bet 855

bet 855:មហារីកឆ្អឹង


មហារីកឆ្អឹងគឺជាអ្វី?

មហារីកឆ្អឹង គឺជាពាក្យទូទៅមួយចំពោះ ឆ្អឹងហើម ដែលអាចបណ្តាលឲ្យស្លាប់ រោគហើមឆ្អឹង រោគឆ្អឹងទន់ រោគហើមសរសៃ បានរួមគ្នាជា ជំងឺមហារីកឆ្អឹង ដែលយើងតែងតែជួបប្រទះ។ មហារីកឆ្អឹង អាចកើតឡើងនៅក្នុង កោសិកាឆ្អឹង ឆ្អឹងដែលជាកត្តា បង្កឈាម ឆ្អឹងទន់ និង ជាសរសៃ ឬ ជាសមាសភាគនៃឆ្អឹងសន្លាក់ ដែលជាបែបផែន នៃ សភាព ដែលមានតែ អំពើអាក្រក់ នៃ តួខ្លួនមនុស្សទាំងមូល។ គ្លីនិកខាងពិនិត្យ និងព្យាបាលជម្ងឺមហារីកឆ្អឹងបានបែងចែកជាមហារីកឆ្អឹងដំបូង និងមហារីកឆ្អឹងបន្ទាប់។ មហារីកឆ្អឹង បន្ទាប់តែងតែ កើតឡើងនៅនៅឆ្អឹងត្រគាក ឆ្អឹងខ្នង និង ឆ្អឹងភ្លៅ។ ដុំសាច់មហារីកដំបូង នៃ ឆ្អឹង ដែលអាចបណ្តាលឲ្យស្លាប់ នោះគឺ កំរនឹងជួបប្រទះ ភាគច្រើននៃជម្ងឺមហារីកឆ្អឹង គឺ វិវត្តន៍ ពី(ដូចជាសុដន់ ក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត និង មហារីកក្រពេញប្រូស្តាត) ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ការប្តូរស្ថានភាពឆ្អឹង ពីទំហំ ឬជាលិកាផ្សេងៗគ្នា។

មហារីកឆ្អឹងមានអត្រាកើតឡើងខ្ពស់ប៉ុណ្ណាដែរ?

មហារីកឆ្អឹងប្រហែលជា ០.២% នៃ ចំនួនសរុបនៃជំងឺមហារីក។ ក្នុងមួយឆ្នាំៗ មានមនុស្ស ប្រហែលជា ២៨៩០ នាក់ ត្រូវបានទទួល រោគវិនិច្ឆ័យក្នុងការទទួលរងនូវជម្ងឺមហារីកឆ្អឹង មានមនុស្ស ប្រហែលជា ១៤១០នាក់ ត្រូវបានស្លាប់ នៃជំងឺមហារីកឆ្អឹង នៅលើ ពិភពលោក។ បើយោងទៅតាម ជំងឺមហារីកឆ្អឹង រោគមហារីកឆ្អឹង គឺជា មហារីកឆ្អឹង ដែលជួបប្រទះច្រើនជាងគេបំផុត គឺមាន ៣០%។ អត្រាកើតមានខ្ពស់ នៃ រោគមហារីកឆ្អឹងទៅលើ មនុស្សពេញវ័យ អត្រាកើតមាន ជំងឺភាគច្រើន អាយុពី ១០-២០ឆ្នាំ កើតមានជម្ងឺមហារីករវាងបុរស និងស្រ្តីគិតជាអនុបាតគឺ2:1។

មូលហេតុនៃជំងឺមហារីកឆ្អឹងមានអ្វីខ្លះ?

មូលហេតុនៃ ជំងឺមហារីកឆ្អឹង នៅមិនទាន់បានពិតប្រាកដនៅឡើយទេ តែងតែយល់ឃើញថាជា របួសរ៉ាំរ៉ៃខ្នាតតូច ស្រាល និង ជំងឺឆ្លងរ៉ាំរ៉ៃ ក៏បង្កឲ្យមាន ជំងឺមហារីកឆ្អឹង។ ជាទូទៅ ដំណាក់កាលលូតលាស់នៃឆ្អឹង ហើមរលាករ៉ាំរ៉ៃ កត្តាមកពីហ្សែន (Gene) ជាពិសេស ការឆ្លងនូវមេរោគផ្សេងៗ ការប្តូរឈាមនៅក្នុងឆ្អឹង គឺមិនបានស្រួល និង កត្តាពន្លឺវិទ្យុសកម្មជាច្រើន អាចមានការជាប់ទងនឹង ជំងឺមហារីកឆ្អឹង។

រោគសញ្ញាមហារីកឆ្អឹងដំណាក់កាលដំបូងមានការបង្ហាញអ្វីខ្លះ?

  • (១). អាចកើតមានជម្ងឺការខូចទ្រង់ទ្រាយឆ្អឹង។
  • (២). កើតមានការឈឺខ្នងដែលពិបាកនឹងពន្យល់ និងមិនព្រមជាស្បើយ។
  • (៣). គ្មានមូលហេតុបញ្ជាក់ច្បាល់លាស់ នៅក្នុងខ្លួនកើតមាននូវ ការបាក់ឆ្អឹងមួយ ឬក៏ច្រើនកន្លែង។
  • (៤). ដោយសារតែដុំសាច់ហើមមានសំពាធទៅលើស្មារតីនិងសរសៃឈាម បណ្តាលឲ្យ អវះយវះណាមួយ ឃ្លាតឆ្ងាយពីគ្នាកើតមានការស្ពឹកស្រពន់។
  • (៥). មានដុំសាច់ហើមរឹងនៅផ្នែកខាងក្រៅនៃឆ្អឹង មានអាការះឈឺ ឬអត់ឈឺ។
  • (៦). កើតមាននូវបាតុភូតដូចជាគ្រុនក្តៅ ថយទម្ងន់ អស់កម្លាំង និងសកម្មភាពសមត្ថភាពថយចុះ។
  • (៧). ឆ្អឹង និងកន្លែងសន្លាក់ឈឺ ឬ ក៏ហើម ការឈឺគឺធ្វើឲ្យរិលបន្ត ឬ ក៏មានអារម្មណ៍ឈឺ នៅពេលទទួលរងជម្ងឺ។

មធ្យោបារវិនិច្ឆ័យជម្ងឺមហារីកឆ្អឹងមានអ្វីខ្លះ?

១- ការត្រួតពិនិត្យស្គេន(Scan)ឆ្អឹង:ដោយការចាក់បញ▨្ចូលបរិមាណតិចនៃភ្នាក់ងារផ្ទុយគ្នា ការប្រើប្រាស់នូវឧꦚបករណ៍រូបថតពិសេសសំរាប់ស្រាវជ្រាវ ក្នុងរូបភាពនោះអាចបង្ហាញឲ្យឃើញនូវរូបភាពឆ្អឹង។

២- ការពិនិត្យដោយឆ្លុះពីខ្លួនប្រាណមនុស្ស ៖ ដូចជាX-ray, CT sca𓃲n, MRI និងឧបករណ៍ពិនិត្យជាច្រើនទៀត អាចជួយឲ្យវេជ្ជបណ្ឌិតវាយតំលៃនូវទំហំនៃការជាប់ទាក់ទងដ༒ុំសាច់មហារីក។

៣- ការត្រួតពិនិត្យផ្នែកផ្សេងៗនៃខ្លួនប្រាណមនុស្ស ៖ការត្រួតពិនិត្យចំនែកតូចនៃជាលិកាពីដុំសាច់មហារ♏ីកនៃមហារីកឆ្អឹងដែលជាប់ទាក♓់ទង ក្នុងនោះរួមមាន :

  • (១) ការត្រួតពិនិត្យជាលិកាដោយម្ជុលស្រូប ៖ វេជ្ជបណ្ឌិតប្រើប្រាស់ម្ជុលស្តើង ដើម្បីយកចំណែកតូច នៃ ជាលិកា ពី ដុំសាច់មហារីក។
  • (២) ការវះកាត់ត្រួតពិនិត្យផ្នែកផ្សេងៗ នៃ ខ្លួនប្រាណមនុស្ស ៖ វេជ្ជបណ្ឌិតវះស្បែកចេញពីគ្នា រួចយកជាលិកា សាច់ហើម ទាំងមូល ឬ ជាលិកាសាច់ហើមមួយផ្នែក បន្ទាប់មកធ្វើការត្រួតពិនិត្យរោគមហារីកឆ្អឹង។

មធ្យោបាយព្យាបាលវះកាត់មហារីកឆ្អឹងមានអ្វីខ្លះ?

ការព្យាបាលវះកាត់មហារីកឆ្អឹងនៅតែជាមធ្យោបាយព្យាបាលដែលប្រើប្រាស់ញឹកញាប់ ក្នុងនោះរួមមាន:
  • (១). ការខ្វារសំអាត ៖ ដុំសាច់មហារីករួមមានវះសាច់ឆ្អឹង យកជាលិកាដុំសាច់មហារីកនៅក្នុងឆ្អឹងមកកាត់ធ្វើការលាងសំអាត។
  • (២). ការវះកាត់ចេញ ៖ វានឹងលេចឡើង នូវ ការលូតលាស់ នៃ សាច់ហើមក្នុងការកាត់ចេញឆ្អឹង ពី គល់សាច់មហារីករបស់វា។
  • (៣). ការវះកាត់ដោយកំបុត ៖ ការកាត់ចេញនូវសាច់ទាំងមូល នៃ សាច់មហារីក នៅកន្លែងដែលជារយះកាលនៃឆ្អឹងខ្នង។

មហារីកឆ្អឹងមានមធ្យោបាយថែទាំអ្វីខ្លះ?

ការរក្សាចំណីអាហារ

  • (១). ថែទាំតុល្យភាពឳជារស និង ភាពសំបូរហូរហៀរគ្រប់ប្រភេទនៅក្នុងចំណីអាហារ។
  • (២). ត្រូវបរិភោគបន្លែ និងផ្លែឈើស្រស់ឲ្យច្រើន។
  • (៣). ជៀសវាងនូវការប្រើប្រាស់សុរា និងចំណីអាហារដែលមានជាតិហិរ។

ការថែទាំចិត្ត

  • (១). បង្កើតឲ្យមាននូវបរិយាកាសល្អ ព្រមទាំងផាសុកភាព និង បរិស្ថានសុវត្ថិភាព ដើម្បីផ្តល់សុវត្ថិភាព ដល់ អ្នកជម្ងឺមហារីកឆ្អឹង។
  • (២). គួរដល់ពេលណែនាំ ដល់ អ្នកជំងឺមហារីកឆ្អឹង ជាមួយនឹងចំនេះដឹង ដែលទាក់ទងនឹង ជំងឺដើម្បីជួយឲ្យ អ្នកជំងឺ ទទួលបាននូវទំនុកចិត្ត។
  • (៣). សមាជិកក្នុងគ្រួសារ ត្រូវតែភ្ញាក់រលឹក គាំទ្រយកចិត្តទុកដាក់ ដល់ អ្នកជំងឺមហារីកឆ្អឹង លុបបំបាត់ ទុកក្រៀមក្រំ របស់អ្នកជំងឺ និង ការអស់សង្ឃឹម និង ការរំជួលចិត្តអវិជ្ជមាន ដទៃៗទៀត។

មធ្យោបាយព្យាបាលមហារីកឆ្អឹងដ៏ល្អបំផុត

តាមរយៈ ការសហការគ្នា រវាងវេជ្ជបណ្ឌិតផ្នែកខាងមហារីក , វេជ្ជបណ្ឌិតផ្នែកខាងព្យាបាល, វេជ្ជបណ្ឌិតផ្នែកខាងមហារីកវិទ្យុសកម្ម, វេជ្ជបណ្ឌិតផ្នែកខាងមហារីកមុខរបួសតូចបំផុត, គិលានុបដ្ឋាយិកាថែទាំមហារីក និងអ្នកបកប្រែជាច្រើន ដោយយោងទៅតាម ស្ថានភាពជំងឺ របស់ អ្នកជំងឺមហារីកឆ្អឹង ត្រូវឆ្លងកាត់ការពិគ្រោះ ពី អ្នកជំនាញ ដើម្បីធ្វើការអភិវឌ្ឍន៍វិនិច្ឆ័យរោគ ឲ្យមានប្រសិទ្ធិភាព កម្មវិធីព្យាបាលនិងត្រួតពិនិត្យអាការះជំងឺ ដើម្បីឈានទៅ សំរេចគោលដៅធ្វើឱ្យ ស្ថានភាពអ្នកជំងឺ មានភាពប្រសើរឡើង ក្រោយពី ការព្យាបាល។ ប្រភពឯកសារ៖ 

មហារីកបំពង់ក


អ្វីទៅជាជំងឺមហារីកបំពង់ក?  

ជំងឺមហារីកបំពង់ក មានប្រភពមកពី ស្រទាប់កោសិកា ផ្នែកខាងលើបង្អស់ នៃ បំពង់ក ផ្នែកខាងក្នុង, ជំងឺមហារីកបំពង់ក ដែលតែងតែ កើតជាញឹកញាប់ គឺ ជំងឺមហារីក ដែលមានប្រភពមកពី កោសិកាម្យ៉ាង មានឈ្មោះថា (Squamous cell carcinoma)  ។ តើអត្រា នៃ ការកើត ជំងឺមហារីកបំពង់ក មានកម្រិតណា? អត្រា នៃ ការកើតជំងឺ មហារីកបំពង់ក ប្រហែលជា ១-៥% នៃ ជំងឺមហារីកសរុប, សម្រាប់ នៅក្នុង ផ្នែកត្រចៀក, ច្រមុះ, បំពង់ក, វាស្ថិត នៅក្នុង លេខរៀងលំដាប់ទីបី នៃ ជំងឺមហារីក ដែលកើតមាន នៅក្នុងផ្នែកនេះ។ ជាទូទៅ វាឧស្សាហ៍កើត ទៅលើ ក្រុមមនុស្ស ដែលមានវ័យពី ៥០-៧០ឆ្នាំ, ជាពិសេសគឺមនុស្សប្រុស។

តើមានកត្តាអ្វីខ្លះដែលបង្កអោយកើតជំងឺមហារីកបំពង់ក?

