទទួល​ទេវតា តាម​ទំនៀម​ពី​បុរាណ​រៀង​រហូត​មក មាន​រាន​ទទួល​ទេវតា​មួយ សម្រាប់​តាំង​គ្រឿង​ពលីការ​ផ្សេងៗ​។ ត្រូវ​រៀប​ក្រាល​សំពត់​ពណ៌​ស ហើយ​រៀប​បាយ​សី​៩​ថ្នាក់​មួយគូ បាយ​សី​៧​ថ្នាក់​មួយគូ បាយ​សី​៥​ថ្នាក់​មួយគូ បាយ​សី​៣​ថ្នាក់​មួយគូ បាយសីប៉ាក់ឆាម​មួយគូ ស្លាធម៌​មួយគូ ទឹកអប់​មួយគូ ទៀន​៥ ធូប​៥ លា​ជ​៥ ផ្កា​៥ បារី ស្លា​ម្លូ ដាក់​លើ​ជើងពាន​មួយ ផ្លែ​ឧទុម្ពរ​(​ផ្លែ​ល្វា​)​និង​ដូង​ឡៅ​មួយគូ​។​
​    ​ទំនាយ​ប្រចាំឆ្នាំ​
​     ​.​កេណ្ឌ​ពិរុណសាស្ត្រ ឆ្នាំ​នេះ​ព្រះ​សុក្រ​ជា​អធិបតី មាន​នាគ​មួយ​បង្អុរ​ភ្លៀង ៦០០​មេ​។ ភ្លៀង​ធ្លាក់​នៅ​ចក្រ​វា​ឡ ២៤០​មេ​, ហិមពាន្ត ១៨០​មេ ,​មហាសមុទ្រ ១២០​មេ ,​ជម្ពូទ្វីប​មនុស្សលោក ៦០​មេ​។ ភ្លៀង​ដើមឆ្នាំ កណ្តាល​ឆ្នាំ ចុង​ឆ្នាំ​ល្អ​ដូចគ្នា​។​
​    ​.​កេណ្ឌ​ធា​រា​ទិគុណ  ឆ្នាំ​នេះ​អាបោធាតុ​ចុះ អាកាសធាតុ​ត្រជាក់ មាន​ព្យុះ​ច្រើនដង  ទឹក​
​តាម​ទន្លេ ស្ទឹង ច្រើន​បរិបូណ៌​។​
​     ​.​កេណ្ឌ​ធុ​ញ្ញា​ហារ ឆ្នាំ​នេះ​មាន​កេណ្ឌ​មួយ​មានឈ្មោះ​ថា លា​ភៈ ទំនាយ​ទាយ​ថា ស្រូវ​ក្នុង​ស្រែ​បាន​ផល​ប្រាំបួន​ភាគ ខូច​បង់​មួយ​ភាគ ស្រែ​ទំនាប​បាន​ផល​ល្អ និង​ស្រែ​ទួលបាន​ផល​មធ្យម ផ្លែឈើ​និង​ដំណាំ​ផ្សេងៗ​បាន​ផល​បរិបូណ៌​។​
​    ​បាតុភូត​លើ​ផ្ទៃមេឃ​(​គ្រា​ស​)
​     ​នៅក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៣ នេះ​មាន​គ្រាស​ចំនួន​ប្រាំ​ដង ដែល​សូរ្យគ្រាស​មាន​ពីរ​ដង​និង​ច័ន្ទ​គ្រា​សមាន​បី​ដង តាម​កាល​បរិឆ្ឆេត​ដូចខាងក្រោមៈ​
​    ​១- នៅ​រាត្រី​ថ្ងៃ​សុក្រ ១​រោច ខែ​ចេត្រ ឆ្នាំម្សាញ់​បញ្ច​ស័ក ចុល្លសករាជ ១៣៧៥ ត្រូវ​នឹង ថ្ងៃទី​២៦ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០១៣ មាន​ចន្ទ​គ្រាស​ជា​អឌ្ឍ​គ្រាស​(Partial )​មើលឃើញ​នៅ​អ៊ឺរ៉ុប អាហ្វ្រិកា អូស្ត្រាលី អាស៊ី ចាប់ផ្តើម​ពី​ម៉ោង ០១:០២​នាទី​រំលង​អាធ្រា​ត្រដល់ ម៉ោង ០៥:១៤​នាទី ទៀប​ភ្លឺ​។ កម្ពុជា​មើលឃើញ​នៅ​ម៉ោង ០១:០២​នាទី​រំលង​អាធ្រា​ត្រ​ហើយ បញ្ចប់​ទៅ​វិញ​នៅ​ម៉ោង ០៥:១៤​នាទី​មើល​ឃើញ​ត្រឹម​មួយ​ភាគរយ​។​ជា​គ្រាស​ដែល​មាន​តែ​ស្រមោល​ក្រហម​ ព្រាលៗ​មើល​ដោយ​ភ្នែក​ទទេ​មិនឃើញ​ទេ​។​
​    ​
​    ​២-​នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ ១​កើត ខែ​ពិសាខ ឆ្នាំម្សាញ់​បញ្ច​ស័ក ចុល្លសករាជ ១៣៧៥ ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃទី ១០ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០១៣ មាន​សូរ្យគ្រាស​ជា​រូប​ចិញ្ចៀន ( of the Sun) មើលឃើញ​នៅ​អូស្ត្រាលី សូ​លូ​ម៉ុង ប៉ាស៊ីហ្វិក​កណ្តាល ចាប់ផ្តើម​ពី​ម៉ោង ០៤:២៦ ដល់​ម៉ោង ១០:២៦ នាទី​។ នៅ​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ប្រទេស​កម្ពុជា មើល​មិន​ឃើញ​ទេ​។​​    ​៣-​នៅ​ថ្ងៃ​សៅរ៍ ១​រោច ខែ​ពិសាខ ឆ្នាំម្សាញ់​បញ្ច​ស័ក ចុល្លសករាជ ១៣៧៥ ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ ទី ២៥ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០១៣ មាន​ចន្ទ​គ្រា​ស (Penumbral Eclipse of the Sun) មើលឃើញ​នៅ​អាមេរិក អាហ្វ្រិក ចាប់ផ្តើម​នៅ​ម៉ោង ១០:៤៣​នាទី បញ្ចប់​នៅ​ម៉ោង ១១:៣៨​នាទី​។ នៅ​កម្ពុជា​យើង​មើល​មិនឃើញ​ទេ​។​
​    ​
​     ​៤-​នៅ​រាត្រី​ថ្ងៃ​សៅរ៍ ១៥​កើត ខែ​អស្សុជ ឆ្នាំម្សាញ់​បញ្ច​ស័ក ចុល្លសករាជ ១៣៧៥ ត្រូវ​នឹ ង​ថ្ងៃទី ១៩ ខែតុលា ឆ្នាំ​២០១៣ មាន​ចន្ទ​គ្រាស​ជា​ស្រមោល​ព្រាលៗ (Penumbral Eclipse of the Moon) ដែល​មើលឃើញ​នៅ​អាមេរិក អ៊ឺរ៉ុប អាហ្វ្រិក មើលឃើញ​ចាប់ពី​ម៉ោង ០៤:៤៩​បញ្ចប់ នៅ​ម៉ោង ០៨:៥៣​នាទី​។ កម្ពុជា​មើលឃើញ​នៅ​ម៉ោង ០៤:៤៩​នាទី បញ្ចប់​ទៅ​វិញ​នៅ​ម៉ោង ០៨:៥០​នាទី មើល​ឃើញ​ជា​ស្រមោល​ក្រហម​ព្រា​លៗ មើល​ដោយ​ភ្នែក​ទទេ​មិនឃើញ​ទេ​។​
​    ​
​    ​៥-​នៅ​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ១​កើត ខែ​ក​ក្តិក ឆ្នាំម្សាញ់​បញ្ច​ស័ក ចុល្លសករាជ ១៣៧៥ ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃទី ៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៣ មាន​សូរ្យគ្រាស ជា​រូប​ចិញ្ចៀន និង​សារពើ​គ្រា​ស​(Annular Total Eclipse of the Sun) ចាប់ផ្តើម​ពី​ម៉ោង ១៧:០៥​នាទី ដល់​ម៉ោង​២២:២៩​នាទី មើលឃើញ​នៅ​អាមេរិក ខាងកើត អ៊ឺរ៉ុប អាហ្វ្រិកា​។ មើល​ឃើញ​ជា​សារពើ​គ្រាស​និង​រូប​ចិញ្ចៀន​នៅ​អង់​តា​ក់ទិច អា​ហ្វ្រិ កា​កណ្តាល ចាប់ផ្តើម​ពី​ម៉ោង​១៨:០៦ ដល់​ម៉ោង ២១:២៨​នាទី​។ នៅ​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ប្រទេស​ក ម្ពុ​ជា​យើង​មើល​មិនឃើញ​ទេ​៕
​(ដកស្រង់ពីមហាសង្រ្កាន្តផ្លូវការ)ប្រភពឯកសារ៖

អភិប♉ាលដាក់ចេញគោលការណ៍ ០៤ ចំណុច ដើម្បីពង្រឹង សន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នា☂ប់ នៅកោះពេជ្រ


នារសៀលថ្ងៃទី០៣ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៣ ឯកឧត្តម កែប ជុតិមា អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានអញ្ជើញជាអធិបតីក្នុ🍷ងការ ដឹកនាំ ប្រជុំពិភាក្សា ដើម្បីកំណត់ចេញជាគោលការណ៍ ស្តីពីការពង្រឹង វិធានការណ៍ ការពារសន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់ ក្នុងទីក្រុងកោះ ពេជ្រ។

តាមរបាយការណ៍ របស់ ឯកឧត្តម ជួន សុវណ្ណ ស្នងការនគរបាល រាជធានីភ្នំពេញ បានឲ្យដឹងថានៅ មជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាត និងពិព័រណ៍កោះពេជ្រ នាពេលកន្លងមក មានការធ្វើអាជីវកម្មចម្រុះគ្រប់ប្រភេទ ការបើកកន្លែងលេង ល្បែងដែលមានរូបភាពជា​លក្ខណៈស៊ីសងនិង ការកកស្ទះចរាចរណ៍ជាញឹកញាប់ ជាពិសេសនៅពេលមានកម្មវិធីធំៗ បានបង្ករឱ្យមាន បាតុភាពស្មុគស្មាញកើតឡើង ជាច្រើនករណីដូចជា ករណីលួច ឆក់ ប្លន់ ក្មេងទំនើង…។ល។ ដែលមាន ការលំបាកនៅក្នុងការគ្រប់គ្រង។ ជាមួយគ្នានេះ ឯកឧត្តមស្នងការ បានសំណូមពរ ឱ្យមានយន្តការដឹកនាំ និងផែនការគ្រប់គ្រងជាក់លាក់មួយ ដើម្បីរក្សា សន្តិសុខ សុវត្ថិភាព សណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម និង សណ្តាប់ធ្នាប់ចរាចរណ៍។
ដើម្បីជាវិធានការណ៍ក្នុងការគ្រប់គ្រង និងការពារសន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់ ក្នុងទីក្រុង កោះពេជ្រ ឯកឧត្តម កែប ជុតិមា អភិបាល រាជធានីភ្នំពេញ បានដាក់ចេញនូវគោល ការណ៍ ០៤ ចំណុច ដូចខាងក្រោម :

  • ១- នឹងស្នើសុំគោលការណ៍ទៅរាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីរៀបចំកសាងបទប្បញ្ញត្តិ ស្តីពីប្រព័ន្ធ គ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលពិសេសទីក្រុងកោះពេជ្រ ឱ្យបានច្បាស់លាស់ ដោយមានសមាសភាព ចូលរួម​ពីផ្នែកពាក់ព័ន្ធទំាងអស់។
  • ២- ដើម្បីធានាបាននូវប្រសិទ្ធភាពក្នុងការគ្រប់គ្រង ត្រូវធ្វើការកែសម្រួលសមាសភាព​គណៈបញ្ជាការ​កណ្តាលទីក្រុងកោះពេជ្រ ដោយមាន តំណាងមជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាត និងពិព័រណ៍កោះពេជ្រ ជាប្រធាន តំណាងសាលា រាជធានីភ្នំពេញ ស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ បញ្ជាការដ្ឋាន​កងរាជអាវុធហត្ថ​រាជធានីភ្នំពេញ បញ្ជាការ ដ្ឋានអង្គរក្ស ជាអនុប្រធាន និងតំណាងសាលាខណ្ឌចំការមន សាលាសង្កាត់ ទន្លេបាសាក់ ​ប៉ុស្តិ៍នគរបាល រដ្ឋបាលសង្កាត់ទន្លេបាសាក់ ព្រមទាំងប្រធានសណ្តាប់ធ្នាប់ទីក្រុងកោះពេជ្រ ជាសមាជិក
  • ៣- ចំពោះមុខ និងជាបន្ទាន់ ទីក្រុងកោះពេជ្រត្រូវបង្កើតប៉ុស្តិ៍ប្រចាំការ ២៤ម៉ោង លើ ២៤ម៉ោង លើសពីមួយ តាមទំហំការងារជាក់ស្តែង និងត្រូវបំពាក់ប្រព័ន្ធកាមេរ៉ាសុវត្ថិភាព តាមច្រកចេញចូល និងទីតាំងគោលដៅសំខាន់ៗ ដើម្បីរក្សាបាននូវសន្តិសុខ សុវត្ថិភាព ក្នុង មជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាត និងពិព័រណ៍កោះពេជ្រ។
  • ៤- អាជ្ញាធរខណ្ឌ សង្កាត់ ការិយាល័យអន្តរវិស័យ សហការជាមួយក្រុមហ៊ុន ត្រួតពិនិត្យឡើងវិញនូវលិខិត អនុញ្ញាតធ្វើអាជីវកម្ម នៅក្នុងទីក្រុងកោះពេជ្រ ដោយផ្អាកជាបណ្តោះអាសន្ន នូវអាជីវកម្មណាដែលគ្មានច្បាប់ អនុញ្ញាត ព្រមទាំងបិទជាបន្ទាន់នូវ ល្បែងកំសាន្តដែលមានលក្ខណៈស៊ីសង រួមទាំងអាជីវកម្មគប់ប៉េងប៉ោងក្នុង មជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាត និងពិព័រណ៍កោះពេជ្រ។
    គួររំលឹកថា តំបន់កោះពេជ្យនេះ ជាដីកម្មសិទ្ធឯកជន ដែលរាជរដ្ឋាភិបាលបានលក់ផ្តាច់ទៅឲ្យក្រុមហ៊ុនឯកជន ដើម្បីធ្វើការអភិវឌ្ឍន៍ ប្រែក្លាយឲ្យទៅជាទីក្រុងរណប ហើយដែលសព្វថ្ងៃស្ថិតក្រោមការងារគ្រប់គ្រង និងចាត់ចែង​របស់ក្រុមហ៊ុនOCIC។ កន្លងមកសាលា រាជធានី តែងក្រើនរំលឹក និងផ្តល់កិច្ចសហការក្នុងនាមអាជ្ញាធរដែនដី​ គ្រប់លទ្ធភាព ធ្វើយ៉ាងណាឲ្យតំបន់នេះ ប្រកបដោយសុខសុវត្ថិភាព សន្តិសុខ និងសណ្តាប់ធ្នាប់ល្អ៕
ប្រភពឯកសារ៖

bet 855:អស្តា (៏) និង ទណ្ឌឃាត ឬ​បដិសេធ (​៍)


អស្តា (៏)

វណ្ណយុត្តិ​នេះ គឺ​មាន​ទ្រង់​ទាយ​ជា​លេខ  ប៉ុន្តែ​បង្រួញ​ឲ្យ​តូច​ ដើម្បី​ងាយ​យក​មក​ដាក់​🌸លើ​ព្យញ្ជនៈ “ ក ” និង “ ដ ” ដែល​ជា​និបាត​ស័ព្ទ ។ ឧទាហរណ៍ ៖ ខ្ញុំ​ក៏​ទៅ, អ្នក​ក៏​ទៅ, ទោះ​បី​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ …។ ក្រៅ​ពី​នេះ​គេ​ប្រើ​លេខ​អស្តា សម្រាប់​ដាក់​លើ​ពាក្យ​ឧទាន​ស័ព្ទ​ខ្លះ ជា​ពាក្យ​ភ្ញាក់​ ស្ងើច​ រំភើប​… ឱហ្ន៏ នុ៎ះហ្ន៏ ។

ទណ្ឌឃាត ឬ​បដិសេធ (​៍)

វណ្ណយុត្តិ​នេះ មាន​រូបសណ្ឋាន​ដូច​សក់​លេខ “ ៩ ” ។ គេ​ប្រើ​ទណ្ឌឃាត ដើម្បី​ដាក់​លើ​អក្សរ​ព្យញ្ជនៈ​ណា​ ដែល​គេ​មិន​អាន ប៉ុន្តែ​គេ​ត្រូវ​តែ​រក្សា​ទុក​ព្យញ្ជនៈ​នោះ​ជា​ចាំ​បាច់ ក្នុង​ន័យ​រក្សា​អក្ខរា​វិរុទ្ធ​របស់​ពាក្យ និង​ជា​គ្រឿង​សម្គាល់​ជាតិ​ស័ព្ទ​របស់​ពាក្យ ។ ឧទាហរណ៍ ៖ ​ទូរទស្សន៍, ប្រយោជន៍, គមនាគមន៍, ព្រឹត្តិការណ៍, ពាក្យ​ពេចន៍, វេយ្យាករណ៍, ត្រ័យរតន៍ ។​ គេ​ច្រើន​ប្រើ​ទណ្ឌឃាត​លើ​ពាក្យ​ក្លាយ​ពី​បាលី​និង​សំស្រ្កឹត ។ សញ្ញា​នេះ ក៏​យក​មក​ប្រើ​ចំពោះ​ពាក្យ​ខ្ចី​ពី​បរទេស​ខ្លះ សម្រាប់​រក្សា​លំនាំ​អក្ខរាវិរុទ្ធ​ដើម​របស់​ពាក្យ​ទាំង​នោះ ដូច​ជា ស៊ីម៉ងត៍, អេដស៍, អាល់​ប៊ែរត៍…

ការសរសេរអត្ថបទរបស់សារព័ត៌មាន�� នៅមា𓆉នកម្រិតមិនអាចទទួលយកបាន


2000000

  • ទូរគមនាគមន៍   មិនមែន ទូរគមនាគមន៏

  • ទូរទស្សន៍ មិនមែន ទូរទស្សន៏

  • ឧកញ៉ា មិនមែន ឧញ៉ា

  • ដំណើរ មិនមែន ដំណើ

  • បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជា ឆ្នាំ ២០១៣ មិនមែន ១០១៣