  • ១. ការជក់បារី៖ ផ្សែងបារី អាចបង្កើត បានទៅជា សារធាតុបង្កជំងឺមហារីក, ម្យ៉ាងវិញទៀតផ្ សែងបារី អាចធ្វើឱ្យ កោសិកាម្យ៉ាង ដែលមាន តួនាទី ក្នុងការសម្អាត បំពង់ក មានការរាំងស្ទះ, និង ធ្វើឱ្យ ប្រព័ន្ធរបត់ឈាម នៅបំពង់កផ្នែកខាងក្នុង មានភាព រអាក់រអួល, ដែលទាំងនេះ បង្កើតបានជា មូលដ្ធានគ្រឹះមួយ អំណោយផល សម្រាប់ ការរីកលូតលាស់ របស់ កោសិកាមហារីក។
  • ២. ការពិសារស្រាហួសកនត់៖ ការពិសារស្រា មានរយៈពេលយូរអង្វែង ក៏អាចបណ្ដាលឱ្យកើត ជំងឺមហារីកបំពង់ក ដែរ។
  • ៣. ជំងឺរលាករាំរ៉ៃ៖ ដូចជា រលាកបំពង់ករាំរ៉ៃ, និង រលាកផ្លូវដង្ហើមរាំរ៉ៃ ក៏អាចបណ្ដាលឱ្យកើត ជំងឺមហារីកបំពង់ក ដែរ។
  • ៤. បំពុលបរិយាកាស៖ ការដកដង្ហើមស្រូបយក ឧស្មន័មូយចំនួន ដូចជា ស្ពាន់ធរ័ឌីអុកសីត(SO2) និង លំអងធូលី, ឧស្មន័ ដែលចេញពី រោងចក្រ នៅក្នុងបរិយាកាស ក៏អាចបណ្ដាលឱ្យកើត ជំងឺមហារីកបំពង់ក ដែរ។
  • ៥. ការឆ្លងវីរុស៖ មានវីរុស ដូចជា -16,18 ដែលមានទំនាក់ទំនង យ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹង ការកើត ជំងឺមហារីកបំពង់ក។
  • ៦. ដំណាក់កាលមុនក្លាយជាមហារីក៖ ការវិវត្តន៍ របស់ កោសិកាបំពង់ក ផ្នែកខាងក្នុង មានភាពមិនប្រក្រតី និង ដុំមហារីកស្លូត ជាដើមចម នៃ ជំងឺមហារីកបំពង់ក។
  • ៧. ការបាញ់កាំរស្មី៖ ការប្រើកាំរស្មី ធ្វើការព្យាបាលដុំសាច់ នៅផ្នែកក ក៏អាចបណ្ដាលឱ្យកើត ជំងឺមហារីកបំពង់កដែរ។
  • ៨. អរមូនភេទ៖ ការពិសោធន៍ បានបង្ហាញថា កោសិកាអ្នកជំងឺ មហារីកបំពង់ក ងាយធ្វើប្រតិកម្ម ឆ្លើយតបទៅនឹង អរមូនភេទញី (Estrogen)។

តើជំងឺមហារីកបំពង់កប្រើមធ្យោបាយអ្វីដើម្បីធ្វើការរីករាលដាលទៅសរីរាង្គដទៃទៀត?

  • ១. ការរុករានទន្រ្ទាន ដោយផ្ទាល់ទៅ សរីរាង្គនៅជុំវិញវា, ជាទូទៅបញ្ហានេះ ច្រើនតែកើតមាន ទៅលើ ជំងឺមហារីកបំពង់ក ដំណាក់កាលចុងក្រោយ។
  • ២. ការរីករាលដាល តាមប្រពន្ធ័ទឹករងៃ៖តាមរយៈនេះ វាអាចរីករាលដាល ដល់ ទីតាំងកូនកណ្ដុរណាមួយ ដែលស្ថិតនៅលើ សរីរាង្គ របស់យើង និង លូតលាស់នៅទីនោះ។
  • ៣. ការរីករាលដាលតាមប្រព័ន្ធសរសៃឈាម៖តាមរយៈប្រពន្ធ័របត់ឈាម ជំងឺមហារីកបំពង់ក អាចរីករាលដាល ដល់ សួត, ថ្លើម, តំរងនោម, ឆ្អឹង, ខួរក្បាល ។ល។

តើត្រួវធ្វើការពិនិត្យអ្វីខ្លះដើម្បីធ្វើរោគវិនិច្ឆយ័?

  • ១. ធ្វើការពិនិត្យផ្នែកក
  • ២. ការឆ្លុះមើលផ្នែកក
  • ៣. ការថតកាំរស្មីមានដូចជា៖កាំរស្មីX, CT, , ឆ្លុះអេកូ។ល។

ចំនុចពិសេសរបស់ពេទ្យចិនបុរាណក្នុងការព្យាបាលជំងឺមហារីកបំពង់ក

តាមរយៈការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ខាងវិសយ័វិជ្ជសាស្រ្តជាច្រើនឆ្នាំ របស់ប្រទេសចិន, ការព្យាបាលជំងឺ តាមរយៈ វិធីពេទ្យចិនបុរាណ ធ្វើអោយខ្លួនប្រាណ របស់យើង មានតុល្យភាព, វាមានប្រសិទ្ធិភាព ក្នុងការតំរង់ទិស ប្រឆាំងជំងឺមហារីក។តាមរយៈការសំយោគ យកចំនុចពិសេសៗ នៃ វិធីព្យាបាលតាមរយៈ ពេទ្យចិនបុរាណ និង ពេទ្យសមយ័ទំនើប បច្ចុប្បន្ន, ប្រសិទ្ធិភាព ក្នុងការព្យាបាលវា ល្អជាងការដែលយើង ប្រើវិធីណាមួយសម្រាប់ ធ្វើការព្យាបាល ក្នុង ចំនោម វិធីទាំងពីរ។ការសំយោគចូលគ្នា រវាងវិធីព្យាបាល តាមរយៈពេទ្យចិនបុរាណ និង ពេទ្យសមយ័ទំនើបបច្ចុប្បន្ន ធ្វើឱ្យយើង អាចមានវិធីជាច្រើន សម្រាប់ ធ្វើការព្យាបាលដូចជា៖ការចាក់ថ្នាំបុរាណចិន ចូលតាមសរសៃឈាម, ការបាញ់ថ្នាំបុរាណចិន ចូលទៅទីតាំង មហារីក តាមរយៈមាត់, ការចាក់ថ្នាំ បុរាណចិន នៅតាមជីពចរ។ល។ព្រមទាំងការប្រើប្រាស់ វិធីពេទ្យចិនបុរាណ ដើម្បីបំប៉នសុខភាព អ្នកជំងឺ នោះប្រសិទ្ធិភាព នៃ ការព្យាបាល កាន់តែ មានភាពល្អប្រសើរ។

តើនៅមានវិធីព្យាបាលដទៃទៀតទេ?

  • ១. ការព្យាបាលតាមរយៈការវះកាត់៖ ការវះកាត់គឺជាជំរើសទីមួយសំរាប់ធ្វើការព្យាបាលជំងឺមហារីកបំពង់ក
  • ២. ការព្យាបាលដោយការបាញ់កាំរស្មី៖ ការព្យាបាល ដោយការបាញ់កាំរស្មី ត្រូវបាន គេប្រើប្រាស់ សម្រាប់ ព្យាបាលទៅលើ ក្រុមអ្នកជំងឺ មហារីកបំពង់ក ដំណាក់កាលទីមួយ,ក្ រុមអ្នកជំងឺ ដែលមានសុខភាពទន់ខ្សោយ មិនអាចធន់នឹង ការវះកាត់បាន ឬ ក៏អ្នកជំងឺ ដែលកំពុងទទួល ការព្យាបាល ដោយការប្រើកាំរស្មី មុននឹងការវះកាត់ ឈានមកដល់, ក្រោយពី ការព្យាបាល ដោយបាញ់កាំរស្មី ហើយការបញ្ចេញ សម្លេង នៅតែ មានភាពមិនប្រក្រតី។
  • ៣. ការព្យាបាលដោយប្រើថ្នាំប្រឆាំងមហារីក៖ វិធីនេះ ឬ ក៏វិធីមួយនេះ គួបផ្សំជាមួយ ការប្រើថ្នាំប្រឆាំង មហារីក សមស្រប ចំពោះអ្នកជំងឺ មហារីកបំពង់ក ដំណាក់កាលចុងក្រោយ ដែលមិនអាចធន់ជាមួយនឹង ការវះកាត់បាន។
  • ៤. ការព្យាបាលដោយប្រើបច្ចេកវិជ្ជាទំនើប ដោយមិនចាំបាច់ធ្វើការវះកាត់៖បច្ចេកវិជ្ជាទំនើប ដូចជា ការប្រើថាមពលកំដៅ សម្រាប់ ធ្វើការព្យាបាល, ការប្រើសីតុណ្ហភាព កំនកសម្រាប់ ធ្វើការព្យាបាល, ការព្យាបាល ដោយចាក់បញ្ចូល, ការប្រើ ប្រភេទកាំរស្មីម្យ៉ាង សម្រាប់ ធ្វើការព្យាបាល។ល។, តាមរយៈវិធីទាំងនេះ បានធ្វើឱ្យអត្រា នៃ ការរស់រានមានជីវិត របស់ អ្នកជំងឺ មានការកើនឡើង និង មានលទ្ធភាពខ្ពស់ ក្នុង ការរក្សាមុខងារ របស់បំពង់ក។បច្ចុប្បន្ននេះ អត្រានៃការរស់រាន មានជីវិត របស់អ្នកជំងឺមហារីកបំពង់ក រយៈពេលប្រាំឆ្នាំ មានការកើនឡើង ដល់ប្ រហែលជា ៧០%, ចំនែកឯការរក្សាមុខងារ របស់ បំពង់ក ក៏មានការកើនឡើង ដល់ប្រហែលជា ៧០% ដែរ។
អ្នកជំនាញ នៃ មន្ទីរពេទ្យក្វាងចូវទំនើប ផ្នែកមហារីក បានធ្វើបទបង្ហាញថា៖ការព្យាបាល ជំងឺមហារីកបំពង់ក មិនអាចយកចិត្តទុកដាក់ តែធ្វើការព្យាបាល ទៅលើផ្នែកបំពង់កតែមួយមុខនោះទេ, គឺត្រូវមើលទៅលើថាតើ ជំងឺមហារីកបំពង់ក ស្ថិតនៅក្នុង ដំណាក់កាល ណាមួយ, ជាមហារីកប្រភេទ ជាលិកាអ្វី, ស្ថានភាពសុខភាព របស់ អ្នកជំងឺ។ល។ដូច្នេះ ការព្យាបាល ត្រូវតែសំយោគបញ្ចូលគ្នា រវាងផ្នែកជាច្រើន ដើម្បីទទួលបានប្រសិទ្ធិភាព គួរជាទីគាប់ចិត្ត។

តើគួរធ្វើខ្លះក្រោយពីអ្នកជំងឺធ្វើការវះកាត់រួច?

  • ១. ក្រោយពីអ្នកជំងឺ ធ្វើការព្យាបាលចប់សព្វគ្រប់ហើយ, ត្រូវឱ្យគាត់សម្រាក លើគ្រែ មានលក្ខណៈជារបៀបដូចដេកផ្អែក, ដែលវាអំនោយផល ដល់ ការដកដង្ហើម និង ការបង្ហូរទឹក ដែលហូរចេញពីមុខរបួស ក្រោយពេលព្យាបាល។
  • ២. ស្អំទឹកកកនៅក ដើម្បីជួយជំរុញ មុខរបួសអោយឆាប់ជា
  • ៣. ត្រូវប្រុងប្រយត្ន័ អំពីទុយយោ សម្រាប់ ធ្វើការបង្ហូរទឹក ដែលហូរចេញពីមុខរបួស ក្រោយពេលព្យាបាល ថាតើវាហូរចេញមកក្រៅ មានការអាក់រអួលអត់, និង ត្រូវកត់ត្រាទុក ពីបរិមាណទឹក និង លក្ខណៈរបស់វា, ប្រសិនមានអ្វីខុសធម្មតា ត្រូវរាយការណ៍ ទៅគ្រូពេទ្យជាបន្ទាន់។
  • ៤. ក្រោយការព្យាបាល, អ្នកជំងឺ ដែលត្រូវធ្វើ ការព្យាបាលបន្ត ដោយប្រើកាំរស្មី, ថ្នាំប្រឆាំងជំងឺមហារីក, ត្រូវធ្វើការថែទាំ ដោយអនុវត្តន៍ ទៅតាមគោលការណ៍ របស់វិធីនិមួយៗ។
  • ៥. លើកទឹកចិត្តអ្នកជំងឺ

តើអាចមានការចំនួយបន្ថែមពីខាងផ្នែកដទៃទៀតទេ ដើម្បីលើកកម្ពស់ ប្រសិទ្ធិភាព នៃ ការព្យាបាល?