ផ្លែល្វា


ល្វា  ( ន. )  ឈ្មោះ​វនស្បតិ​ព្រឹក្ស​ពួក​មួយ ចេញ​ផ្លែ​ស្កះ​តាម​ដើម​តាម​មែក, ឥត​ផ្កា​ទេ ចេញ​ជា​ផ្លែ​ស្រេច​មក​តែ​ម្តង, មាន​ពីរ​ប្រភេទ​គឺ មួយ​ប្រភេទ​មាន​ផ្លែ​ធំ​ៗ វេលា​ទុំ​មាន​កើត​ជា​មមង់​នៅ​ខាង​ក្នុង, អ្នក​ស្រុក​ខ្លះ​ហៅ ល្វា​មមង់; មួយ​ប្រភេទ​ទៀត​ផ្លែ​តូច​ៗ​វេលា​ទុំ​មិន​មាន​មមង់​ទេ បរិភោគ​បាន, អ្នក​ស្រុក​ខ្លះ​ហៅ ល្វា​តូច, ខ្លះ​ហៅ ឧទុម្ពរ ប៉ុន្តែ​បើ​តាម​ពិត ឧទុម្ពរ ប្រែ​ថា ល្វា (ទាំង​ពីរ​បែប) ។ មាន​ទំនៀម​តាំង​ពី​ក្នុង​បុព្វ​បុរស​របស់​យើង​រៀង​មក​តែង​រាប់​អាន​យក​ឈើ​ល្វា​ធ្វើ​រាជាសនៈ​ក្នុង​ពិធី​រាជាភិសេក… ។

ផ្លែល្វា f

ប្រភពឯកសារ៖ វចនានុក្រមខ្មែរ – ជួន ណាត  

ល្បែងទាញព្រ័ត្រ


ល្បែងទាញព្រ័ត្រ ជាលไ្បែងលេងកំសាន្ដសប្បាយរបស់យុវជនខ្មែទាំងបុរស ទាំងស្រ្ដី កំលោះ ក្រមុំ។ ល្បែងនេះគេលេងដោយប្រើកំលាំងកាយជាមូហេតុ ហើយគេលេងតែ ក្នុងរដូវចូលឆ្នាំខ្មែរ គឺខែចេត្រ ពិសាខប៉ុណ្ណោះ។ គេច្រើននិយមលេងក្នុងវត្ដអារាម ក្នុងពិ ធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ព្រោះវត្ដមានទីវាលធំទូលាយ ងាយដល់ការលេងល្បែងនេះ តែអាច លេងនៅតាមភូមិក៏បាន បើប្រសិនជាភូមិនោះមានមនុស្សនៅផ្ដុំគ្នាច្រើន ហើយមានទីវា លល្មមលេងកើត។ ល្បែងនេះគេច្រើនលេងនៅពេលថ្ងៃ តែប្រសិនជាមានចង្កៀងយ៉ាងភ្លឺ រឺពន្លឺព្រះ ចន្ទភ្លឺថ្លាល្អ គេអាចលេងនៅពេលយប់ក៏បាន។

ល្បែងទាញព្រ័ត្រ

សមាសភាពនៃអ្នកលេង ល្បែងនេះ គេចែកមនុស្សអ្នកលេងជា២ក្រុម ម្ខាងៗយ៉ាងតិចត្រឹ ម៥នាក់ រឺ១០នាក់ឡើងទៅតាមដែលគេរកគ្នាបានប៉ុន្មាន ក៏លេងប៉ុណ្ណោះ តែតាមទំលាប់អ្នកស្រុក បើមានមនុស្សស្រីចូលលេងផង គេ អោយស្រីៗនៅម្ខាង ប្រុសៗនៅម្ខាង ហើយគេយល់ថា ភេទស្រីតែងមានកំលាំងខ្សោយជាងបុរស គេតែងដាក់ខាងស្រីអោយមានចំនួនច្រើនលើសប្រុស យ៉ាងតិចត្រឹម២នាក់ជាដរាប គឺបើខាងប្រុស៨នាក់ គេដាក់ខាងស្រី ១០នាក់។ គ្រឿងប្រដាប់សំរាប់លេង គេយកខ្សែព្រ័ត្រធ្វើពីស្បែកគោស្បែកក្របីធ្វើព្រ័ត្រ រឺគេយក ពួរធ្វើពីជក់ដូងជាព្រ័ ត្រសំរាប់ទាញ ប្រវែងយ៉ាងខ្លីពី ២០ហត្ថឡើងទៅ ទំហំប៉ុនកដៃក្មេង ហើយនឹងយកសំភោររឺគងម៉ង់ រឺរគាំង១ សំរាប់ទះរឺសំរាប់វាយនៅពេលដែលទាញដំបូង។ របៀបលេង មុនដំបូងគេរើសរកប្រុសម្នាក់ ស្រីម្នាក់ មានមាឌធំមាំ កំលាំងច្រើន អោយជាអ្នកឈរកាន់ចុងព្រ័ត្រគឺប្រុសកាន់ចុងម្ខាង ស្រីកាន់ចុងម្ខាង ហើយអោយប្រុសម្នាក់ ស្រីម្នាក់ទៀតមានមាឌធំមានកំលាំង ឈរកណ្ដាល ព្រ័ត្រ ត្រង់កន្លែងដែលពួកទាំងពីរឈរ សំរាប់នាំពួកខ្លួនអោយខំទាញតែរៀងខ្លួន អែមនុស្សដែលមានមាឌតូចៗស្គមៗ កំលាំងខ្សោយៗ គេអោយឈរកណ្ដាលគេ។ លុះរៀបចំរួចហើយ គេអោយមនុស្សប្រុសម្នាក់កាន់សំភោរ រឺ គងម៉ង់រឺក៏រគាំងឈរត្រង់កណ្ដាលទីជិតអ្នកទាំងពីរដែលកាន់ខ្សែឈរប្រទល់មុខគ្នានោះ ផ្ដើមស្រែកឡើងព្រមគ្នាថា យក្សអរ(១) !.! លឺយ៉ាងខ្លាំងៗ ធ្វើសំលេងវែងៗ រលាក់រលែកយ៉ាងគ្រលួច។ អែអ្នកប្រុងទាញព្រ័ត្រទាំងប៉ុន្មានជួយស្រែកទទួលឡើងព្រមគ្នាថា ហ៊ោវ៉ឺយៗ ៣ដង ទើបនាំគ្នាទាញប្រុងយកជ័យជនះតែរៀងខ្លួន។ ក្នុងពេលពួកអ្នកទាញព្រ័ត្រ កំពុងតែខំប្រឹងទាញ អ្នកកាន់សំភោរ រឺគងម៉ង់ រឺរគាំង គេចេះតែបញ្ជើតសំភោរ រឺគងម៉ង់ រឺក៏រគាំងរឿងៗ លឺសូរតាក់ទីងៗ រឺម៉ូងៗ ម៉ឹងៗ ជាដរាប ទាល់តែឃើញចាញ់ឃើញឈ្នះម្ខាងៗ ទើបឈប់បញ្ឆើត។ ពេលលេងម្ដងៗ អស់ថិរវេលាពី ៥-៦ នាទី ដល់ ១០នាទីឡើងទៅទើបឃើញឈ្នះឃើញចាញ់ម្ខាងៗ។ កាលដឹងថា ខាងណាឈ្នះខាងណាចាញ់ហើយ គេចាប់ផ្ដើមលេងសារជាថ្មី ម្ខាងទៀត ដ៏រាបដល់ហត់តែរៀងៗខ្លួនទើបឈប់។ ល្បែងនេះចាត់ទុកជាការហាត់កំលាំង ហាត់ប្រាណអោយរាងកាយមានកំលាំងមានសុខ ភាពល្អ។

ថ្ងៃអាទិត្យ ៤កើត ខែចេត្រ ពុទ្ធសករាជ ២៥៥៧ ចុល្ꦿលសករាជ ១៣៧៥ មហាស🍬ករាជ ១៩៣៥ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា គ.ស. ២០១៣


kny2013

  • ថ្ងៃអាទិត្យ ៤កើត ខែចេត្រត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា គ.ស២០១៣ ជាថ្ងៃចូលឆ្នាំថ្មី វេលាម៉ោង ២និង១២នាទី រំលងអាធ្រាត្រ ជាថ្ងៃចូលឆ្នាំម្សាញ់ បញ្ចស័ក។
  • ថ្ងៃចន្ទ ៥កើត ខែចេត្រ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៥ ខែមេសា គ.ស២០១៣ ជាវារៈវនប័ត។
  • ថ្ងៃអង្គារ ៦កើត ខែចេត្រ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា ពុទ្ធសករាជ ២៥៥៧ គ.ស. ២០១៣ ចុល្លសករាជ ១៣៧៥ និងមហាសករាជ ១៩៣៥ ជាវារៈឡើងស័ក គម្រប់ជាសង្ក្រាន្ត ៣ថ្ងៃដោយបរិបូរណ៍ និងចូលឆ្នាំម្សាញ់  ។