តាមរយៈ នៃ ការអនុវត្តជាក់ស្ដែង បានបង្ហាញថា៖ ការសហការគ្នា រវាងវេជ្ជបណ្ឌិត ផ្នែកខាងមហារីក, វេជ្ជបណ្ឌិត ផ្នែកខាងពេទ្យចិនបុរាណ, វេជ្ជបណ្ឌិត ផ្នែកខាងថតកាំរស្មី, វេជ្ជបណ្ឌិត ផ្នែកខាងសន្ដំ និង គិលាននុបដ្ធាយិការ។ល។ បង្កើតបានជា ក្រុមមួយក្នុង ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និង ធ្វើការព្យាបាល ដើម្បីស្វែងរក នូវ វិធីព្យាបាលមួយ ដែលសមស្រប ទៅនឹងស្ថានភាព អ្នកជំងឺ និង ស្ថានភាពសេដ្ធកិច្ច របស់អ្នកជំងឺ, ដើម្បីឈានទៅ សម្រេចគោលដៅ ធ្វើឱ្យស្ថានភាពអ្នកជំងឺ មានភាពប្រសើរឡើង ក្រោយពីការព្យាបាល។

អាការៈរបស់ជម្ងឺមហារីកបំពង់ក

ក្នុងសង្គមបច្ចុប្បន្ន មហារីកបំពង់ក ជាជម្ងឺដែលធ្វើឱ្យយើង ខ្វាយខ្វល់ជាខ្លាំង។ មនុស្សជាច្រើន នៅមិនទាន់យល់ច្បាស់ ពី ជម្ងឺមហារីកបំពង់ក នៅឡើយ ហើយក៏ចង់យល់ អំពីអាការៈ របស់វាណាស់ដែរ។ ខាងក្រោមនេះគឺ ប្រភេទចំបង និង អាការៈរបស់មហារីកបំពង់ក។ នៅសង្គមបច្ចុប្បន្ន មហារីកបំពង់ក បានបំផ្លាញដល់ សុខភាពមនុស្សយ៉ាងខាំ្លង ដោយសារតែអ្នកទំាងអស់ មិនទាន់យល់ច្បាស់ពី អាការៈនៃជម្ងឺនេះ នៅពេលដែលប្រទះឃើញ ជម្ងឺបានឈានទៅដល់ ដំណាក់កាលចុងក្រោយទៅហើយ។ បើចង់ការពារនឹងជម្ងឺនេះ សំខាន់ត្រូវយល់ដឹងពី អាការៈរោគសញ្ញារបស់វាជាមុនសិន។ ខាងក្រោមនេះ គឺជារោគសញ្ញា នៃ មហារីកបំពង់ក ដែល មន្ទីរពេទ្យក្វាងចូវទំនើប ផ្នែកមហារីក ណែនាំប្រាប់ដល់អ្នកទាំងអស់គ្នា។ មហារីកនៅផ្នែកបំពង់ក លូតលាស់នៅក្នុងបំពង់ក តែមានទីតាំងមិនដូចគ្នាទេ។ ជាធម្មតា មហារីកបំពង់ក ចែកជាបីប្រភេទ ៖ ប្រភេទ នៅពីលើ បំពង់សំឡេង នៅក្នុងបំពង់សំឡេង និង នៅពីក្រោមបំពង់សំលេង។ មហារីកបំពង់ក នៅពីលើបំពង់សំឡេងសំដៅលើមហារីក ដែលមានទីតាំង នៅពីលើផ្នែកនោះ។ មហារីកបំពង់ក នៅក្នុងបំពង់សំឡេង សំដៅលើមហារីបំពង់សំឡេង។ មហារីកបំពង់ក នៅពីក្រោមបំពង់សំឡេង សំដៅលើ មហារីក នៅផ្នែកខាងក្នុង ដោយនៅក្រោមបំពង់សំឡេង ទៅដល់ ចុងនៃឆ្អឹងសាជី (ឆ្អឹងមានទីតាំងនៅបំពង់អាហារ នៅក្រោមឆ្អឹងខ្ចីក្រពេញទឹករងៃ)។

រោគសញ្ញាជម្ងឺមហារីកបំពង់កមានដូចខាងក្រោម 

១. សំឡេងស្អកអស់រយៈពេលយូរ បំពង់អាហារមានវត្ថុចំលែក ឬ ពេលលេបអាហារមានអារម្មណ៍ឈឺចាប់

អាការៈ តែងកើតមានលើ មហារីកបំពង់កដំបូងបង្អស់គឺសម្លេងស្អក។ នៅក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ បើចាប់អារម្មណ៍ឃើញថា សំឡេងស្អកគ្មានហេតុផល ហើយអាការៈបែបនេះ នៅលើសពី៣សប្តាហ៍ នៅមិនទាន់ជាសះស្បើយទៀត ត្រូវទៅមន្ទីរពេទ្យជាបន្ទាន់ ដើម្បីឱ្យគ្រូពេទ្យ ជំនាញច្រមុះបំពង់ក ធ្វើការត្រួតពិនិត្យ ដោយកញ្ចក់ឆ្លុះក្នុង ដើម្បីពិនិត្យមើល ផ្នែកច្រមុះ។ ព្រោះថាក្នុងវិស័យវេជ្ជសាស្រ្ត មហារីកបំពង់ក ភាគច្រើនកើតនៅលើ បំពង់សំឡេង ទោះបីជាដុំសាច់ ដ៏តូចជាទីបំផុតក៏អាចរង្គោះរង្គើ បំពង់សំឡេងធ្វើឱ្យសម្លេងស្អក។ មានអារម្មណ៍ថា ក្នុងបំពង់កមានវត្ថុចំលែក ឬ នៅពេលលេបចំនី មានការឈឺចាប់ ទាំងនេះគឺជាអាការៈ នៃ ប្រភេទមហារីកបំពង់ក នៅលើបំពង់សំឡេងដំណាក់កាលដំបូង។ អ្នកជម្ងឺ និង លោកគ្រូពេទ្យ មិនអាច ដោយសារ អាការៈមិនច្បាស់លាស់ ហើយមិនយកចិត្តទុកដាក់ពិនិត្យ និង ព្យាបាលនោះទេ។ ក្រៅពីនេះ មហារីកបំពង់ក ក្នុងបំពង់សំឡេង បើចូលដល់ ដំណាក់កាលកណ្តាល ឬ ចុងក្រោយ ហើយក៏កើតមានអាការៈដូចជា មានវត្ថុចំលែកនៅក្នុងបំពង់ក ឬ នៅពេលលេបចំនី មានការឈឺចាប់ដែរ។

២. ការឈឺត្រចៀកផ្នែកខាងក្នុង

នៅពេលដែល មហារីកបំពង់ក វិវត្តន៍ទៅដល់កម្រិតមួយ ហើយកើតមាន ភាពរលួយ និង រលាកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ នៅ ផ្នែកបំពង់ក នោះអាចនាំឱ្យ សរសៃប្រសាទ មានលក្ខណៈឈឺចុកចាប់ មិនដឹងខ្លួន។ មហារីកបំពង់សំឡេង ដំណាក់កាលដំបូង ជាធម្មតាគ្មានការឈឺចាប់ បែបនេះទេ។ ឈឺចុកចាប់ មិនដឹងខ្លួន ច្រើនកើតលើអ្នកជម្ងឺ មហារីកបំពង់កប្ រភេទនៅលើបំពង់សំឡេង ដំណាក់កាលចុងក្រោយ។ អាការៈ ដែលច្រើនឃើញជាងគេ គឺ ផ្នែកបញ្ឆិតត្រចៀក ខាងក្នុងឈឺចាប់។

៣. មានឈាមក្នុងស្លេក ពិបាកដកដង្ហើម

ដោយសារតែ ដុំសាច់មហារីក បាននាំមកនៅ សរសៃឈាម មិនប្រក្រតីថ្មីៗជាច្រើន នៅក្រោយពេលអ្នកជំងឺ ក្អករួចនឹងប្រទះឃើញមាន សារធាតុរាវស្អិត ឬ ក្នុងស្លេកមានឈាម។ អាការៈបែបនេះច្ រើនជួបប្រទះលើ អ្នកជម្ងឺមហារីកខាងលើ បំពង់សំឡេង ខាងក្រោយបំពង់សំឡេង និង អ្នកជំងឺ បំពង់សំឡេង ដំណាក់កាលចុងក្រោយ។ នៅពេល ទីតាំងមហារីកលូតលាស់ធ្ងន់ធ្ងរទៅៗ ហើយផ្ទៃវារីកធំទៅៗ អាចធ្វើឱ្យ ស្ទះបំពង់ខ្យល់ ដកដង្ហើម ឬ ធ្វើឱ្យសារធាតុ ក្នុងនោះដើរមិនបានល្អ នាំអោយពិបាកដកដង្ហើម។

ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យនៃជម្ងឺមហារីកបំពង់ក

មហារីកបំពង់ក ក៏ជា ជម្ងឺមហារីកមួយប្រភេទដែរ បើគ្រាន់តែពឹងលើ អាការៈ ហើយវិភាគថាជា មហារីកបំពង់ក តែម្តងវាមិនត្រឹមត្រូវទេ។ ដូចនេះ ធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ជម្ងឺមហារីកបំពង់ក មានសារៈសំខាន់ជាទីបំផុត។ យល់ដឹងពីការត្រូតពិនិត្យ នៃ មហារីកបំពងក ជាជំនួយធំបំផុត ក្នុងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ត្រឹមត្រូវ។ ខាងក្រោមនេះ នំាយើងយល់ដឹងពីវិធីធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យនៃមហារីកបំពង់ក។

រោគវិនិច្ឆ័យជម្ងឺមហារីកបំពង់ក

១. ការពិនិត្យផ្នែកក ៖ នេះជាវិធី នៃ ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ មហារីកបំពង់ក មួយប្រភេទដែរ រួមមាន♛ ការពិនិត្យដោយមើល និង ការពិនិត្យដោយប៉ះស្ទាប ទៅលើ រូបរាងខាងក្រៅ នៃបំពង់ក និង កូនកណ្តុរនៅផ្នែកក។ ការពិនិត្យ ដោយប៉ះសℱ្ទាបកូនកណ្តុរ នៅផ្នែកក គួរធ្វើចាប់ពី ក្រោមថ្ពាម ក្រោមឆ្អឹង ភ្ជាប់អណ្តាត ស្រទាប់ Cricothyriod,  នៅខាងមុខ បំពង់ដង្ហើម នៅលើឆ្អឹង ដើមទ្រូង និង សាច់ដុំគន្លាក់ឆ្អឹងសុដន់ ដែលលានចេញ-ល- សា្ទបតាមកន្លែង ទាំងនេះ បន្តរហូតមក។ ត្រូវកំនត់ឱ្យច្បាស់ នូវ ទីតាំងនៃ មហារីកកូនកណ្តុរ និង ទំហំវា។ ដើម្បីមកវិភាគថាមាន មហារីកបំពង់ក ឬ អត់។

២. ការពិនិត្យតាមបញ្ចក់ឆ្លុះបំពង់ក ៖ ការពិនិត្យ តាមបញ្ចក់ឆ្លុះបំពង់ក តាមគន្លាក់នេះ ជាវិធីត្រួតពិនិត្យ ដែលគេតែងតែ ប្រើប្រាស់ និង ងាយស្រួល ជាងគេ។ ពេលដែល មិនពេញចិត្ត ឬ មិនង🌸ាយស្រួល ក្នុងការរក មូលហ👍េតុជម្ងឺ គេអាចជ្រើសរើស ការពិនិត្យ តាមបញ្ចក់ឆ្លុះបំពង់ក និង ការពិនិត្យ តាម សរសៃបញ្ចក់ ឆ្លុះបំពង់ក ដើម្បីយល់ច្បាស់ពីសា្ថនភាព ដែល ដុំសាច់មហារីក បំផ្លាញនៅក្នុង បំពង់ក។

៣. ការពិនិត្យតាមរូបភាព ៖  វាជា🎃វ🐼ិធីធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យមានភាពសុក្រិត មានប្រសិទ្ធភាពជាងគេចំពោះ មហារីកបំពង់ក។

  • (1) ការពិនិត្យដោយកាំរស្មី X ៖ ហ្វីលឆ្លុះទីតាំងបំពង់ក នៅផ្នែកម្ខាង និង ហ្វីលឆ្លុះចំទីតាំងលើ បំពង់ក ទាំងមូល អាចកំនត់ យ៉ាងច្បាស់លាស់លើ ៖  ទីតាំងមេរោគធំ ទំហំធំតូច និង រូបរាង ព្រមទាំងឆ្អឹងទន់បំពង់ដង្ហើម ឬ (លុបចោល) បម្រែបម្រួល សរីរាង្គទន់ នៅខាងមុខ ឆ្អឹងកញ្ចឹងក។ នៅពេលចាំបាច់ត្រូវធ្វើការពិនិត្យតាមការថតរូបភាពវីដេអូ។
  • (2) ការពិនិត្យតាមប្រព័ន្ធCT、MRI ៖ ការពិនិត្យតាមប្រព័ន្ធ CT និង MRI អាចជួយដល់ ការពិនិត្យមើលបរិវេណ លូតលាស់ នៃ ដុំសាច់មហារីកបំពង់ក និង មានបំផ្លាញទៅលើ ផ្នែកក្រៅពីនេះ ឬ អត់ និង កម្រិតរបស់វា ព្រមទាំងសា្ថនភាព ផ្លាស់ទី នៃ ដុំសាច់កូនកណ្តុរផ្នែកក។ ជាពិសេសជាជំនួយដ៏ធំចំពោះអ្នកជម្ងឺមហារីកដំណាក់កាលចុងក្រោយ។
  • (3) ការស្កេនតាមរលកសំលេង ៖ ជាវិធីពិនិត្យមួយ ប្រើនៅពេល ដុំសាច់កូនកណ្តុរ ដែលរីកធំនៅ ផ្នែកកត្រូវបានពិនិត្យឃើញ កំនត់ទីតាំង ព្រមទាំងទំនាក់ទំនង សរីរាង្គនៅជុំវិញ និង ក្រោយពីការព្យាបាល ដោយ វិទ្យុសកម្ម ហើយធ្វើការត្រូតពិនិត្យ តាមក្រោម។ វាមានចំនុចល្អៗ ដូចជា ៖  គ្មានការប៉ះពាល់ ងាយស្រួល សុក្រិត ចំណាយតិច ព្រមទាំងអាចដំណើរការពិនិត្យ ម្តងហើយម្តងទៀត។

ការព្យាបាលជម្ងឺមហារីកបំពង់ក

ជម្ងឺមហារីកបំពង់ក ជាមហារីកប្រភេទកាចដែលគេតែងជួបប្រទះ។ អត្រាជម្ងឺនេះ កើនឡើងយ៉ាងលឿន ហើយក៏ដូចជាកំនើន នៃ នារីដែលជក់បារី។ អត្រាកើតជម្ងឺនេះ រវាងបុរសនិងនារី ក៏មានការផ្លាស់ប្តូរ។ ដូចនេះ តើក្នុងវិស័យវេជ្ជសាស្រ្ត មានវិធានការយ៉ាងណាខ្លះ ក្នុងការការពារព្យាបាលទៅ?

១. ការព្យាបាលមហារីកបំពង់កដោយការវះកាត់

វិធីវះកាត់មានច្រើនរបៀប សំខាន់បំផុតគឺស្ថាបនា ដើម្បី ប្រសិទ្ធភាពព្យាបាល ក្នុងពេលវែង និង អោយមុខងារ សារពាង្គកាយ ជាសះស្បើយ។ ខណៈនោះ ទៅតាមការយល់ដឹងពី មហារីកបំពង់ក របស់ មនុស្សកាន់តែវិវត្តន៍ឡើង ហើយការព្យាបាល ក៏មានការវិវត្តន៍ឡើងដែរ។ គោលការណ៍ធំ នៅពេលបច្ចុប្បន្នគឺ ៖ យោងតាមផ្នែក នៃ កន្លែងបង្កមេរោគ និង បំនែងចែកប្រភេទ ក្នុង ផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្ត មូលហេតុជំងឺ ដោយកតា្តទាំងនេះ ធានាថា នឹងសំអាត កាត់ចោលមហារីក គ្មានសល់ ថែមទាំងគិតគូរដល់ ការជាសះស្បើយ និង ពង្រឹងមុខងារ សារពាង្គកាយ សារជាថ្មីផង។ ព្រោះ មាន គម្រោងការណ៍ កាន់តែមានល្អចំពោះ អ្នកជំងឺ។ ការវះកាត់ព្យាបាល មហារីកបំពង់ករួមមាន ៖ ការវះកាត់លើពាក់កណ្តាល និង កាត់ចោលផ្នែកខ្លះ ផ្សេងទៀត។ ការវះកាត់លើ បំពង់កទាំងមូល និង ចាត់ចែងកូនកណ្តុរ ផ្នែកក។

២.ការព្យាបាលដោយវិទ្យុសកម្ម

ការព្យាបាល ដោយវិទ្យុសកម្ម រួមគ្នាជាមួយការវះកាត់ មានប្រសិទ្ធភាពកាន់តែល្អ។ គ្រូពេទ្យយោងតាម ដំណាក់កាល សា្ថនភាព មហារីកបំពង់ក មិនដូចគ្នា ជ្រើសយកបម្រើបម្រាស់ ការព្យាបាល ដោយវិទ្យុសកម្មមុន ឬ ក្រោយការវះកាត់។

៣. ការព្យាបាលតាមបែបគីមីសាស្រ្ត

ការព្យាបាលតាមបែបគីមីសាស្រ្ត ជាធម្មតាមិនមែនជា វិធីព្យាបាលសំខាន់ របស់ មហារីកបំពង់កឡើយ។ សំខាន់នោះគឺ ប្រើចំពោះ អ្នកជំងឺមហារីក ដំណាក់កាលចុងក្រោយ ជាវិធីសម្រួលអាការៈ។ ក៏ជាការព្យាបាលជំនួយបន្ថែម មុនពេលធ្វើការវះកាត់។

៤. ការព្យាបាលតាមថ្នាំចិន

ការព្យាបាលតាមថ្នាំចិន គឺជាវិធានការមួយ ក្នុងការព្យាបាលរួមផ្សំគ្នា ស័ក្តិសមប្រើជាមួយ អ្នកជំងឺខ្លះ ដែលក្រោយពេលព្យាបាល តាមការវះកាត់ និង ដោយវិទ្យុសកម្ម តាមបែបគីមីសាស្រ្ត ហើយមានការលាប់ឡើងវិញ។

៥. ការព្យាបាលដោយចាក់បញ្ចូល

ការព្យាបាលដោយចាក់បញ្ចូល គឺជាវិធីព្យាបាល បែបទំនើបថ្មីមួយ នៅក្នុងផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្តព្យាបាល ជំងឺមហារីកបំពង់ក មានការពិសោធន៍ ជាច្រើន រួចមកហើយ។ លទ្ធផលបញ្ជាក់ថា អាចទុកចិត្តបាន។ ការព្យាបាល មហារីកបំពង់ក ដោយចាក់បញ្ចូល សំខាន់ឆ្លងកាត់ វិធីចាក់បញ្ចូល តាមសរសៃឈាម ឬ ស្ទាក់ឱ្យសសៃឈាមគាំងជាប់។ វិធីចាក់បញ្ចូល តាម សរសៃឈាម គឺឆ្លងកាត់ សរសៃឈាមក្រហម បញ្ចូលសារជាតិថ្នាំព្យាបាល មហារីក ធ្វើឱ្យ ក្នុងរយៈពេលខ្លីជាតិថ្នាំចូលទៅក្នុងដុំសាច់ បង្កើនភាពខាបនៃថ្នាំនៅផ្នែកខ្លះ ពន្យារយៈពេលមានប្រសិទ្ធភាពរបស់ថ្នាំ ក៏អាចកាត់បន្ថយ ការប៉ះពាល់ ទៅដល់ សរីរាង្គ នៅក្បែរនោះផងដែរ។ ហើយការស្ទាក់ឱ្យ សរសៃឈាមគាំងជាប់ គឺប្រើសារធាតុនៅនឹង ឬ សារធាតុរាវ ដែលធ្វើឱ្យសា្ទក់បញ្ចូល ទៅក្នុងសរសៃ ដឹកនាំឈាមអោយដុំសាច់។ កាត់ផ្តាច់ការបញ្ជូនឈាម ទៅឱ្យដុំសាច់ ធ្វើឱ្យដុំសាច់រួមតូច ហើយឈានដល់គោលដៅ នៃ ការព្យាបាល។ អ្នកជំងឺមហារីកបំពងក នៅមុនពេលវះកាត់ ធ្វើការព្យាបាល ដោយ ចាក់បញ្ចូល អាចធ្វើឱ្យ ដុំសាច់រួមតូច កាត់បន្ថយ បរិវេណវះកាត់ ធានាក្នុងការធ្វើ ការវះកាត់ដោយបានជោគជ័យ។ ចំពោះអ្នកជំងឺ ដែលមិនអាចធ្វើកាវះកាត់ ក៏អាចប្រើវិធីនេះ ក្នុងការសម្រួលអាការៈ  កាត់បន្ថយភាពឈឺចាប់ និង ពន្យាអាយុជីវិត។

ប្រភពឯកសារ៖ 

bet 855:ជំងឺមហារីកសួត


តើអ្វីទៅជា ជំងឺមហារីកសួត?

ជំងឺមហារីកសួត គឺជា ជំងឺមហារីកកាចមួយ ដែលគេឧស្សាហ៍ជួប, វាភាគច្រើន កើតចេញ ពី កោសិកាស្រទាប់ខាងលើបង្អស់ នៃ ទងសួតធំ, ដែលវាត្រូវបានគេហៅ ឈ្មោះម្យ៉ាងទៀតថា ជំងឺមហារីកសួត ដែលបណ្ដាលមកពី ទងសួតធំ (Bronchial Carcinoma) ។

តើមនុស្សគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែអាចកើតជំងឺមហារីកសួតមែនទេ?

តាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវ បានបង្ហាញថា ៩០% នៃ ការកើតជំងឺមហារីកសួត សុទ្ធតែមានទំនាក់ទំនង យ៉ាងចិត្តស្និទ្ធ ជាមួយ ការជក់បារី។ ចុះចំនែកអ្នក ដែលមិនជក់បារីវិញ, តើមិនមានឱកាស កើតជំងឺមហារីកសួតទេ? ប្រសិនបើអ្នកគិតថា អ្នកទាំងនោះ មិនមានឱកាស កើតជំងឺមហារីកសួតទេ, នោះការគិតរបស់អ្នក ពិតជាពុំត្រឹមត្រូវទេ។ អ្នកឯកទេស នៃ មន្ទីរពេទ្យក្វាងចូវទំនើប ផ្នែកមហារីក បានធ្វើបទបង្ហាញថា, ថ្វីត្បិតតែ រហូតមកដល់ បច្ចុប្បន្ននេះ មូលហេតុ នៃ ការកើតជំងឺមហារីកសួត មិនទាន់ត្រូវបានគេ រកឃើញទាំងស្រុងមែន, ប៉ុន្ដែ អ្វីដែលយើងប្រាកដប្រជាថា វាជាកត្តារួមចំនែក ក្នុងការជំរុញ ការកើតជំងឺមហារីកសួត គឺ មិនត្រឹមតែកត្តាជក់បារីទេ,  កត្តាខាងក្រោមទាំងបីនេះ ក៏រូមចំនែកយ៉ាងសំខាន់ ក្នុង ការជំរុញ ការកើតជំងឺ មហារីកសួត, ដូច្នេះ យើងត្រូវតែមាន ការប្រុងប្រយត្ន័អំពីពួកវា។
  • ១.កត្តាបំពុលបរិយាកាស
  • ២.កត្តាសំពាធ
  • ៣.កត្តាជីវជាតិចិញ្ចឹម

ក្រៅពីកត្តាដូចដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ, មានកត្តាជាច្រើនទៀត ដូចជា ៖ ការឆ្លងវីរុស, ការឆ្លងពពួកផ្សិត, ជំងឺរបេង, តួនាទី របស់ ប្រព័ន្ធការពារ រាង្គកាយ ចុះខ្សោយ, ប្រពន្ធ័អង់ដូគ្រីន មិនមានតុល្យភាព និង កត្តាតំណពូជ។ល។, ដែលកត្តាទាំងនេះ សុទ្ធតែអាចមានទំនាក់ទំនង ជាមួយ ជំងឺមហារីកសួត។

តើអត្រានៃការកើតជំងឺមហារីកសួតមានករិតខ្ពស់ប៉ុនណាដែរ?

ជំងឺមហារីកសួត ច្រើនតែកើតទៅលើក្រុមមនុស្ស ដែលមានវយ័ចាប់ពី ៤០ប្លាយឆ្នាំ ឡើងទៅ, វ័យដែលមាន ហានិភយ័ខ្ពស់ គឺនៅចន្លោះពី ៦០-៧៩ឆ្នាំ។សមាមាត្ររវាងបុរស និង ស្រ្ដី គឺ ២,៣៖១។

តើជំងឺមហារីកសួតមានអាការៈដូម្ដេចខ្លះ?

១.ក្អក ៖ 🐻គឺជាអាការៈមួយ ដ៏សំខាន់ របស់ ជំងឺមហារីកសួត, ដែលការក្អកនោះ មានលក្ខណៈ ជា ការក្អកស្ងួត។ មានអ្នកជំងឺមួយចំនួន ដែលការក្អ🎃ក របស់ គាត់មានលាយឈាម នៅក្នុងស្លេស, ហើយ ឈាមនោះមានលក្ខណៈជា សរសៃអំបោះ ឬ ដុំតូចៗ។

២.កំដៅខ្លួនប្រាណចុះត្រជាក់ខុសប្រក្រតី(ទាបជាង ៣៧ អង្សារ)៖ មានអ្នកជំងឺមួយចំនួន🅷 ដោយសារតែ គាត់មានការរលាកសួត ដែលបណ្ដាល មកពី ការស្ទះនូវទងសួត, អញ្ចឹងហើយបានជា បណ្ដាលឱ្យគាត់ លេចចេញនូវអាការៈ កំដៅខ្លួនប្រាណ ចុះត្រជាក់ ខុសប្រក្រតី, ថប់ដើមទ្រូង,។ល។, ក្រោយការប្រើថ្នាំរួច អាការៈទាំងនេះអាចមាន ការធូរស្បើយមួយរយៈ។

៣.ការឈឺណែនក្នុងទ្រូង៖ នៅក្នុងដំណាក់កាលដំបូង នៃ ជំងឺមហារីកសួត, ការឈឺដើមទ្រូង របស់ អ្នកជំងឺ មិនស្ដែងចេញច្បាស់ទេ, អាការៈ ដ៏គួរអោយកត់សម្គាល់ មានដូចជា៖ថប់ទ្រូង, ការឈឺស្ទីងៗ ក្នុងដើមទ្រូង, ដែលការឈឺនោះ ពុំមានទីតាំង ច្បាស់លាស់នោះទេ, ហើយក៏ពុំមាន ទំនាក់ទំនងអ្វីធំដុំ ជាមួយ នឹងការដកដង្ហើមដែរ។ប្រសិនបើការឈឺណែន ក្នុងទ្រូង មិនលោះទាល់តែសោះ🐻 🌊នោះបង្ហាញថា មហារីក អាចនឹងកំពុងរុករាន ទន្រ្ទានស្រោមសួត។

ម្យ៉ាងវិញទៀត, ស្លេសនៅក្នុងឈាម ក៏ជា រោគសញ្ញាមួយ ដែលលេចឡើងក្ រោយពេលកើត ជំងឺមហារីកសួត។ ដុំមហារីក អាចធ្វើឱ្យ សរសៃឈាមតូចៗ របស់អ្នកជំងឺ មានការដាច់ចេញឈាម, អញ្ចឹងហើយ ទើបបណ្ដាលឱ្យ ការក្អករបស់ អ្នកជំងឺ មានលាយឈាម ដែលមានបរិមាណតិច, រីឯការក្អកមានឈាម របស់ អ្នកជំងឺ គឺវាមិនមែនជាប់គ្នា ឥតលោះនោះទេ, គឹវាមានលក្ខណៈ ពេលខ្លះមាន ពេលខ្លះអត់, ជាទូទៅ វាតែងតែ នៅលាយឡំ ជាមួយ ស្លេស។ អ្នកជំងឺមហារីកសួត មួយចំនួនធំ ត្រូវបានគេធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ថាជាជំងឺមហារីកសួត ដោយសារតែពួកគាត់ លេចចេញ នូវ អាការៈក្អកឈាម។

ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យនៃជម្ងឺមហារីកសួត

ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យរក ជំងឺមហារីកសួត គឺជាគន្លឹះក្នុងការស្វែងរក ជំងឺមហារីកសួត ដំណាក់កាលដំបូង និង ធ្វើការព្យាបាល វាអោយបានទាន់ពេលវេលា។អាការៈ នៃ ជំងឺមហារីកសួត ដំណាក់កាលដំបូង មានភាពស្រដៀង ទៅនឹង ជំងឺមួយចំនួន ដែលជាកត្តាមួយ បណ្ដាលអោយ អ្នកជំងឺមាន ភាពយឺតយ៉ាវ ក្នុង ការព្យាបាល ហើយភាគច្រើន នៃ អ្នកជំងឺមហារីកសួត នៅពេលដែលគាត់ ត្រូវបានគេធ្វើ រោគវិនិច្ឆ័យច្បាស់លាស់ ថា គាត់ពិតជាកើត ជំងឺមហារីកសួត មែននោះ ជំងឺនេះ គឺវាវិវត្តន៍ ដល់ ដំណាក់កាលចុងក្រោយហើយ ដែលវាមិនអំណោយផល ក្នុង ការធ្វើការព្យាបាលនោះទេ។ដូច្នេះ ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យរក ជំងឺមហារីកសួត គឺ វាមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់។

តើអ្នកជំងឺមហារីកសួតគួរតែត្រូវធ្វើតេស្ដពិនិត្យអ្វីខ្លះ?