ល្បែង​ចោល​ឈូង​


​ល្បែង​ចោល​ឈូង ជា​ល្បែង​ម្យ៉ាង​របស់​មនុស្ស​កំលោះ​ក្រមុំ ឬ​មនុស្ស​ចំណាស់ៗ ប្រុស​ស្រី​ទូទាំង​កម្ពុជរដ្ឋ គេ​តែង​លេង​នៅពេល​យប់ ខែភ្លឺ ក្នុង​រដូវ​ចូលឆ្នាំថ្មី (​ខែចេត្រ ពិសាខ​)​។ គេ​ចែកគ្នា​ជា​២​ពួក ប្រុស​១​ពួក ស្រី​១​ពួក​។ ក្នុង​១​ពួកៗ មាន​គ្នា​ចំនួន​ពី​១០​នាក់​ឬ​២០ នាក់​ឡើងទៅ ឈរ​ត្រៀម​ជា ២​ជួរ ទល់មុខ​គ្នា ឃ្លាត​ពីគ្នា​ប្រមាណ​ជា​៨ ឬ​១០ ម៉ែត្រ​។ គេ យក​ក្រមា​ឬ​កន្សែង​មក​ឆ្នូ​ល​ឱ្យ​មូល​ចងរិត​ឱ្យ​តឹង​ណែន​ល្អ ទុក​ឱ្យមាន​កន្ទុយ​បន្ដិច​ហៅថា «​ឈូង​» សម្រាប់​កាន់​បោះ​ឬ​ចោល​ទៅមក​រកគ្នា​។ ល្បែង​ចោល​ឈូង​នេះ​ផងដែរ​គេ​បាន​បែង​ចែកជា​ពីរ​គឺ​៖
  • ឈូង​ច្រៀង​រាំ​
  • ឈូង​លោះ​ខ្ញុំ​
​របៀប​នៃ​ការលេង ល្បែង​ចោល​ឈូង​នេះ មុនដំបូង​ពួក​ខាង​ប្រុស​បោះ​ឈូង​ទៅឱ្យ​ពួក​ខាង​ស្រី ពួក​ខាង​ស្រី​ប្រុង​ចាប់​កុំឱ្យ​ធ្លាក់​ដល់​ដី បើ​ធ្លាក់​ដល់​ដី គេ​ចាត់ជា​ស្អុយ ហើយ​គេ​ផ្តើម​បោះ​ទៅខាង​ប្រុស​វិញ​ពួក​ខាង​ប្រុស​ចាប់​កុំឱ្យ​ធ្លាក់​ដល់​ដី​។ កាល​ចាប់បាន​ហើយ ចោល​សំដៅទៅ ពួក​ខាង​ស្រី គឺ​សំដៅ​នាង​ណា​ដែល​ខ្លួន​ស្ម័គ្រ បើ​ចោល​ខុសគេ​ចាត់ជា​ស្អុយ រួច​គេ​ផ្តើម​បោះ ជាថ្មីទៀត បើ​ចោល​ត្រូវ​ស្រី​ណា​ហើយ ស្រី​នោះ​ច្រៀង​រាំ​យក​ឈូង​ទៅជូន​ខាង​ប្រុស ហៅថា​ច្រៀង​រាំ​ជូន​ឈូង​។ របៀប​ច្រៀង​រាំ​នោះ ម្នាក់​កាន់​ឈូង​នាំមុខ ម្នាក់​ដៃទទេ​រាំ​ក្រោយ ហើយ​ច្រៀង​ជា​ទំនុក​ថា « ប្អូន​ចាប់​ឈូង​បាន ឈូង​បែក​ជា​បួន ព្រលឹង​មាសស្ងួន ទទួល​ឈូង​ទៅ​»​។ ពួក​ស្រីៗ​ក្រៅពីនោះ​គ្រប់គ្នា​ទទួល​ថា «​ឱ​ណា​កែវ​កែវ​ពិ​អា ឱ​ណា​កែវ អឺយ អឺ​អឺ​ង​អឺយ​!» រួចហើយ​ហុច​ឈូង​នោះ​ទៅឱ្យ​ប្រុសៗ ទ​ទួ​យក ហើយក៏​ផ្ដើម​បោះ​ឈូង​នោះ​ទៅឱ្យ​ពួក​ខាង​ស្រី​វិញ​។ បើ​ពួក​ស្រី​ចាប់​ឈូង​បាន​ក៏​ចោល​សំដៅទៅ​ពួក​ប្រុស បើ​ចោល​ត្រូវ​ប្រុស​ណា​ប្រុស​នោះ ត្រូវ​រាំ​នាំ​ឈូង​ទៅជូន​ស្រី​ដោយ​ច្រៀង​ជា​ទំនុក​ថា «​បង​ចាប់​ឈូង​បាន បង​បីត្រកង ព្រលឹង​មាសបង ទទួ​ល​​ឈូង​ទៅ​»​។ ពួក​ប្រុសៗ​គ្រប់គ្នា​ទទួល​បន្ទរ​ថា «​ឱ​ណា​កែវ កែវ​ពី​អា ឱ​ណា​កែវ​អឺយ អឺ​អឺ​ង​អឺយ​! »​ហើយ​ហុច​ឈូង​នោះ​ទៅឱ្យ​ពួក​ស្រីៗ​ទទួលយក​ទើប ផ្ដើម​បោះ​តទៅទៀត​។​

ល្បែងចោលឈូង

  • របៀប​លេង​ឈូង​លោះ​ខ្ញុំ​
​របៀប​នៃ​ការលេង​ឈូង​លោះ​ខ្ញុំ មុនដំបូង​ខាង​ប្រុស​គេ​ផ្ដើម​ច្រៀង​១​ទំនុក​ជាមុន​។ ឯ​ទំនុកច្រៀង​ឈូង មាន​ច្រើនបែប​ប្លែកៗ​ទៅតាម​ប្រាជ្ញា​របស់​អ្នក​នាំ​ច្រៀង​និង​តាម​ស្រុក​។ ទីនេះ​ស្រង់​យកតែ​ទំនុក​ធម្មតា ដែល​អ្នក​ឈូង​គ្រប់​ស្រុក​គេ​តែង​ច្រៀង​គ្រប់គ្នា​ថា​៖ «​បង​បោះ​ឈូង​ទៅ អូន​អើយ កំពស់​ចុង​ដូង​(​ស្ទូ​ន​) ក្រមុំ​ឈរ​ច្រូង អូន​អើយ​ទទួល​ឈូង​បង​»​ឬថា បង​បោះ​ឈូង​ទៅ ឈូង​បែក​ជា​បួន ស្រី​ណា​មានខ្លួន ទទួល​ឈូង​បង ៘ ច្រៀង​ហើយ​គេ​ស្រែកថា «​ឈូង​អឺយ​ឈូង​!»​ហើយ​អ្នក​ផ្ដើម​ទំនុក​ក៏​បោះ​ឈូង​ទៅលើ​ពួក​ស្រីៗ ឱ្យ​ពួក​ស្រីៗ​ចាប់ ខាង​ស្រី​ចាប់​ឈូង​បាន គេ​ចោល​សំដៅ​ទៅរក​ប្រុស​ណា​ដែល​ត្រូវ​ចិ​ត្ដ បើ​ចោ​ល​​​ត្រូវ​ប្រុស​ណា គេ​ទៅ​ចាប់យក​ប្រុស​នោះមក​ទុក​ខាង​ពួកគេ​។ បើ​ចោល​មិនត្រូវ​ទេ ខាង​ប្រុស​គេ​ចាប់​ឈូង​នោះ​ចោល​សំដៅ​មករក​ស្រី​ណា​ដែល​គេ​ស្ម័គ្រ បើ​ខាង​ប្រុស​ចោល​មក​ត្រូវ​ខាង​ស្រី ហើយ​ប្រុស​ម្នាក់​ដែល​ស្រី​ចាប់​យកទៅ​លើក​មុន​នោះ ត្រូវបាន​រួចខ្លួន បើ​ប្រុស​ចោល មិនត្រូវ​ស្រី​វិញ​ទេ ប្រុស​ម្នាក់​នោះ​ត្រូវ​នៅ​ខាង​ស្រី​ដដែល​។ បើ​ខាង​ណា​ប៉ិនប្រសព្វ​គេ​ចោល​យក​ម្ខាង​ទាល់តែ​អស់​។ កាលណា​អស់​គ្នា​ហើយ គេ​ផ្ដើម​លេង​សាជាថ្មី ដោយ​ឱ្យ​ខាង​ស្រី​បោះ​ឈូង​ទៅឱ្យ​ខាង​ប្រុស​មុន​វិញ​។ មុននឹង​ស្រីៗ​បោះ​ឈូង​ទៅឱ្យ​ប្រុស​គេ ស្រែកច្រៀង​ថា «​អូន​បោះ​ឈូង​ទៅ បង​អើយ​កំពស់​ចុង​ស្លា​ប្រុស​ឈរ​ត្រៀបត្រា បង​អើយ​ទទួល​ឈូង ប្អូន​៘ ច្រៀង​ហើយ​គេ​ស្រែកថា ឈូង​អឺយ​ឈូង​! ហើយ​គេ​បោះ​ឈូង​ទៅ លើ​ពួក​ប្រុសៗ​។​ឯខាង​ប្រុស បើ​គេ​ចាប់​ឈូង​ខាង​ស្រី​បាន​ហើយ គេ​ចោល​ឈូង​នោះ​សំដៅទៅ​ស្រីៗ កាល​ត្រូវ​លើ​ស្រី​ណា​ម្នាក់​គេ​ចាប់យក​ស្រី​នោះមក​ទុក​ខាងគេ​។ បើ​ខាង​ណា​អស់​មនុស្ស គេ​ចែកគ្នា​លេង​សាជាថ្មី​។ មនុស្ស​ដែល​គេ​ចាប់បាន​នោះ ជួនកាល​គេ​ចង​មុខ​ជិត លែងឱ្យ​រត់​ទៅកាន់​ទី​ផ្សេងៗ ជាការ​កម្សាន្ត​សប្បាយ​។ របៀប​បែប​ទី​២ នេះ ជួនកាល​អ្នកលេង គេ​ច្រូតកាត់​មិនបាច់​ច្រៀង ស្រាប់តែ​ចោល​តែម្ដង​ក៏មាន​។ ល្បែង​នេះ​រាប់​ចូលក្នុង​ពួក​ការហាត់​ភ្នែក​ឱ្យ​វៃ ហាត់​ដៃ​ឱ្យ​ត្រង់​ផង ជាការ​កម្សាន្ត​សប្បាយ ដោយ​មានការ​រាំច្រៀង​លាយ​ជាមួយ​ផង​។​