១. ការថតស្គេន ៖ ការថតស្គេនអាចរកឃើញពីទីតាំងរបស់ជំងឺ និង តាមរយៈ លក្ខណៈពិសេសមួយចំនួន នៃ ជំងឺ អាចធ្វើការក្រើនរំលឹក ព🌃ី លទ្ធភាព នៃ ការកើតជំងឺមហារីកសួត ហើយការថតស្គេននេះ ផងដែរក៏ជាភស្ដុតាងមួយដ៏សំខាន់ ក្នុង ការធ្វើការបែងចែកដំណាក់កាលនៃជំងឺមហារីកសួត។

២.កាំរស្មីអ៊ិច(X) ៖ គឺជាវិធីមួយដ៏សំខាន់ ក្នុង ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យរក ជំងឺមហារីកសួត។ ជំងឺមហារីកសួត ដែលមានឈ្មោះថា (Central Type Of ) វាមិនបង្ហាញចេញនូវ អ្វីខុសប្រក្រតី នៅលើហ្វីល នៃ កាំរស្មីអ៊ិច ទេក្នុងដំណាក់កាលដំបូង។ នៅពេលដែល ដុំមហារីក ធ្វើការរុករាន ដល់ ទងសួត ន🃏ឹងធ្វើអោយ ទងសួតស្ទះ ពេលនោះវានឹងលេចចេញ នូវ អាការៈរលាកសួត (Obstructive Pneumonia) ឬ សួត មិនអាចស្ពោតឡើងបាន ()។ ប្រសិនបើ កោសិកាមហារីក ធ្វើការលុកលុយ ទៅដល់ ជាលិកា ដែលស្ថិតនៅជុំវិញ សួត កូនកណ្តុរ នៅទីតាំង ដែលមានឈ្មោះ មីឌៀស្ទីនឹម (Mediastinum) នោះគេនឹងឃើញមាន ដុំសាច់ នៅទីតាំងសួត ដែលមានឈ្មោះ ថាហ៊ីលឹម (Hilum) នៅក្នុងហ្វីល នៃ កាំរស្មីអ៊ិច ឬ ស្រមោល របស់ទីតាំង ដែលមានឈ្មោះ មីឌៀស្ទីនឹម (Mediastinum) នៅលើហ្វីល នៃ កាំរស្មីអ៊ិច មានការរីកធំ។

នៅលើហ្វីល នៃ កាំរស្មីអ៊ិច គេអាចមើលឃើញ នូវ ស្រមោលនៃដុំសាច់ ដុះចូល ទៅក្នុង បំពង់នៃទងសួត ជញ្ជាំង នៃ ទងសួតផត ចុះឡើងមិនស្មើ មាន កម្រាស់ក្រាស់ ឬ បំពង់ នៃ ទងសួត រួមតូចស្ទះ។ល។ ចំពោះជំងឺមហារីកសួត ប្រភេទ Peripheral Lung Cancer រូបរាង្គ របស់វា បង្ហាញនៅលើហ្វីល នៃ កាំរស្មីអ៊ិច គឺមានស្រមោលដុំសាច់តូចៗ ស្ថិតនៅពាសពេញ ផ្ទៃនៃសួត។ ចំពោះជំងឺមហារីកសួត ប្រភេទ Bronchioloalveolar Cell Carcinoma រូបរាង្គ របស់វា បង្ហាញនៅលើហ្វីល នៃ កាំរស្មីអ៊ិច គឺស្រដៀង ទៅនឹង ជំងឺរលាកសួត។

៣. ការស្គេនCT ៖ វាច្បាស់ជាង ការថតកាំរ🐎ស្មីអ៊ិច វាអាចបង្ហាញ ពី រចនាសម្ព័ន្ធ នៃ ទីតាំងជំងឺ បានយ៉ាងច្បាស់ និង អាចបង្ហាញ ពីទីតាំង ដែលកាំរស្មីអ៊ិច មិនអាចថតឃើញបាន (ដូចជា៖ ផ្នែកកំពូលនៃសួត ផ្នែកខាងក្រោយ នៃ បេះដូង។ល។ )។

៤. ការថតMRI ៖ វិធីនេះងាយស្រួល ក្នុងការញែកឱ្យដាច់ពីគ្នា នូវ Mediastinum សរសៃឈាមសួត ពី ដុំមហារីក និង កូនកណ្ដុរ ម្យ៉ាងទៀត វាអាចកំនត់បានយ៉ាងច្បាស់ ពី បរិវេណ ꧃របស់ ដុំមហារីក និង សរសៃឈាម ដែលមានជាប់ពាក់ព័ន្ធ ជាមួយ ដុំនេះ។

៥. PETស្គេន ៖ វាមានលក្ខណៈពិសេស ត្រង់ថា វាអាចបង្ហា൲ញ ពី បំរ៉ែបំរួល នូវ ការធ្វើមេតាបូលីស របស់ ដុំមហារីក។ប៉ុន្ដែ ការប្រើប្រាស់ PET សំរាប់ធ្វើ រោគវិនិច្ឆ័យជំងឺមហារីកសួត ចំពោះទីតាំង ដែលដុំមហារីកធ្វើ មេតាបូលីស មានកំរិតទាប ជាពិសេស វាជានិច្ចកាល តែងតែលេចចេញ នូវ លទ្ធផលអវិជ្ជមាន ចំពោះ ជំងឺមហារីក កោសិកាថង់សួត ꦑនិង ជារឿយៗ តែងតែលេចចេញនូវ លទ្ធផលវិជ្ជមាន ចំពោះ ជំងឺរលាកសួត របេងសួត។ល។

៦. ការច្រឹបយកសាច់ទៅធ្វើកុសល្យវិច្ច័យ ៖ 🧸ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ជំងឺមហារីកសួត ផ្ដោតសំខាន់ ទៅលើ ការពិនិត្យជាលិកាកោសិកា នៃ ដុំមហារីក។មានវិធីសាស្រ្ដជាច្រើន ដែលគេប្រើប្រាស់ នៅក្នុងវិស័យសុខាភិបាល សម្រាប់ជំនួយ ក្នុងការច្រឹប យកសាច់ របស់🌄 ដុំមហារីកសួត ទៅធ្វើកុសល្យវិច្ច័យ។កោសិកា សម្រាប់ ធ្វើកុសល្យវិច្ច័យទាំងនោះ យើងអាចបានវា តាមរយៈស្លេស ទឹកនៅក្នុងប្រអប់ទ្រូង ឧបករណ៍ហ្វាយប្រូស្កុប និង ការច្រឹប ឬ ការបូម តាមរយៈម្ជុល។

ការច្រឹបយកសាច់ទៅធ្វើកុសលវិច្ចយ័ គឺជា វិធីមួយ ដែលអាចធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ តាមរយៈជាលិកា បានយ៉ាងច្បាស់លាស់។ការច្រឹបយកសាច់ ទៅធ្វើ កុសលវិច្ច័យ អាចធ្វើទៅបាន តាមរយៈ ការវះកាត់បើក ប្រអប់ទ្រូង ពិនិត្យរួចច្រឹបយកសាច់ នៅទីតាំងណា ដែលមានការសង្សយ័ យកទៅ ធ្វើកុសលវិច្ចយ័, ឬ តាមរយៈការជំនួយពី CT ដើម្បីចូលទៅច្ រឹបយកសាច់, ដែលការច្រឹបយកសាច់ អាចធ្វើទៅលើដុំមហារីក, កោសិកាប្រព័ន្ធ ទឹករងៃ ដែល កោសិកាមហារីក បានធ្វើការរុករានទន្រ្ទាន,ស្រោមសួត។ល។

៧.ការសុងមើលទងសួត៖តាមរយៈការសុងមើលទងធ្វើអោយយើងអាចដឹងពីទីតាំង, ទំហំរបស់ដុំមហារីក, ច្រឹបយកសាច់ ទៅធ្វើកុសលវិច្ចយ័, ឬ ក៏យកកោសិក🎶ា ដែលស♛្ថិតនៅក្នុង ទងសួត ទៅធ្វើការពិនិត្យ។

៨. ការពិនិត្យកោសិកានៅក្នុងស្លេស៖ ការពិនិត្យកោសិកា នៅក្ꦦនុងស្លេស គឺជា វិធីមួយ ដែលងាយ និង មានប្រសិទ្ធិភាព, ចំពោះអ្នកជំងឺ ដែលមិនមានអាការៈក្អក ឬ ក្អកមានស្លេស, អាចបាញ់នូវសារធាតុម្យ៉ាង ចូលក្នុងមាត់ដើម្បីយកស្លេស ទៅពិនិត្យធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ជំងឺមហារីកសួត ជាជំហានដំបូង។

ការព្យាបាលជម្ងឺមហារីកសួត

ជំងឺមហារីកសួត គឺជា ជំងឺមួយដែលបំផ្លាញសុខភាពមនុស្ស បណ្តាលឲ្យស្លាប់ ធំជាងគេបំផុត នៅលើ សកលលោកបច្ចុប្បន្ន ដូច្នេះ ជំងឺមហារីកសួត នៅអាចធ្វើ ការព្យាបាលបានដែរឬទេ? អ្នកជំនាញឯកទេស បានបង្ហាញថា ថ្វីត្បិតតែការព្យាករណ៍ខ្សោយ ប៉ុន្តែ នៅតាមមន្ទីរពិនិត្យ និង ព្យាបាល ជម្ងឺមហារីកសួត នៅតែមានចំនួនច្រើន។ ចំពោះ អ្នកជម្ងឺមហារីកសួត ដំណាក់កាលចុងក្រោយ ការព្យាករណ៍ នៃ ជម្ងឺមហារីកសួត ផ្អែកជាអាទិ៍ លើការព្យាបាល និង ស្របទៅតាមស្ថានភាព សុខភាព របស់ អ្នកជំងឺ ឬ អត់។វិធីព្យាបាលមហារីកសួត ដំណាក់កាលចុងក្រោយ សំខាន់ គឺ ត្រូវមាន ការប្រើគីមី និង វិទ្យុសកម្ម និង ការព្យាបាល ដោយ ថ្នាំចិនបុរាណ។ វិធីព្យាបាល ជម្ងឺមហារីកសួត មានច្រើនប្រភេទ គឺជា គន្លឹះមួយ ក្នុង ការជ្រើសរើស វិធីព្យាបាលមហារីកសួត យ៉ាងសក្តិសមដោយខ្លួនឯង។

វិធីព្យាបាលអ្នកជម្ងឺមហារីកសួត

បច្ចុប្បន្នការព្យាបាល ជម្ងឺមហារីកសួត សំខាន់គឺធ្វើការវះកាត់  វិធានការព្យាបាលផ្សេងទៀត មានការព្យាបាល ប្រើវិទ្យុសកម្ម ការព្យាបាលប្រើគីមី ការព្យាបាលជម្ងឺ ដោយជួយរាងកាយ ការព្យាបាល ដោយ ប្រើប្រាស់ថ្នាំចិនបុរាណ។ល។

ការព្យាបាលដោយការវះកាត់

ក្រៅពីពួកយើងទាំងអស់គ្នា បានជ្រាបដឹងពី ការព្យាបាលជម្ងឺមហារីកសួត ដោយការវះកាត់ នៅមានការព្យាបាល ដោយធ្វើឲ្យ ត្រជាក់ ក្នុង ពេលវះកាត់ កំដៅខ្ពស់ កាំរស្មី Laser ការវះកាត់ ដោយ ប្រើគីមី ផ្លេកបន្ទោល និង ការវះកាត់ សាច់មហារីក។ រួមមាន ការវះកាត់ ដោយ ការកាត់ចេញទាំងឬស និង ការកាត់ចេញចាក់ថ្នាំបំបាត់ ការឈឺចាប់។  អាចធ្វើការវះកាត់ អ្នកជម្ងឺ ដំណាក់កាលដំបូង និង ដំណាក់កាលកណ្តាល ចំនួនអ្នកជម្ងឺមានក្រោម ៤០% ការវះកាត់ ក្នុង ដំណាក់កាលចុងក្រោយ ត្រូវបានធ្វើការវះកាត់ ដោយ ចាក់ថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់។ ការវះកាត់ ដោយ ការវះកាត់ចេញ នៅតែជាវិធីសាស្រ្ត ដ៏មានប្រសិទ្ធិភាព នៃ ការព្យាបាលជម្ងឺមហារីកសួត ជម្រើស នៃ ការចង្អុលបង្ហាញ ការវះកាត់ និង ប្រភេទការវះកាត់ ជាច្រើនគឺយោងទៅតាម ទំហំ នៃ ការលុកលុយ របស់ ជម្ងឺមហារីក ទំហំ និង ស្ថានភាពទូទៅ របស់ អ្នកជំងឺ ជាពិសេស គឺ ការកំនត់ បម្រុងទុក មុខងារ របស់ បេះដូង។  គោលការណ៍ នៃ ការវះកាត់ គឺ បំពេញនូវ ការកាត់ចេញស្ថានភាពជំងឺ ថែមទាំង ថែរក្សា ជាអតិប្បរមា នៃ បញ្ហាសុខភាពសួត។

ការព្យាបាលដោយការប្រើវិទ្យសកម្ម

ការព្យាបាលដោយវិទ្យុសកម្ម រួមបញ្ចូលកន្លែងប្រហោង ការបញ្ចេញពន្លឺខាងក្រៅ ឧបករណ៍ ដែលប្រើប្រាស់ រួមមាន រ៉ាឌីយ៉ូម (Radium) ម៉ាស៊ីនកាំរស្មី X-ray កាំភ្លើងកូបាល់ (Cobalt) ឥលូវច្រើនប្រើល្បឿនធ្វើឲ្យលឿន ព្រមទាំងការរីកចំរើន នូវ ឧបករណ៍ទំនើបៗ កាំបិត (photons) កាំបិត” X” គ្រប់ប្រភេទ ជាច្រើននៅពេលថ្មីៗនេះ។ អាចប្រើប្រាស់ ជាការព្យាបាលជំនួយមុន ឬ ក្រោយ ពេលវះកាត់ ដើម្បីបង្កើននូវអត្រា នៃ ការកាត់ចេញ ដោយ ការវះកាត់ និង ក្រោយពេលពី ការវះកាត់ មានការរស់រានមានជីវិត រយះពេលយូរ យើងអាចជ្រើសរើស ការព្យាបាល ដោយចំហាយវិទ្យុសកម្ម សម្រាប់ករណីមិនអាច ធ្វើការវះកាត់ ឬ មានការរីករាលឡើងវិញ នៃ កោសិកាមហារីក។ ការព្យាបាល ដោយ ចំហាយវិទ្យុសកម្ម មានចំនុច សាមញ្ញវិទ្យុសកម្ម និង វិទ្យុសកម្ម។ ការព្យាបាល ដោយ វិទ្យុសកម្មសាមញ្ញ បែងចែកចំនុច នៃ រ៉ាឌីកាល់វិទ្យុសកម្ម និង វិទ្យុសកម្ម ដោយបំបាត់ការឈឺចាប់។ អាចអាស្រ័យទៅ តាមប្រភេទជំងឺ នៃ មហារីកសួត ជាលិកា (ដំបៅ) មានការរាលដាល ឬ អត់ ហើយយកមកធ្វើ ការសម្រេច នូវ ស្ថានភាពមុខងារសួត និង ស្ថានភាពក្នុងខ្លួន។ ការព្យាបាល ដោយ វិទ្យុសកម្មទូលំទូលាយ គឺ ការព្យាបាលបែប វិទ្យុសកម្ម រួមបញ្ចូល នឹង ការវះកាត់ ព្យាបាលបែបគីមី មកធ្វើការប្រតិបត្តិ ការព្យាបាល បើប្រៀប នឹង ភាពសាមញ្ញ នៃ ការព្យាបាលណាមួយ សុទ្ធតែ អាចបង្កើនអត្រារស់រាន មានជីវិតបានទាំងអស់។