bet 855:ល្បែង​លាក់កន្សែង


ល្បែង​លាក់កន្សែង ជា​ល្បែង​មួយ​យ៉ាង របស់​ក្មេង​ខ្មែរ​ក្នុង​បុរាណកាល តែង​លេង​សម្រាប់ ជាទី​កម្សាន្ត​សប្បាយ​នៅពេល​រាត្រី​ខែភ្លឺ ក្នុង​រដូវចូលឆ្នាំ ឬ​នៅពេល​ជា ចន្លោះ​ការ​ហត់នឿយ​ម្ដងៗ​។ មុនដំបូង​ពួកក្មេងៗ​គេ​បបួលគ្នា​បាន​ចំនួន​ពី ៦-៧ នាក់​ឡើងទៅ រួច​ឱ្យ​អង្គុយច្រហោង ដំកង​ជាវ​ង់​មូល​ដាក់​ដៃ​ទាំងពីរ​ទៅមុខ​លើ​ក្បាលជង្គង់​ក្នុង​ទីណា​មួយ ដែល​ជាទី​ស្រលះ​រាបស្មើ​ល្អ​។ ហើយ​គេ​យក​កន្សែង​ឬ​ក្រមា​តូច​មួយ​មក​រុំ​មូរ​ឆ្មូល​រឹត​ឱ្យ​តឹង​ណែន​ល្អ ទុក​ជាយ​បន្ដិច​សម្រាប់​កាន់​យួរ​បាន សន្មត​ហៅថា «​កន្សែង​» មាន​ម្នាក់​ក្រោក​ចេញទៅ​ក្រៅ​វង់​កាន់ កន្សែង​នោះ ដើរ​ព័ទ្ធជុំវិញ​យ៉ាង​លឿន ពី​ខាង​ក្រោយខ្នង​អ្នក​អង្គុយ បញ្ឆោត​អ្នក​អង្គុយ​មិន ឱ្យដឹង​ខ្លួន​ថា​គេ​លាក់កន្សែង​ក្រោយខ្នង​អ្នកណា​។​ ​ល្បែង​នេះ​មាន​ត្រណម​យ៉ាង​តឹងរ៉ឹង​មិនឱ្យ​អ្នកលេង​ងាកក្រោយ​ឬ​លូកដៃ​ទៅក្រោយ​បើ​អ្នកណា​ហាន​ងាក​ឬ​លូក​ស្ទាប​ខាងក្រោយ​ខ្នង​អ្នក​លាក់​គេ​មានអំណាច​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​អ្នកនោះ មិនឱ្យ​ឡើង​លាក់កន្សែង​ឬ​គេ​ឱ្យ​អ្នកនោះ​អង្គុយ​ធ្មេចភ្នែក​ក៏បាន ស្រេច​តែ​គេ​ដាក់ទោស​យ៉ាងណា​តាម​ចិ​ត្ដ​គេ​ស្ម័គ្រ​។ អ្នក​លាក់ លុះ​រត់​ក្រលឹង​អ្នក​អង្គុយ​២-៣​ជុំ​ហើយ មើល​អ្នកណា​អង្គុយ​បែប​ភ្លេច​ខ្លួនគេ​ដាក់​កន្សែង​ក្រោយខ្នង​អ្នកនោះ​ភ្លាម​រួច​គេ​រត់​យ៉ាង​រហ័ស​ព័ទ្ធ​វង់​អ្នក​អង្គុយ ដើម្បីឱ្យ​ឆាប់​មកដល់​កន្លែង​កន្សែង​ដែល​គេ​ដាក់​នោះ​។ បើ​អ្នក​ដែល​ត្រូ​គេ​លាក់កន្សែង​ពីក្រោយ​ខ្នង​នោះ​មិនដឹង​ខ្លួន​លុះ​អ្នក​លាក់​គ​រត់​ក្រលឹង​មក​ម្ដង ទៀត​ចាប់យក​កន្សែង​នោះ​បាន​មុន គេ​ទុក​អ្នក​លាក់​នោះ​ជា​អ្នកឈ្នះ ត្រូវមាន​អំណាច​រើស យក​កន្សែង​ទៅ​គក់​ខ្នង​អ្នក​ដែល​អង្គុយ​នោះ ហើយ​គេ​យក​កន្សែង​លាក់​តទៅទៀត​។ តែបើ​អ្នក​អង្គុយ​ដឹងខ្លួន​ថា គេ​លាក់កន្សែង​ចំ​ក្រោយខ្នង​ខ្លួន​ហើយ​ចាប់យក​កន្សែង​បាន​មុន​អ្នក​លាក់​រត់​មកដល់ គេ​ទុក​អ្នក​អង្គុយ​នោះ​ជា​អ្នកឈ្នះ ត្រូវមាន​អំនាច​ក្រោក​ឡើង​ដេញ​គក់ អ្នក​លាក់​នោះ​វិញ តែបើ​អ្នកនោះ​រត់​ទៅដល់​កន្លែង​ចន្លោះ​អង្គុយ​បាន​ទៅ អ្នក​កាន់​កន្សែង នោះ​​មិនត្រូវ​គក់​គេ​ទេ ត្រូវ​រត់​ក្រលឹង​អ្នក​អង្គុយ​ដំកង់​ដើម្បី​នឹង​លាក់​តទៅទៀត គឺថា អ្នក​លាក់​ពីមុខ​ត្រូវ​អង្គុយ​កន្លែង​អ្នក​ចាប់​កន្សែង​បាន​ក្នុង​វង់​ដដែល​។ គេ​លេង​របៀបនេះ​រហូតដល់​ពេល​ឈប់​។ ជួនកាល​អ្នកខ្លះ​មិនដែល​បាន​ឡើង​លាក់កន្សែង​នឹង​គេ​ម្ដង​សោះ​ក៏មាន ព្រោះ​គេ​លាក់ កន្សែង​ក្រោយខ្នង​ខ្លួន ខ្លួន​មិនដឹង​រវល់​តែ​គេ​គក់​ខ្នង​បាន​រាល់ពេល​។ ល្បែង​នេះ​គេ​លេង​ដើម្បី​ហាត់​ខ្លួន​ឱ្យមាន​ស្មារតី​រឹងប៉ឹង​រហ័សរហួន ឱ្យមាន​ប្រាជ្ញា​វាងវៃ ហាត់​ទម្លាប់ខ្លួន​ឱ្យ​យ​ចេះ​ប្រុងស្មារតី​ជានិច្ច​។​

bet 855:ជីវប្រវត្ដិ អ្𝔉នកភិរម🐼្យភាសាអ៊ូ ហៅ ‹‹ង៉ុយ››


បណ្ដាំក្រមង៉ុយ គឺជាកំរងអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ ដ៏រស់រវើកមួយ ចូលជ្រួតជ្រាបក្នុងសង្គមខ្មែរតាំងពីច្រើនឆ្នាំមកហើយ។ ពាក្យកាព្យជាបទទូន្មាន ចំៗនេះ ស្ថិតដក់ជាប់ នៅក្នុងដួងព្រលឹងកូនខ្មែរគ្រប់សម័យកាល ថ្វីបើកំណាព្យនេះ មានអាយុកាលចំណាស់ ជាងមួយសតវត្សមកហើយ យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ពាក្យទូន្មាន រំលឹកដាស់តឿន របស់ព្រះភិរម្យង៉ុយ ឬ ក្រមង៉ុយ ហៅង៉ុយនេះ មិនដែលចាស់ហួសសម័យនោះទេ គឺនៅ តែថ្មី មាន ន័យ មានខ្លឹមសារអាចធ្វើជាគតិទូន្មានខ្លួន ក្នុងសង្គមខ្មែរគ្រប់ៗ សម័យកាលជានិច្ច។

ជីវប្រវត្ដិ អ្នកភិរម្យភាសាអ៊ូ ហៅង៉ុយ

១៨៦៥  –  ១៩៣៦
ស្រាវជ្រាវដោយ យី ធន់

អ៊ុក អ៊ួ  ‹‹ង៉ុយ››អ្នកភិរម្យភាសាអ៊ូ ឈ្មោះពេញ អ៊ុក អ៊ូ ហៅង៉ុយ កើតនៅគ.ស ១៨៦៥ ព.ស ២៤០៨ នៅ ភូមិ អណ្ដូងស្វាយ ឃុំកំបូល ស្រុកភ្នំពេញ ខេត្ដកណ្ដាល។ បិតាលោកនាម អ៊ុក ធ្វើមេឃុំ កំបូល មានគោរម្យងារ ជាចៅពញាធម្មធារា។ ចៅ ពញាអ៊ុកជាប់សាច់ញាតិ នឹងម្ចាស់ប៉ុក។ មាតាលោកនាម អៀង ជាបុត្រីរបស់ចៅពញា ម៉ុក មេឃុំស្ពានថ្ម ᩚᩚᩚᩚᩚᩚ⁤⁤⁤⁤ᩚ⁤⁤⁤⁤ᩚ⁤⁤⁤⁤ᩚ𒀱ᩚᩚᩚស្រុកជាមួយគ្នា។ មាតានិង បិតាលោកជាកូន ទីពីរ នៅក្នុងគ្រួសារ។