ការព្យាបាលជម្ងឺមហារីកសួតដំណាក់កាលដំបូងនិងដំណាក់កាលចុងក្រោយ

ដំណាក់កាលដំបូង នៃ ជម្ងឺមហារីកសួត គួរតែប្រតិបត្តិការណ៍ នូវការវះកាត់ចេញ បំនែក នៃ សួត នៅពេលកាត់ចេញ សាច់មហារីក ដំបូងបានពេញលេញ និង សំអាតទឹករងៃ នៃ សួត ឲ្យបានស្អាតហើយនោះ ត្រូវព្យាយាម ថែរក្សាបញ្ហា សុខភាពសួត ដើម្បីឈានទៅដល់ គោលដៅ ក្នុង ការរស់រានមានជីវិត។ ចំពោះ អ្នកជំងឺមហារីកសួត ដែលជា ដំណាក់កាល ចុងក្រោយជាច្រើន ត្រូវព្យាយាមតស៊ូ ក្នុងការវះកាត់ចេញ នូវ សាច់មហារីកដំបូង អាចធ្វើបាន នូវ ការកាត់ចេញ នៃ ទឹករងៃ ដែលត្រូវបានរាលដាលនោះ ជាមួយគ្នានោះត្ រូវបន្ថែម ការព្យាបាល ដោយ វិទ្យុសកម្ម និង ការព្យាបាល បែបគីមី និង ការព្យាបាលជំងឺហារីកសួត ផ្សេងៗទៀត។ ប្រភពឯកសារ៖ 

ជំងឺមហារីកថ្លើម


ការៈរបស់ជំងឺមហារីកថ្លើម

អាការៈមហារីកថ្លើមដំណាក់កាលដំបូង មិនសូវមានភាពច្បាស់លាស់ទេ ភាគច្រើនគឺបង្ហាញឲ្យឃើញនូវ អាការៈក្នុងដំណាក់កាលកណ្តាល និង ចុងក្រោយ។ ក្នុងជីវភាពប្រចំាថ្ងៃ ភាគច្រើនគឺខកពេល និង មានភាពព្រងើយកន្តើយនូវ អាការៈមហារីកថ្លើមដំណាក់កាលដំបូង ចំាដល់ពេលពិនិត្យរួច ក៏ជួបប្រទះកើតមាន ជំងឺមហារីកដំណាក់កាលចុងក្រោយបាត់ទៅហើយ។ ដូច្នេះរោគសញ្ញា និងអាការៈមហារីកថ្លើមមានការបង្ហាញឲ្យឃើញអ្វីខ្លះ?

ការបង្ហាញឲ្យឃើញនូវរោគសញ្ញានិងអាការៈមហារីកថ្លើម

១. ផ្នែកថ្លើមមានការឈឺចាប់៖ ការឈឺស្ទីងៗខាងលើផ្នែកខាងស្តាំ នៃពោះជាប់គ្នាមិនដាច់ គឺជាអាការៈមួយដ៏សំខាន់ នៃ ជំងឺមហារីកថ្លើម ហើយ វាក៏ជាអាការៈមួយ ដែលគេឧស្ស♏ាហ៍ជួបប្រទះ ច្រើនជាងគេផងដែរ។ ដោយសារការរីកលូតលាស់ យ៉ាងរហ័សនៃថ្លើមរីក ធ្វើឲ្យមាន ស្រោមរបស់ថ្លើម ឡើងតឹង ឬ ក៏ជាកោសិកាមហារីក បានរុករានស្រោមរបស់ថ្លើម គឺវាអាចបណ្តាលឲ្យទៅជា ឈឺស្ទីងៗជាប់គ្នាមិនដាច់នៅបរិវេណថ្លើម ឬក៏ ឈឺចុកណែនៗ។ មហារីកមានការបំពាន ដល់ សន្ទះសាច់ដុំខ័ណ្ឌចែកប្រអប់ទ្រូង និង ពោះ(diaphragm) នោះការឈឺចាប់នឹងរាលទៅꦆដល់ស្មា ឬ ខ្នងខាងស្តាំ។ ប្រសិនបើ ដុំមហារីករាតត្បាតរាលដាល ដល់ បរិវេណខាងស្តាំផ្នែកខាងក្រោយ អាចបណ្តាលឲ្យមានការឈឺចាប់ចង្កេះខាងស្តាំ។ នៅពេលដែលដុំមហារីក មានការបែកធ្លុះធ្លាយ ពេលនោះកោសិកាមហារីក និង ឈាមបានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងពោះ បណ្តាលឲ្យមានការឈឺចាប់ពោះ កាន់តែខ្លាំងឡើងៗ និងលេចចេញនូវ រោគសញ្ញា និងអាការៈ(Peritonitis)ជាដើម។

២. រោគហើមថ្លើម៖គឺជាដើមហេតុនៃរោគសញ្ញាមហារីកថ្លើមដែលឧស្សាហ៍ជួបប្រទ💙ះច្រើនជាងគេღ។ ថ្លើមចេះតែរីកធំវិវត្តន៍ ទៅមុខរហូត ស្ទាបពីក្រៅ មានសណ្ឋានរឹង ផ្ទៃរបស់វារដិបរដុប មានដុំពកតូចធំមិនស្មើឬក៏មានទួលឡើងនៅលើផ្ទៃពោះ និងគែមៗរបស់វារដិបរដួល និងសង្កត់ទៅមានការឈឺ។

៣. ជំងឺខាន់ល🍌ឿង៖ប្រហែលជា1/3នៃអ្នកជំងឺមហារីកមានរោគសញ្ញានេះ ជាទូទៅវាតែងតែកើតឡើងនៅក្នុងដំណាក់កាលចុងក្រោយ វាកើតឡើង ដោយសារតែមានការបំផ្លាញ 🔯ពីកោសិកាថ្លើម និង ដុំមហារីកថ្លើមសង្កត់លើបំពង់បង្ហូរទឹកប្រមាត់ និង មូលហេតុផ្សេងៗទៀតៗ។ល។

៤. គ្រុនក្តៅ ៖ ជាទូទៅ សីតុណ្ហភាពក្តៅអ៊ុនៗ ជួនកាលឡើងកំដៅដល់39អង្សារ ពេលខ្លះសីតុណ្ហភាពក្តៅអ៊ុនៗឥតឈប់ឈរ ឬ ពេលខ្លះ សីតុណ្ហភាពកំដៅ ឡើងខ្ពស់ឡើងចុះមិនទៀងទាត់ឡើយ។ នេះគឺដោយសារកោសិកាមហារីកស្លាប់ នឹងត្រូវបានសរីរាង្គកាយធ្វើមេតាបូលី សបញ្ចេញចោល ឬ ដុំមហារីកសង្កត់ ទៅលើ បំពង់បង្ហូរទឹកប្រមាត់ នោះវាបណ្💦តាលឲ្យ រលាកបំពង់បង្ហូរទឹកប្រមាត់ ឬ អាចមានការឆ្លងមេរោគជាដើម។

៥. ផ♍្លូវអាហារ និងអាការៈផ្សេងៗ ៖ អត់រសអាហារ ការរំ♉លាយអាហារមិនល្អ ក្អួតចង្អោរ រាគរូស អស់កំលាំង ស្គមស្គាំង បាក់ទ្រុឌទ្រោម។

៦. អាការៈនៃការរាលដាលទ💝ៅកន្លែងផ្សេង ៖ អាការៈរបស់វាមានភាពផ្សេងៗគ្នាទៅតាមសរីរាង្គដែលវារាលដាល់ទៅដល់។ល។ ប្រសិនបើវារាលដាល ទៅដល់ សួត វាបណ្តាលឲ្យក្អក ក្អួតឈាម ប្រសិនបើវារាលដាលទៅដល់ស្រោមសួត វាបណ្តាលឲ្យឈឺទ្រូង និងមានឈាមដក់ក្នុងថង់សួត ប្រសិនបើ វារាលដាលទៅដល់ឆ្អឹងវាបណ្តាលឲ្យឈឺឆ្អឹង បាក់ឆ្អឹង ប្រសិនបើវារាលដាលទៅដល់ឆ្អឹងកងខ្នង ឬក៏ វាសង្កត់ទៅលើ សរសៃពួរបញ្ជា នៅក្នុងឆ្អឹងកងខ្នង អាចបណ្តាលឲ្យ ឈឺឆ្អឹងកងខ្នង និង ស្ពឹកមួយកំណាត់ខ្លួន ប្រសិនបើវារាលដាលទៅដល់ខួរក្បាល វាបណ្តាលឲ្យឈឺក្បាល ក្អួត និង លេចចេញ នូវ អាការៈសរសៃប្រសាទមួយចំនួន។

៧. អាការៈដទៃទៀត ៖ ដោយសារតែការធ្វើមេតាបូលីសរបស់ក♚ោសិកាមហារីកមានភាពមិនប្រក្រតី បណ្តាលឲ្យលេចចេញនូវអាការៈមួយចំនួន របស់ប្រព័ន្ធអង់ដូគ្រីន ដែលគេឲ្យឈ្មោះថា Paraneoplastic syndrome។ អាការៈទាំងនោះមានដូចជា៖

(៧.១) ខ្វះជាតិស្ករ៖អាការៈលេចចេញប្រហែលពី10%ទៅ30%នៃអ្នកជំងឺមហារីក ដោយសារតែកោសិការបស់ថ្លើម បានផលិតនូវសារជាតិអាំងស៊ីលីន ឬក៏សារធាតុដូចទៅនឹងអាំងស៊ីលីន ឬក៏ កោសិកាថ្លើមបានប្រើប្រាស់ នូវ ជាតិស្ករយ៉ាងច្រើន។ ការខ្វះជាតិស្ករធ្ងន♏់ធ្ងរ អាចបណ្តាលឲ្យ បាត់បង់ស្មារតី ឬ រហូតដល់ស្លាប់ក៏មាន។

(៧.២) គោលិកាឈាមក្រហមច្រើនហួសកំនត់៖ លេចចេញប្រហែលពី ២% ទៅ១០% នៃអ្នកជំងឺមហារីក ប្រហែលជាមានទំនាꦰក♑់ទំនង ជាមួយ សារធាតុជំរុញ ការផលិតគោលិកាឈាមក្រហមEPO។

(៧.៣) អាការៈផ្សេងៗទៀត៖មានដូចជាឡើងជា🙈តិខ្លាញ់ និង ជាតិកាល់ស្យូមក្នុងឈាម ប្រជុំនៃរោគសញ្ញាដែលមានឈ្មោះថា Carcinoid syndrome ប្រជុំនៃរោគសញ្ញាដែលមានឈ្មោះថា Gonadotropin secretion និងពេញវ័យមុនអាយុកំនត់ ជំងឺស្បែកប្រភេទ༺Skin porphyria និង ដំណើរឈាម កកខុសប្រក្រតីដែលមានឈ្មោះថាAfibrinogenemia។

ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យនៃជំងឺមហារីកថ្លើម

ជំងឺមហារីកថ្លើមគឺសំដៅទៅលើថ្លើមដែលជាជំងឺមហារីកប្រភេទកាច បើគិតតាមមធ្យមភាគទៅគឺអ្នកជំងឺ ដែលមានវ័យចាប់ពី44ឆ្នាំ។ ព្យាបាលមហារីកថ្លើម មិនទាន់ពេលវេលា ឬក៏ ជ្រើសរើសការព្យាបាល មិនត្រូវតាមគោលការណ៍ទេនោះ ជាមធ្យមពេលវេលា នៃការរក្សាអាយុរស់នៅ គឺបានតែកន្លះឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។ ពីព្រោះដំណាក់កាលដំបូង នៃជំងឺមហារីកនេះ វាមិនមានលក្ខណៈប្លែកបង្ហាញអោយឃើញនោះទេ នៅពេលដែលរកឃើញថា មានកើតជំងឺនេះភាគច្រើនជំងឺនេះ គឺ ស្ថិតក្នុងដំណាក់កណ្តាល ឬចុងក្រោយទៅហើយ ដូច្នេះការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ នៃ ជំងឺមហារីកថ្លើម ឲ្យបានត្រឹមត្រូវទាន់ពេលវេលា ពិតជាមានប្រសិទ្ធភាពខ្លាំងណាស់។

តើចាំបាច់អ្វីត្រូវការត្រួតពិនិត្យជំងឺមហារីកថ្លើមដូចម្តេចទៅ?

១.ត្រួតពិនិត្យតាមរយៈ CT
ប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ការត្រួតពិនិត្យតាម CT គឺជាមធ្យោបាយ ឬក៏ ជាឧបករណ៍មួយល្អបំផុត ក្នុងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ជំងឺមហារីកថ្លើម ត្រួតពិនិត្យតាម CT នេះផងដែរ អាចរកឃើញយ៉ាងច្បាស់លាស់ នូវ រូបសណ្ឋានតូចឬធំ កត្តា រឺ បដិវេណ នៃ រាង្គកាយរបស់អ្នកជំងឺផងដែរ។ក្រៅពីនោះទៀត គឺព្ យាលបាលតាមម៉ាស៊ីនស្គេន ដើម្បីវែកញែករកនូវបំពង់ល្អិតៗ ដែលខូចខាតនៃបដិវេណថ្លើម យើងប្រើម៉ាស៊ីន CT ប្រភេទនេះ អាចរកឃើញ💜 យ៉ាងច្បាស់លាស់ នូវ សរសៃឈាមគ្រប់ផ្នែក នៃ ថ្លើម និង ជាពិសេសអាចឆ្លុះឃើញ នូវ ដុំសាច់មហារីក ដែលនៅក្នុងនេះផងដែរ។

២. ម៉ាស៊ីន MRI
 បើនិយាយចំពោះម៉ាស៊ីនប្រភេទនេះ វាងាយស្រួលក្នុងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និង ត្រួតពិនិត្យបានយ៉ាងល្អិតល្អន់បំផុត ចំពោះ មហារីកថ្លើមប្រភេទស្រាល ។ បើនិយាយ🍨ចំពោះ មហារីកជាដុំសាច់ស្លូត ម៉ាស៊ីនប្រភេទនេះ វាមានអត្ថប្រយោជន៏យ៉ាងច្រើន ក្នុងការត្រួតពិនិត្យ បន្ថែមពីនេះទៅទៀត អ្នកជំងឺ ដែលបានធ្វើការវិនិច្ឆ័យ ដោយម៉ាស៊ីន CT នោះរួចក៏មកធ្វើការព្យាលបាល ដោយម៉ាស៊ីនប្រភេទន♍េះបន្ថែមទៀតដែរ។

៣. ប្រូតេអ៊ីន AFP
នៅវិស័យសុខាភិបាល ប្រូតេអ៊ីន AFP នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ វាគឺជាមធ្យោបាយដ៏ល្អបំផុត ក្នុងការវិនិច្ឆ័យ រោគជំងឺមហារីកថ្លើម នេះគឺជាវិធីពិតជាក់លាក់ និង ងាយស្រួលសម្រាប់ធ្វើយកមកប្រើប្រាស់ ។ អ្នកជំងឺដែលកើតមេរោគរលាកថ្លើម ងាយនឹងឈានទៅរកឬឆ្លង ជំងឺមហារីកថ𒊎្លើម ហើយ អ្នកមានជំងឺមហារីកថ្លើម ងាយនឹងមាន ប្រួតេអ៊ីន AFPកើនឡើង ប៉ុន្តែមិនមែនទាំងអស់ នៃអ្នកកើតជំងឺមហារីថ្លើមនោះទេ ដែលមានប្រូតេអ៊ីននេះ ដូច្នេះហើយអ្នកជំងឺដែលកើតជំងឺរលាកថ្លើមរីងរៃមាន ប្រូតេអ៊ីនAFP ធម្មតានិងមិនលាតត្រដាងអ្វីឡើយ។

៤. ការត្រួតពិនិត្យដោយតាមរយៈអេកូ
ជាទួទៅលក្ខណៈដូចខាងក្រោម អេកូគឺគេប្រើក្រោយពីអ្នកជំងឺបានព្យាលបាលរួច បន្ទាប់មកគេនឹងចាប់ត្រួតពិនិត្យឡើងវិញ វិធីនេះ បើនិយាយចំពោះ ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ វាអាចបង្ហាញថាដុំសាច់មហារីកមានលក្ខណៈតូច ឬក៏ ធំ ធ្វើការវិនិច្🍸ឆ័យ លក្ខណៈប្រភេទ ដុំមហារីកថ្លើមនេះ ពិតជាមានសារៈសំខាន់ ខ្លាំងណាស់។

អ្នកជំនាញនៅមន្ទីពេទ្យក្វាងចូវទំនើបផ្នែកមហារីកបានរំលឹកថា ៖ នៅពេលធ្វើការវិនិច្ឆ័យរោគមហារីកថ្លើម ត្រូវតែមក មន្ទីពេទ្យណា ដែលមានជំនាញ ក្នុងការព្យាលបាល ជំងឺមហារីក ទើបអាចធានាបានថាមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ ហើយជាពិសេសនោះ មានលក្ខណៈសុវត្ថិភាពផងដែរ។

ការព្យាបាលជំងឺមហារីកថ្លើម

មហារីកថ្លើមគឺជាជំងឺមហារីកមួយដែលអាចបណ្តាលឲ្យស្លាប់ វាមានការគំរាមកំហែងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ចំពោះសុខភាពរបស់មនុស្ស។ ម៉្យាងទៀត អត្រាស្លាប់ ដោយ ជំងឺមានអត្រាខ្ពស់។ ប្រសិនបើមហារីកថ្លើមដំណាក់កាលដំបូងមិនប្រញាប់ប្រញាល់ធ្វើការព្យាបាលទេនោះ អាចនឹងបណ្តាលឲ្យអ្នកជំងឺស្លាប់។ វិធីព្យាបាលរោគមហារីកថ្លើម មានច្រើនប្រភេទវិធីព្យាបាលខុសគ្នា វាមានប្រសិទ្ធិភាពខុសគ្នាផងដែរ ជ្រើសរើសវិធីព្យាបាល មហារីកថ្លើមណាមួយ ដែលទំនងថាមានសារះសំខាន់ឈានមុខគេ។

  • វិធីព្យាបាលមហារីកថ្លើមដែលតែងតែប្រើប្រាស់
តាមប្រសាសន៍របស់អ្នកជំងឺមហារីកថ្លើម វិធីព្យាបាលដែលតែងតែប្រើប្រាស់ជាងគេ គឺ វិធីព្យាបាលដោយចាក់បញ្ចូល និង វិធីព្យាបាលដោយវះកាត់។ ជាទូទៅ ដោយសារតែភាគច្រើន នៃ អ្នកជំងឺមហារីកថ្លើមដំណាក់កាលចុងក្រោយ មានស្ថានភាពកោសិកាមហារីករីកធំ និង ផ្លាស់ទី ដូច្នេះ ស្ថានភាពសុខភាពទាំងមួល របស់អ្នកជំងឺមហារីកថ្លើមធ្ងន់ធ្ងរ សុខភាពកាយសម្បទាក៏មានការអន់ថយផងដែរ។ អ្នកជំងឺដំណាក់កាលចុងក្រោយ មានឱកាសប្រតិបត្តិការវះកាត់ចេញពិតប្រាកដក៏មាន ១៣% នៃអ្នកជំងឺផងដែរ។
  • វិធីព្យាបាលដ៏ល្អបំផុតសំរាប់មហារីកថ្លើមដំណាក់កាលចុងក្រោយ
ឥលូវនេះវិធីព្យាបាលដោយការចាក់បញ្ចូល គឺត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ទូទៅនៅក្នុងការព្យាបាលរោគមហារីកថ្លើម ជាទូទៅព្យាបាលដោយការចាក់បញ្ចូល គឺស្ថិតនៅក្រោមកម្មរស្មី X 、CT、B  ម្ជុលពិសេស និង ទុយោ បូមចាក់ចូលទៅក្នុងសាច់មហារីកថ្លើមសំរាប់ជាវិធីសាស្ត្រមួយក្នុងការវិនិច្ឆ័យនិងព្យាបាល វាមានគន្លឹះច្រើនជាងក្នុងការព្យាបាលតាមវិទ្យុសកម្មសរសៃឈាមក្រហមនៃថ្លើម ការព្យាបាលមានប្រសិទិ្ធជាង ហើយការរីកចំរើនក៏រហ័ស វាជាវិធីសាស្រ្តព្យាបាលមហារីកថ្លើមដំណាក់កាលចុងក្រោយដែលល្អជាងគេ។
  • វិធីសាស្រ្តព្យាបាលផ្សេងៗទៀត
ក្រៅពីវិធីព្យាបាលដោយការចាក់បញ្ចូល និង វិធីព្យាបាលដោយការវះកាត់ នៅអាចជ្រើសយកវិធីព្យាបាល តាមថ្នាំចិនបានផងដែរ។ ចំពោះអ្ នកជំងឺមហារីកថ្លើមដំណាក់កាលចុងក្រោយ នៅពេលព្យាបាល ប្រសិនបើជ្រើសយកវិធីមួយ គឺ តាមរយៈគីមី ឬតាមរយៈវិទ្យុសកម្ម ប្រសិទ្ធិភាព គឺមិនទាន់ដល់កំរិតនៅឡើយទេ ហើយប្រើគីមី និង វិទ្យុសកម្មមានផលប៉ះពាល់ច្រើននឹងអាចធ្វើឲ្យអ្នកជំងឺឈឺចាប់កាន់តែខ្លាំង ចំណែកថ្នាំចិន មិនត្រឹមតែអាចធ្វើឲ្យអ្នកជំងឺ ដែលមិនស្រួលមានប្រសិទិ្ធភាពនិងធូរស្បើយប៉ុណ្ណោះទេ វាថែមទាំងអាចកាត់បន្ថយ ការព្យាបាលដោយគីមី យ៉ាងមានប្រសិទិ្ធភាព។ នៅក្នុងមន្ទីរពិនិត្យនិងព្យាបាលអ្នកជំងឺ ការព្យាបាលដោយប្រើថ្នាំចិនច្រើន ភាគច្រើនសំរាប់ព្យាបាល មហារីកថ្លើមដំណាក់កាលចុងក្រោយ។ ដូចដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ វិធីព្យាបាលមហារីកថ្លើមមានច្រើនប្រភេទណាស់ ជ្រើសរើសវិធីព្យាបាលមហារីកថ្លើម ដ៏សក្តិសមដោយខ្លួនឯង គឺជារឿងសំខាន់បំផុត។ អ្នកឯកទេសជំនាញមហារីកថ្លើម នៃ មន្ទីរក្វាងចូវទំនើបផ្នែកមហារីក បានរំលឹកថា:មិនខ្វល់ថាការព្យាបាល ដោយ ការចាក់បញ្ចូល  រឺ ក៏ ការព្យាបាលដោយការវះកាត់ អ្នកជំងឺ ចង់ទទួលបានការកំចាត់ចោលនូវថ្នាំពេទ្យទ្វេដង គឺអាចជ្រើសរើស តាម គោលការណ៍មន្ទីរពេទ្យ មកធ្វើការព្យាបាលជំងឺ។ ប្រភពឯកសារ៖ 

សម្លាប់ខ្លួនឯងរៀងរាល់វិនាទី


ប្រភពឯកសារ៖ 

bet 855:មហារីក​ខួរក្បាល


ខួរក្បាល​ជាប្រព័ន្ធ​បញ្ជា​ទូទៅ​មួយ​ដែលមាន​តួនាទី​សំខាន់​បំផុត ហើយ​ខួរក្បាល​ក៏ជាទីតាំង​សំខាន់​ផងដែរ​ក្នុងការ​បែងចែក​ទៅគ្រប់​ប្រព័ន្ធ​សារពាង្គ​កាយ និង​សរីរាង្គ​កាយ​ផ្សេងៗ​នៅក្នុង​រាងកាយ​មនុស្ស​ម្នាក់។ ប្រសិនបើ​ខួរក្បាល​នេះរង​សម្ពាធ​ដោយសារ​ជម្ងឺ​ផ្សេង​ហើយ លោកអ្នក​នឹង​ម្រឈម​មុខនឹង​ផល​ប៉ះពាល់​យ៉ាង​ច្រើន អាចជួប​គ្រោះថ្នាក់​ដល់​ជីវិត​ទៀតផង។ 
តើជម្ងឺ​មហារីក​ខួរក្បាល​គឺជា​អ្វី?

មហារីខួរក្បាលមហារីខួរក្បាល
មហារីក​ខួរក្បាល​គឺជា​ដុំសាច់​មួយ​ប្រភេទ​មិនធម្មតា ដុះក្នុង​ខួរក្បាល​លោកអ្នក ហើយ​រីកធំ​ធាត់ឡើង​យ៉ាង​លឿន ដោយ​មិនស្ថិត​ក្រោមការ​គ្រប់គ្រង​របស់​ជីវសាស្ត្រ​តាម​ធម្មជាតិរបស់​ខ្លួនមនុស្ស​ទូទៅ​ឡើយ។ បន្ទាប់​ពីការ​រីកធំ​ទៅ​សាច់នេះ​សង្គត់​ទៅលើ​ខួរក្បាល បានធ្វើឱ្យ​មានការ​ប្រែប្រួល​មុខងារ​ទាំងឡាយ​នៅលើ​សារពាង្គ​កាយ ហើយ​បង្កឱ្យ​អ្នកជម្ងឺ​មាន​អាការ​ប្រកាច់ ឈឺក្បាល​ខ្លាំង សន្លប់ ហើយ​អាចឱ្យ​អ្នកជម្ងឺ​មាន​គ្រោះថ្នាក់​ដល់​ជីវិត។