កាលនៅពីវ័យកុមារ លោកបានរៀនសូត្រលេខនព្វន្ដ អក្សរសាស្រ្ដ នៅវត្ដបឹងចក ភូមិបែកស្គរ ឃុំបែកចាន ក្នុងស្រុកកំណើតរបស់ លោក។ កុមារអ៊ុក អ៊ូ ជាក្មេងម្នាក់អុស្សាហ៍រៀនសូត្រ។ លោកបានបួសជាសាមណេរនៅក្នុងវត្ដនោះ។ ប៉ុន្មានឆ្នាំក្រោយមកលោកបានចាក សិក្ខាបទ ទៅបំរើមាតាបិតា ហើយបានធ្វើជាស្មៀនរបស់ឳពុកលោក ក្នុងការដើរហូតពន្ធស្រូវអាជ្ញាហ្លូង។ លុះអាយុបាន ២១ឆ្នាំលោកបាន បំពេញឧបសម្បទាជាភិក្ខុ នៅក្នុងវត្ដដដែលដោយមានឧបជ្ឈាយ៍នាម សាស់ និងលោកគ្រូសូត្រស្ដាំនាម ជ្រូក ជាកម្មវាចាលោកគ្រូសូត្រឆ្វេង នាម អ៊ុង ជាអនុ ស្សាវនៈ។ ភិក្ខុអ៊ូបានរៀនសូត្រធម៌អាថិ និងរៀនប្រែព្រះត្រៃបិដកដំបូងក្នុងសំណាក់ លោកគ្រូអាចារ្យទិត្យ នៅវត្តអង្គបឹង ចក។ បន្ទាប់មកលោកស្វែងរករៀនវិបស្សនាកម្មដ្ឋានក្នុងសំណាក់លោកអាចារ្យច្រើន កន្លែងទៀត។ លោក បានគង់នៅក្នុងផ្នួសជាភិក្ខុបាន៥ឆ្នាំ លុះចេះដឹងល្មមប្រើការបានហើយលោកបានលាចាកសិក្ខាបទមកប្រកប ជីវភាពជាគ្រហស្ថវិញ ក្រោយពេលដែលលាចាកផ្នួស មកលោកបានជួយធ្វើការឳពុករបស់លោកដែលជាមេឃុំ ដោយមានងារជាក្រមផងជាស្មៀនផង។ ដល់ពេល សុ្រកភ័ន្ដប្រែ លោកលាឈប់លែងធ្វើការរាជការ ហើយរស់ នៅជាក សិករធម្មតា។ លោកជាអ្នកមានវោហារលែបខាយ ប្រាជ្ញាវាងវៃចេះចាំរឿងរ៉ាវពីបុរាណៗ ទាំងគតិលោកទាំង គតិធម៌ច្រើន ព្រមទាំងចេះច្រៀងចេះ ភ្លេងនិងជាអ្នកចំរៀងខ្សែដៀវយ៉ាង ចំណានធ្វើអោយកសិករឯទៀតស្រលាញ់រាប់អានទុកជាអ្នកប្រាជ្ញក្នុងភូមិស្រុកហើយ គេ និយមហៅ លោកថា «ភិរម្យង៉ុយ»។ លោកភិរម្យង៉ុយ មានមាឌធំដុះក្បាលពោះ កាត់សក់ជ្រងខ្លី ទុកពុកមាត់ខាងលើ និយមស្លៀកសំពត់ចងក្បិន ពាក់ អាវកត្រង់ឡេវធំ ពាក់ស្បែកជើងផ្ទាត់ និងមួកសំបុក។ ពេលដើរទៅណាមកណា លោកមានបង្វិច និងឈើច្រត់កាន់ជានិច្ច។ពេលលោកសូត្រកំណាព្យ លោកតែងដេញខ្សែដៀវកំដរ។ ខ្សែដៀវ គាត់ អាចដោះចេញពីគ្នា ហើយដំលើងបានភ្លាមៗ កាលណាគាត់ត្រូវការប្រើ។ ពេលណាលោកត្រូវការច្រៀង លោកស្រាយបង្វិចយកឃ្លោក សាដៀវមកផ្លុំនិងឈើច្រត់ បានជាដងជាផ្លែ ហើយដាក់ខ្សែ រួចផ្ទាប់នឹងពោះធ្វើផិតប៉ោងៗ ហើយដេញយ៉ាងពិរោះ។ ពេលរដូវរំហើយ ក្រោយពីការងារស្រែចំការបានចប់សព្វគ្រប់ លោកតែងត្រូវបានប្រជាជនអញ្ជើញអោយទៅច្រៀងឬទេសនា ក្នុងពេល មានបុណ្យទាន ពីភូមិមួយទៅភូមិមួយ។ លោកមិនបានទារប្រាក់កំរៃឈ្នួលពីប្រជាជនទេ ប៉ុន្ដែដោយសេចក្ដីគោរពស្រលាញ់ ប្រជាជនតែង ប្រមូលបច្ច័យ ស្រូវអង្ករជូនលោកតាមសទ្ធា។ ពេលធ្វើដំណើរ ឆ្លងកាត់ក្រុងភ្នំពេញ លោកតែងឈប់សំចតនៅវត្ដឧណាលោម ហើយឆ្លៀត ពេលនោះ ដើម្បីពិគ្រោះពិភាក្សាជាមួយសាមណេរភិក្ខុសង្ឃ អំពីបញ្ហផេ្សងៗដែលទាក់ទងនឹងព្រះពុទ្ធសាសនា។ ក្នុងការច្រៀងក្ដីទេសនាក្ដី លោកតែងលើកយកបញ្ហាដែលជាបច្ចុប្បន្នភាពក្នុងពេលនោះ មកធ្វើជាប្រធានបទដូច ជាច្រៀង៖
  • អំពីការប្រកបមុខរបររកស៉ីធ្វើស្រែចំការ
  • អំពីការជ្រើសរើសគូស្រករ
  • អំពីការភាពក្រីក្រតោកយ៉ាករបស់ប្រជាជន និងមូលហេតុរបស់វា
  • អំពីអវិជ្ជា អនក្ខរភាព របស់ប្រជាជនខ្មែរ
  • អំពីភាពស្ពឹកស្រពន់ មិនសកម្ម ស្វាហាប់ខាងធ្វើពលកម្មដាំដុះ
  • អំពីការបែកបាក់សាមគ្គី ឈ្លោះទាស់ទែងតែគ្នាឯង ទាំងគ្រហស្ថ ទាំងអ្នក បួស
  • អំពីការជិះជាន់សង្កត់សង្កិនរបស់បរទេស មកលើប្រជាជនខ្មែរ
  • អំពីការបាត់បង់ឯករាជ្យ និង អត្ថភាពខ្មែរ
  • អំពីការរេចរិលនៃវប្បធម៌ អក្សរសាស្រ្ដខ្មែរ៘
កិត្ដិស័ព្ទល្បីល្បាញខាងសំនួនវោហាររបស់កវី អ៊ូ នេះបានលឺខ្ចរខ្ចាយទៅដល់ព្រះមហាក្សត្រ។ ព្រះករុណាជាអម្ចាស់ ជីវិតលើត្បូងព្រះ ស៊ីសុវត្ថិ បានត្រាស់ហៅលោកអោយចូលគាល់ និងច្រៀងថ្វាយ។ ហ្លូងស៊ីសុវត្ថិពេញព្រះទ័យ នឹង ថ្វីមាត់របស់លោកណាស់ ទើបអនុញ្ញាត អោយលោកចូលបំរើក្នុងក្រុមភ្លេងព្រះបរមរាជវាំង ហើយប្រទានងារជា «អ្នកព្រះភិរម្យភាសាអ៊ូ»ប៉ុន្ដែដោយនៅពេលនោះមានក្រុមរាជ វាំងម្នាក់ឈ្មោះអ៊ូដែរនោះ ទើបហ្លួងស៊ីសុវត្តិ ទ្រង់ត្រាស់អោយហៅថា «ង៉ុយ» វិញដើម្បីកុំអោយច្រលំគ្នា។ ដូច្នេះបានជាលោក មានឈ្មោះ មួយទៀតថា ង៉ុយ ឬ ក្រមង៉ុយរៀងដរាបមក។

ក្រមង៉ុយ

     កិត្ដិស័ព្ទរបស់អ្នកព្រះភិរម្យភាសាអ៊ូ មិនគ្រាន់តែល្បីរន្ទឺនៅក្នុងប្រទេសទេ ប៉ុនែ្ដបានសាយភាយទៅដល់ប្រទេសថៃ ថែមទៀត។ ស្ដេច សៀមក្រុមព្រះទំរង់រាជានុភាព និងលោកសឺដេសជាតិបារាំងបានចូលគាល់ហ្លួងព្រះស៊ីសុវត្ថិ។ ពេលប្រគំភ្លេងទទួលភ្ញៀវបរទេសនោះអ្នកព្រះ ភិរម្យភាសាអ៊ូហៅង៉ុយ ប្រគំឈ្នះគេខាងខ្សែដៀវ។ កិត្ដិស័ព្ទរបស់លោកបានផ្សាយដល់ស្រុកសៀម។ ស្ដេចសៀមបានធ្វើរាជសារមកសុំ អញ្ជើញអ្នកព្រះភិរម្យ ភាសាង៉ុយ ទៅច្រៀងថ្វាយឯក្រុងបាងកក។ លោកបានធ្វើដំណើរទៅស្រុកសៀម អស់រយៈពេល៣ខែ ហើយបានទទួល សេចក្ដីរាប់អានពីសំណាក់ព្រះមហាក្សត្រ និងមន្ត្រីសៀម។ ពេលនោះស្ដេចសៀមបានប្រទានងារជាភិរម្យភាសា «ផៃរ៉ោះលឿកឺន»និងប្រ ទានឡេវអាវប្រាក់ឌួង ព្រមទាំងប្រាក់ និងវត្ថុផ្សេងៗទៀតជាច្រើន។ មានដំណាលថា ក្នុងពេលធ្វើដំណើរត្រលប់ពីប្រទេសសៀមវិញលោកបានឆ្លងកាត់ខេត្ដបាត់ដំបង ពេលនោះ នៅខេត្ដបាត់ដំបងមានអ្នក ចំរៀងមាត់ឯកម្នាក់ ឈ្មោះភិរម្យយូ។ ដោយលឺល្បីថា អ្នកព្រះភិរម្យភាសាអ៊ូពូកែច្រៀង លោកភិរម្យយូក៏មកសុំច្រៀងភ្នាល់។ ភិរម្យយូបាន សួរភិរម្យង៉ុយថា «ភ្នំព្រះសុមេរុនៅឯណា? មានទំហំប៉ុណ្ណា? កំពស់ប៉ុន្មានយោជន៍? ពីនេះទៅ បើវាស់តើមានប៉ុន្មានគីឡូម៉ែត្រ?»។ ព្រះភិ រម្យង៉ុយឆ្លើយថា «បើលោកឆ្ងល់យ៉ាងនេះ តើចង់អោយខ្ញុំឆ្លើយត្រង់ ឬ អោយឆ្លើយកុហក ?» ភិរម្យយូថាបើសួរត្រង់ ត្រូវតែឆ្លើយអោយ ត្រង់ ភិរម្យង៉ុយក៏ឆ្លើយកែដោះសារថា មានប៉ុណ្ណោះគីឡូ ប៉ុណ្ណេះគីឡូម៉ែត្រ ហើយបើគិតពីបាត់ដំបងទៅមានចំងាយផ្លូវប៉ុណ្ណេះទៀតបើភិ រម្យយូ មិនជឿត្រូវទៅមើលចុះ។ ភិរម្យយូព្រមទទួលជឿ ហើយភិរម្យង៉ុយក៏សួរវិញថា «តើពីផ្សារបាត់ដំបងទៅភ្នំពេញ បើទៅតាមថ្នល់តើមានប៉ុន្មានគីឡូ? បើ ទៅតាម ទន្លេសាបវិញតើមានប៉ុន្មានគីឡូ ?» ភិរម្យយូ ក៏ទាល់ឆ្លើយមិនរួច ហើយភិរម្យង៉ុយច្រៀងបង្អាប់ភិរម្យយូ យ៉ាងច្រើនថា កន្លែងធ្លាប់ទៅមក ហើយជាប្រទេសរបស់ខ្លួនឯង ភិរម្យយូមិនដឹងទៅហើយ ទៅសង្វាតសួរកន្លែងមិនដែលទៅ បើទោះជាខ្ញុំកុហក ក៏ត្រូវតែជឿខ្ញុំដែរ។ ភិរម្យ ង៉ុយបង្អប់ទាល់ តែភិរម្យយូរទាល់ ចុះពីកន្លែងច្រៀង ហើយប្រជាជនអ្នកស្ដាប់ទះដៃសរសើរភិរម្យង៉ុយយ៉ាងខ្លាំង។ លោកប្រមុខខេត្ដបាត់ដំបង បានប្រគល់រង្វាន់នៃជ័យ ជំនះដល់ភិរម្យង៉ុយ គឺសេះស ១ក្បាលនិងប្រាក់សុទ្ធ ៤០០រៀលទៀត។ ដូច្នេះហើយ បានជាអ្នកច្រៀងនានា មានការញញើតលោកណាស់ មិនសូវមាននរណាហ៊ានច្រៀងតតាំង នឹង ថ្វីមាត់លោក ឡើយមានតែជំទប់សាន់នៅ ឃុំភ្លើងឆេះរទេះ ស្រុកភ្នំពេញ ដែលជាមិត្ដភក្ដិ និង ជាដៃគូរបស់គាត់ម្នាក់ប៉ុណ្ណោះ ទើបអាចតបតនឹងលោកបាន។ ពេលអ្នកចំរៀងទាំងពីរ នេះទៅច្រៀងនៅកន្លែងណា មនុស្សម្នាប្រុសស្រីនៅភូមិស្រុកឆ្ងាយៗបានភ្លូកទៅស្ដាប់យ៉ាងច្រើន។ នៅពេលក្រោយមកទៀត លោក សឺដេស បាននាំព្រះភិរម្យភាសាអ៊ូទៅជួបលោកស្រី ស៊ុយហ្សាន កាប៉ឺឡែស (Suzanne Karpeles) ដែលជានាយកដ្ឋានវិជ្ជាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិតនៅភ្នំពេញ។ នៅឆ្នាំ១៩៣០ អ្នកស្រីនាយកសុំអោយព្រះភិរម្យភាសាច្រៀងកំណាព្យរបស់ គាត់ឡើងវិញទាំងអស់ បែបរង្វើលៗ ដើម្បីអោយអ្នកប្រាជ្ញនៅវិជ្ជាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិតកត់ត្រាទុក។ ជារង្វាន់នៅពេលនោះអ្នកស្រី សុយហ្សានបានអោយលោកនូវប្រាក់១រៀលជានិមត្ដរូបនៃកាស្រលាញ់វប្បធម៌អរិយធម៌ខ្មែរ។ ដោយចង់រក្សាទុកស្នាដៃនេះអោយបានយូរអង្វែងសំរាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ ពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត បានចាត់ចែងបោះពុម្ពស្នាដៃរបស់លោក ជាបួនច្បាប់ ហើយក្រោយមកបានបញ្ចូលគ្នាជាមួយច្បាប់វិញ។ តាមពិតស្នាដៃរបស់លោកមានច្រើន ប៉ុន្ដែគេមិនបានកត់ត្រា ព្រោះលោកតា ង៉ុយ ជាកវីដែលបង្កើតស្នាដៃដោយច្រៀងផ្ទាល់មាត់។ ស្នាដៃរបស់លោកដែលយើងរកឃើញរហូតដល់សព្វថ្ងៃមាន៖
  • ១ – ច្បាប់ល្បើកថ្មី «បទកាកគតិ» ឆ្នាំ១៩២២
  • ២ – ច្បាប់កេរកាលថ្មី «បទព្រហ្មគិត» ឆ្នាំ១៩២២
  • ៣ – សេចក្ដីរំលឹកដាស់តឿន «បទពាក្យ ៧ ឆ្នាំ១៩៣១
  • ៤ – ច្បាប់ប្រដៅទូន្មានប្រុសស្រី បទពាក្យ ៧ មិនដឹងកាលបរិច្ឆេទ
  • ៥ – បណ្ដាំក្រមង៉ុយ «បទព្រហ្មគិត គ្មានកាលបរិច្ឆេទ។
ក្រៅពីស្នាដៃខាងលើនេះ នៅមានស្នាដៃផ្សេងទៀត ដែលគេរកមិនឃើញឯកសារសរសេរ ហើយដែលអ្នកស្រាវជ្រាវពីមុនៗ បានចាត់ ទុកថាជាស្នាដៃរបស់អ្នកភិរម្យភាសាអ៊ូដែរ គឺចំរៀងស្ដីអំពី៖ កតញ្ញូកតវេទី, ត្រែសក្ខណ៍, ចំរៀងស្រីប្រុស….. អ្នកភិរម្យភាសាអ៊ូ មានភរិយាឈ្មោះ អ៊ិន លោកមានបុត្រ៦នាក់ សុទ្ធតែប្រុសគឺៈ
  • ១ – ឈ្មោះដូង
  • ២ – ឈ្មោះចេង
  • ៣ – ឈ្មោះចា
  • ៤ – ឈ្មោះចិន
  • ៥ – ឈ្មោះចុង
  • ៦ – ឈ្មោះចេវ
ក្នុងចំណោមកូនគាត់ទាំង៦ នាក់ មានម្នាក់ដែលមានទេពកោសល្យខាងសំនួនវោហារប្រហាក់ប្រហែលគាត់នោះគឺ កូនទី៥ ដែលគេនិយម ហៅថាអាចារ្យចុង។ មានពត៌មានខ្លះទៀតថា គាត់នៅមានចៅម្នាក់ទៀត ដែលមានវោហារល្បីខាងច្រៀងអាយ៉ៃដែរ ហើយមានរូបរាងស្គម ស្ដើង ដែលគេធ្លាប់លឺឈ្មោះថានាយស្លឹក។ នៅពេលច្រៀងអាយ៉ៃនាយស្លឹក តែងបង្ហាញខ្លួនគាត់ថា «សុ្រកខ្ញុំនៅឯលិចពោចិនតុង កូន អាចារ្យចុងចៅអាចារ្យង៉ុយ។ អ្នកភិរម្យភាសាអ៊ូ បានទទួលអនិច្ចកម្មនៅថ្ងៃសុក្រ ៦កើតខែមិគសិរ ព.ស ២៤៧៩ គស ១៩៣៦ ក្នុងជន្មាយុ ៧១ឆ្នាំ ដោយជំងឺទល់លាមក។ សង្គមបរិយាកាសនៅកម្ពុជា (ពីឆ្នាំ ១៨៦៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៣៦) នៅក្នុងរយៈពេលជាង៧០ ឆ្នាំនេះ នៅប្រទេសកម្ពុជា គេឃើញមានព្រឹត្ដិការណ៍សំខាន់ៗ ជាច្រើន ដែលធ្វើអោយ មានវិបរិតទូទាំងប្រ ទេស ទាក់ទងដល់គ្រប់វិស័យរបស់សង្គម និង ប៉ះពាល់ដល់ភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនខ្មែរទូទាំងប្រទេស។ ប្រជាជនកម្ពុជាបាត់បង់សិទ្ធិ សេរីភាព និងអ្វីៗដែលខ្លួនធ្លាប់មានពីមុនៗមក ក្នុងឋានៈ ជាម្ចាស់ប្រទេស ចាប់ពីឆ្នាំវក គ.ស ១៨៨៤(១)គឺក្នុងពេលដែលពួកអាណានិគម បារាំង បានប្រើអំណាចរំលោភទាំងកំរោល មកលើអធិប្បតេយ្យភាពរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយលែងទទួលស្គាល់កម្ពុជា ក្នុងលក្ខណៈជា ប្រទេសស្ថិតក្នុងអាណាព្យាបាលរបស់ខ្លួន។ ផ្ទុយទៅវិញបារាំងបានចាប់យកកម្ពុជា ធ្វើជាប្រទេសអាណានិគមរបស់ខ្លួនតែម្ដង។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក គេឃើញមានការសើរើរៀបចំប្រទេសឡើងវិញនូវគ្រប់វិស័យ ទៅតាមប្រពន្ធគ្រប់គ្រង បារាំង ទាំងខាងរដ្ឋ បាលទាំងខាងសេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច វប្បធម៌ អប់រំសិក្សាធិការដូចជា៖
  • មានតែងតាំងមន្រ្ដីភាគច្រើនជាជនបរទេស ក្នុងការរដ្ឋបាលអោយត្រួតត្រា ប្រទេសខ្មែរ
  • មានការវាស់វែងបែងចែកដីធ្លី និងប្រគល់កម្មសិទ្ធិអោយប្រជាជន ដើម្បី ងាយដកហូតពន្ធដារ
  • មានការបោះពុម្ពក្រដាសប្រាក់ថ្មី ជំនួសប្រាក់សុទ្ធ (២)
  • ប្រមូលទ្រព្យសម្បត្ដិឃ្លាំងព្រះរាជទ្រព្យ យកទៅដាក់រតនាគាររួមហៅថា Tresor unique du Royaume (៣)
  • ការផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ និងអរិយធម៌លោកខាងលិចនៅក្នុងប្រទេសរាប់ តាំងពីអក្សរ ភាសា សីល ធម៌រស់នៅ សំលៀក បំពាក់សិល្បៈភ្លេង របាំ រាំច្រៀង៘

ម្យ៉ាងទៀតនៅក្នុងឆ្នាំ១៩១៤ – ១៩១៨ សង្រ្គាមលោកលើកទី១ បានផ្ទុះឡើងនៅប្រទេសអ៉ឺរ៉ុប។ ពិតមែនតែសង្រ្គាមនោះមិនកើតឡើងលើ ទឹកដីរបស់យើង ប៉ុន្ដែផលវិបាកសង្រ្គាមនេះបានប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរមកលើប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារប្រទេសកម្ពុជា ជាប្រទេសអាណានិ គមរបស់បារាំង ដូច្នេះឈាមខ្មែរក៏កំពប់ខ្ចាយដោយសារបារាំងធ្វើសង្រ្គាមនៅអ៉ឺរ៉ុបដែរ។ ពេលនោះបារាំងបានចាប់ប្រជាជនខ្មែរបុរសៗអោយ ធ្វើទាហាន ហើយ មួយចំនួនធំត្រូវបានចាត់បញ្ជូនអោយទៅជួយច្បាំងបារាំង។ ទាហានមួយចំនួនបានពលី នៅលើសមរភូមិ ដោយឥតមាន ស្គាល់ឈ្មោះ និង ស្រុកកំណើតរបស់គេឡើយ(៤)

ប្រជាជនដែលនៅក្នុងស្រុក ត្រូវទទួលរងទុក្ខវេទនាដោយសារការហ៊ុំព័ទ្ធសេដ្ឋកិច្ចពីខាងក្រៅ ដោយសារគ្រោះធម្មជាតិ (ទឹកជំនន់ និង រាំង ស្ងួត) បណ្ដាលអោយមានទុរភិក្សជាទូទៅពេញប្រទេស។ ជំងឺតំកាត់កើតឡើង ហើយឆ្លងរាលដាលយ៉ាងរហ័ស ដោយសារខ្វះថ្នាំសង្កូវ។ រីឯ ពួកអាណានិគមវិញគិតតែជំរិតទារពន្ធដារលើមនុស្សសត្វ និងឧបករណ៍ សំភារៈសព្វសារពើ ដើម្បីយកទៅចំណាយក្នុងសង្រ្គាម និងដើម្បី ស្ដារប្រទេសរបស់គេឡើងវិញ ក្រោយពេលសង្រ្គាមបានចប់ទៅវិញ។ ការប្រមូលពន្ធដារលើទំនិញ និង ការហ៊ុំព័ទ្ធសេដ្ឋកិច្ច និងការខកខាន មិនបានផលិត បណ្ដាលមកពីគ្រោះរាំងស្ងួត នាំអោយមានអតិផរណាទំនិញសព្វសារពើចេះតែឡើងថ្លៃរៀងរាល់ថ្ងៃ។ ទន្ទឹមនឹងព្រឹត្ដិការណ៍ ខាងលើនេះ ពួកឈ្មួញបរទេស និងអ្នកប្រកបមុខរបរលក់ដូរ ឆ្លៀតអោកាសកេងប្រវ័ញ្ចគៃ បន្លំយកចំណេញ ដើម្បីធ្វើមានបានពីលើខ្នងប្រ ជាជនខ្មែរ ដែលភាគច្រើនជាកសិករមិន សូវបានរៀនសូត្រ ទាំងខាងអក្សរសាស្រ្ដទាំងខាងលេខនព្វន្ដ។ ១ – នៅក្នុងសៀវភៅឈ្មោះ «រាជាធិបតេយ្យកម្ពុជា និងព្រះរាបូជនិយកិច្ចដើម្បីឯក រាជ្យ(La Monarchie Cambodgiènne et la Croisade Royale pour l’inde-pendancen » សមេ្ដចព្រះនរោត្ដសីហនុ បានរៀប រាប់យ៉ាងពិស្ដារអំពីខ្លឹមសារអនុសញ្ញា ឆ្នាំ១៨៨៤ (ទំព័រ ៥៣ និងបន្ដរបន្ទាប់)។ ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ របស់លោក អេង សុត ត្រង់រជ្ជកាលព្រះនរោត្ដមភាគខាងចុង។ ២ – នៅមុនសតវត្សទី ១៥ ការផ្លាស់ប្ដូរទំនិញសំខាន់ៗ ក្នុងការលក់ដូរក្នុងស្រុក និងក្រៅ ប្រទេស គេធ្វើអោយមានការផ្លាស់ប្ដូរទៅវិញ ទៅមក ដោយយកទំនិញប្ដូរនិងទំនិញ យកមាសទៅប្ដូរក៏មាន(សៀវភៅ Le Cambodge បោះពុម្ពផ្សាយដោយក្រសួងឃោសនាការនៃរាជ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាភ្នំពេញ ឆ្នាំ១៩៦២) កំណត់ហេតុ ស្ដីអំពីទំនៀមទំលាប់របស់ប្រទេសកម្ពុជា របស់ចូវតាក្វាន់ (Memoires Takouan; Oeuvres postumes de Paul Pelliot Adrien -Maison-Neuvre Paris 1951) សីលាចារឹកស្ដុកកក់ធំ ឯកសារមហាបុរស លុះមកដល់ ឆ្នាំ១៥៩៥ ក្នុងរដ្ជកាលព្រះសត្ថាទីមួយ គេបានរកឃើញមានប្រាក់ដែលបោះចាយលើកដំបូង។ រហូតមកដល់រជ្ជកាលព្រះអង្គឌួងទើបមាន ការបោះប្រាក់ចាយសាជា ថ្មីក្នុងរវាងឆ្នាំ ១៨៤៧ ត្រង់រជ្ជកាលព្រះអង្គឌួង)។ សៀវភៅ La Monarchie Cambod-giènne និងសៀវភៅ Le Cambodge ដូចបញ្ជាក់ខាងលើ…។

៣ – បារាំងបានប្រមូលសម្បត្ដិព្រះរាជទ្រព្យ យកទៅដាក់រតនាគាររួម នោក្នុងឆ្នាំ១៨៩១ សូមអានឯកសារមហាបុ រសខ្មែរ។
៤ – កាលពីមុនឆ្នាំ១៩៧៥ គេឃើញមានរូបសំណាកធ្វើអំពីស្ពាន់យ៉ាងធំតំកល់កណ្ដាលសួន នៅខាងកើតស្ថានទូតបារាំង ត្រង់ម្ដុំវត្តចិនដំ ដែក ដែលគេនិយមហៅថារូបពី។ រូបសំណាកនោះ បារាំងបានសាងដើម្បីអុទ្ទិសចំពោះទានហានបារាំង និងខ្មែរដែលបានពលី ជីវិតក្នុងការជួយ ច្បាំងបារាំង។ ក្រោយឆ្នាំ១៩៧៥ ក្នុងពេលដែលខ្មែរក្រហមឡើងកាន់ អំណាច រូបសំណាកនេះ ត្រូវបានគេកំទេចចោលទាំងស្រុង។

ក្រដាសប្រាក់ សម័យខ្មែរសាធារណៈរដ្ឋ (ឆ្នាំ ១៩៧៤)ក្រដាសប្រាក់ សម័យខ្មែរសាធារណៈរដ្ឋ (ឆ្នាំ ១៩៧៤)
ប្រភពឯកសារ៖