រោគសញ្ញា​ជម្ងឺ​មហារីក​ខួរក្បាល

មុនដំបូង​លោកអ្នក​ដែលមាន​ជម្ងឺ​មហារីក​ខួរក្បាល ឬ​មហារីក​ទូទៅ​ដែល​កើតមាន​គ្រប់សារពាង្គ​កាយ មិនបាន​បង្អាញ​រោគសញ្ញា​ឱ្យដឹង​នោះទេ។ ប្រសិន​បើវា​បង្ហាញ​រោគ​សញ្ញាមក​ខាងក្រៅ​ពេលណា​នោះ អ្នកជម្ងឺ​បង្ហាញ​ស្ថានភាព​ធ្ងន់ធ្ងរ​ជិតដល់ថ្ងៃ​ស្លាប់​តែម្តង។ ជម្ងឺ​នេះ សូម្បីតែ​វេជ្ជបណ្ឌិត​មួយចំនួន​ក៏លំបាក​ក្នុងការ​ដឹងមុន​ផងដែរ ព្រោះ​ដោយសារ​តែការ​វិវឌ្ឍន៍របស់វា​មាន​សភាព​ស្ងប់ស្ងៀម ដោយ​មិនបង្អាញ​រោគសញ្ញា​ជាមុន។ លុះត្រា​តែសាច់​ដុះក្នុង​ខួរក្បាល​ឡើង​រហូត​ដល់​៣សងទី​ម៉ែត្រ ហើយ​អ្នកជម្ងឺ​ចាប់ផ្តើម​ឈឺក្បាល​ខ្លាំង រហូត​ដល់​ប្រកាច់​តែម្តង​ទើបអាច​ដឹងបាន។ អាការ​បែបនេះ​លោកអ្នក​មួយចំនួន​យល់​ថា ជាជម្ងឺ​​ឆ្គួត​ជ្រូក​ហើយ​ប្រឹងប្រែង រកថ្នាំ​លេប​ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ ប៉ុន្តែ​អាការ​ប្រកាច់​នៅតែ​មាន​រហូត។ លុះមក​ព្យាបាល​នៅ​មន្ទីរពេទ្យ ទើបដឹង​ថាជាជម្ងឺ​មហារីក​ខួរក្បាល។ ម្យ្គាងទៀត​រោគសញ្ញា​បាន​បង្ហាញ​ដែល​មនុស្ស​ទូទៅ​មិនបាន​ចាប់​អារម្មណ៍​នោះ អ្នកជម្ងឺ​បាន​ផ្លាស់ប្តូរ​បុគ្គលិក​លក្ខណៈ ដូចជា​លោកអ្នក​មួយចំនួន​ធ្លាប់តែ​ជាមនុស្ស​ស្ងាត់​ស្ងៀម​ ឬ​ស្លូតបូត បែរ​ក្លាយជា​មនុស្ស​ម្នាក់កាច​សាហាវ ហើយ​និយាយ​ស្តី​ច្រើន​ដោយមិន​ដឹងថា​ខ្លួនឯង​និយាយ​ត្រូវ​ ឬ​ខុស។ មួយវិញ​ទៀត​អ្នកជម្ងឺ​មួយចំនួន​បាន​បង្វែរ​ចំណង់​ចំណូលចិត្ត​ទៀតផង ដូចជា​ពីមនុស្ស​ចូលចិត្ត​ញ៉ាំ​បង្អែម តែ​ក្រោយមក​បែរជា​ចូលចិត្ត​ញ៉ាំ​ម្ជូរវិញ។ អាការ​បែបនេះ​ក៏បង្ហាញ​ឱ្យដឹង​ថា លោកអ្នក​ដែល​កែប្រែ​បែបនេះ គួរ​ប្រញាប់​មកកាន់​មន្ទីរពេទ្យ​ដើម្បី​ធ្វើការ​ពិគ្រោះ​ជាមួយ​គ្រូពេទ្យ​ព្យាបាល ដើម្បី​ស្វែងរក​មុខសញ្ញា​ជម្ងឺ​និង​ធ្វើការ​ព្យាបាល​ឱ្យទាន់​ពេលវេលា។

មូលហេតុ​បណ្តាល​ឱ្យមាន​ជម្ងឺ​មហារីក​ខួរក្បាល

មកដល់​ថ្ងៃនេះ​គ្មានការ​​សិក្សា​ណាមួយ​រកឃើញ​មូលហេតុ​បង្ក​ឱ្យមាន​ជម្ងឺ​មហារីក​ខួរក្បាល​នោះ​ទេ។ ជម្ងឺនេះ​ជាជម្ងឺ​សាហាវ​បំផុត បន្ទាប់ពី​ជម្ងឺ​មហារីក​មាត់ស្បូន​ស្ត្រី។ ហើយ​ការ​ព្យាបាល​ជាទូទៅ​តែងតែ​ទទួលនូវ​ភាព​បរាជ័យ​ជានិច្ច ដោយ​សារតែ​គ្រូពេទ្យ​ជំនាញ​មួយចំនួន​មិនដឹង​មូលហេតុ​ច្បាស់លាស់។

វិធី​សាស្ត្រ​ព្យាបាល​ជម្ងឺ​មហារីក​ខួរក្បាល

វិធី​ព្យាបាល​ជម្ងឺនេះ​មានពីរ​យ៉ាង ដោយពេល​ខ្លះ​គ្រូពេទ្យ​ជ្រើសរើស​យកវិធី​ព្យាបាល​ដោយ​ឯកឯង ឬយក​វិធី​ព្យាបាល​ទាំងពីរ​គួបផ្សំគ្នា​ក្នុងពេល​តែមួយ។

១ . វិធី​ព្យាបាល​ដោយ​វះកាត់ គឺ​វះកាត់​យកដុំ​សាច់ដុះ​លើខួរក្បាល​ចេញឱ្យ​អស់ ប្រសិន​បើមាន​ដុំសាច់​តូចអ្នក​ជម្ងឺ​មាន​ឱកាស​រស់​កាន់តែ​យូរ។ បើ​ដុំនោះ​ធំអ្នក​ជម្ងឺ​កាន់តែ​កាត់បន្ថយ​នូវការ​រស់នៅ​ដោយមាន​សង្ឃឹម​តិចតួច​ណាស់ ដោយសារ​តែការ​វះកាត់ មិនអាច​ប្រព្រឹត្ត💝​ទៅបាន។ បន្ទាប់ពី​វះកាត់​យកដុំ​សាច់ដុះ​លើខួរក្បាល​ហើយ គ្រូពេទ្យ​អាច​ប្រើ​វិធី​បាញ់កាំរស្មី​អ៊ិច​គ្របពីលើ​ដើម្បី​សម្លាប់​មេរោគ​មហារីក។ ដោយឡែក​ប្រសិន​បើដុំ​មហារីក​ខួរក្បាល​ដែល​គ្រូពេទ្យ​វះកាត់​យកចេញ​អស់ អ្នកជម្ងឺ​មាន​សង្ឃឹម​រស់នៅ​បានយូរ។ ការ​វះកាត់​នេះ​សម្រាប់​អ្នកជម្ងឺ​១០០នាក់ មាន៨០​ ឬ​៩០នាក់​ហើយ​ដែលមិន​អាច​វះកាត់​យកចេញ​អស់។

២ . វិធី​ព្យាបាល​ដោយ​កាំរស្មី​អ៊ិច ភាគច្រើន​ប្រើប្រាស់​ចំពោះ​អ្នកជម្ងឺ​ដែល​ដុំសាច់​ដុំ​ខ្ពស់​រហូត​ដល់១១ ឬ​១២សង់ទី​ម៉ែត្រ ដែល​គ្រូពេទ្យ​មិនអាច​ជ្រើសរើស​យកវិធី​វះកាត់​ដើម្បី​ព្យាបាល។ ព្រោះ​ប្រសិនបើ​វះកាត់​យកដុំ​សាច់​នេះចេញ អាច​ធ្វើឱ្យ​ខួរក្បាល​ប្រហោង ហើយ​អ្នកជម្ងឺ​អាច​ស្លាប់​នៅលើតុ​វះកាត់​នេះតែ​ម្តង ទើបគេ​ជ្រើសរើស​យកវិធី​ព្យាបាល​តាម​កាំរស្មី​អ៊ិច ដើម្បីសម្លាប់​មេរោគ​មហារីក បញ្ចៀ🅷ស​នូវការ​ដុះ​សាច់​មហារីក​នេះបន្ត​ទៅទៀត​តែប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែ​អ្នកជម្ងឺ​ដែលមាន​កម្រិត​ដុះសាច់​ខួរក្បាល​ខ្ពស់​បែបនេះ គឺគេច​មិនផុត​ពីការ​បាត់បង់​ជីវិត​ឡើយ បើទោះបី​ជ្រើសរើស​វិធី​ព្យាបាល​តាមវិធី​ណាក៏​ដោយ ព្រោះ​បរិមាណ​សាច់ដុះ​ក្នុង​ខួរក្បាល មាន​កម្រិត​ខ្ពស់។

វិធី​ការពារ​ជម្ងឺ​មហារីក​ខួរក្បាល

ដើម្បី​ការពារ​ជម្ងឺ​នេះ​មិនឱ្យ​វិវឌ្ឍន៍​ទៅមុខ​លឿន​ ហើយ​កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ អ្នកជម្ងឺ​ត្រូវតែទៅ​ពិគ្រោះ​ជាមួយ​គ្រូពេទ្យ​ឱ្យបាន​ទៀងទាត់ ដើម្បី​យកថ្នាំ​មក​ព្យាបាល​ពន្យារ។ ព្រោះ​អ្នក​ជម្ងឺមហារីក​ខួរក្បាល​ដែល​កើតមាន​ដល់​កម្រិត​ខ្ពស់​រហូតឡើង​ដល់១១​ ឬ​១២សង់ទីម៉ែត្រ ងាយនឹង​ប៉ះពាល់​ដល់​អាយុ​ជីវិត បើរស់បាន​ដោយមាន​រយះពេល​ខ្លី។

ផល​ប៉ះពាល់​នៃជម្ងឺ​មហារីក​ខួរក្បាល

អ្នកជម្ងឺ​មហារីក​ខួរក្បាល​នោះ ភាគច្រើន​មាន​ប៉ះពាល់​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ​ទៅដល់​សរីរាង្គ​ផ្សេងៗ ទៅតាម​តំបន់​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​ចលនា​សរសៃ​ឈាម​របស់​អ្នកជម្ងឺ។ ឧទាហរណ៍​ថា ប្រសិនបើ​មហារីក​ខួរក្បាល​ធ្វើឱ្យ​ប៉ះពាល់​ត្រង់​តំបន់​ងាប់​មួយ​ចំហៀង​ខ្លួន ធ្វើឱ្យ​អ្នកជម្ងឺ​ងាប់​មួយ​ចំហៀង​ខ្លួន។ បើសិន​ប៉ះចំ​ប្រព័ន្ធ​បញ្ជា ដូចជា​ប្រព័ន្ធ​សម្រាប់​ការនិយាយ​ស្តី ធ្វើឱ្យ​អ្នកជម្ងឺ​មិនអាច​និយាយ​បាន ព្រោះ​ជម្ងឺនេះ​បានកាត់​ផ្តាច់​ទំនាក់​ទំនង​ប្រព័ន្ធ​ប្រសាទ​មួយចំនួន​ទៅតាម​តំបន់ ឬ​ទីតាំង​នៃ​ខួរក្បាល។ ដោយឡែក​ប្រសិនបើ​ប៉ះចំ​តំបន់​មជ្ឈមណ្ឌល​សួត ឬ​បេហដូង អ្នកជម្ងឺ​នឹង​ងាយរង​គ្រោះ​ជាទីបំផុត ធ្វើឱ្យ​អ្នកជម្ងឺ​គាំងបេះដូង ហើយ​សួតលែង​ដំណើរការ ពេលនោះ​ហើយ​អ្នកជម្ងឺ​នឹង​ស្លាប់​មួយ​រំពេច។

ដំបូន្មាន​អ្នក​ជំនាញ

លោកអ្នក​មួយចំនួន​ដែលមាន​អាការក្អួត​ចង្កោរ​ញឹកញាប់ ឈឺក្បាល​ខ្លាំង ឧស្សាហ៍​ប្រកាច់ ឬ​អង្គុយ​សុខៗ​សរសៃ​ទាញដៃ ឬជើង ឬ​បណ្តាល​ឱ្យវៀចមុខ ត្រូវ​ប្រញាប់​មកកាន់​មន្ទីរពេទ្យ​ជាបន្ទាន់ ដើម្បី​ឱ្យ​គ្រូពេទ្យ​សេ្កន​មើល​ខួរក្បាល ពិនិត្យ និង​ស្វែងរក​ជម្ងឺ​ដុំសាច់​ក្នុង​ខួរក្បាល ព្រោះ​អាការ​បែបនេះ​អាច​បណ្តាល​មកពី​ជម្ងឺ​មហារីក​ខួរក្បាល។

ប្រភព ៖ ទស្សនាវដ្តី សុខភាពយើង លេខ០៥៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១០

ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ព្រួយ​បារមꦍ្ភ​អំពី​អនាគត​របស់​មន្ទីរពេទ្យ​គន្ធបុប្ផཧា


ដោយ អ៊ួន ឈិន 2012-09-05 ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា ស្ទើរ​គ្រប់​ទី​កន្លែង​សម្ដែង​ក្ដី​បារម្ភ​អំពី​អនាគត​របស់​មន្ទីរ​ពេទ្យ​គន្ធបុប្ផា។ ពួក​គាត់​ព្រួយ​ខ្លាច​ក្រែង​មន្ទីរ​ពេទ្យ​នេះ​មិន​អាច​ដំណើរ​ការ​បាន​តទៅ​ទៀត ដោយសារ​កង្វះ​ថវិកា។ ទន្ទឹម​នឹង​ការ​ព្រួយបារម្ភ ក្រុម​ប្រជាពលរដ្ឋ មាន​ទាំង​យុវជន សិស្ស និស្សិត មន្ត្រី​រាជការ មន្ត្រី​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល និង​បុគ្គលិក​ក្រុមហ៊ុន​មួយ​ចំនួន បាន​នាំ​គ្នា​រៃអង្គាស​ប្រាក់ ដើម្បី​ជួយ​ផ្គត់ផ្គង់​មន្ទីរពេទ្យ​គន្ធបុប្ផា ដោយ​មាន​ទាំង​ការ​ប្រគំ​តន្ត្រី​សប្បុរសធម៌​ផង។ ការ​ប្រឹងប្រែង​រៃ​អង្គាស​ប្រាក់​ដើម្បី​ជួយ​ឲ្យ​មន្ទីរ​ពេទ្យ​គន្ធបុប្ផា​បន្ត​ដំណើរ​ការ​សង្គ្រោះ​កុមារ​កម្ពុជា តទៅ​ទៀត កំពុង​តែ​ផុលផុស​ទាំង​នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ និង​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ក្រុង​មួយ​ចំនួន។ មន្ទីរពេទ្យ​គន្ធបុប្ផា​ជា​មន្ទីរពេទ្យ​តែ​មួយ​គត់​ដែល​ផ្ដល់​សេវា​ព្យាបាល​សម្រាប់​កុមារ​ដោយ​ឥត​គិត​ថ្លៃ​នៅ​កម្ពុជា។ ចាប់​តាំង​ពី​ពេល​ដំណើរ​ការ​ឡើង​វិញ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩១ រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ មន្ទីរពេទ្យ​គន្ធបុប្ផា​មាន​សាខា​សរុប​ចំនួន ៥​សាខា​ហើយ គឺ​ទី​១ ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​បរិវេណ​ព្រះបរមរាជវាំង សាខា ៣​ទៀត នៅ​ម្ដុំ​វត្ត​ភ្នំ និង​សាខា​ចុង​ក្រោយ​នៅ​ក្រុង​សៀមរាប គឺ​មន្ទីរពេទ្យ​កុមារ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ ដែល​សាខា​ទាំង​អស់​នៅ​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​វេជ្ជបណ្ឌិត​ជនជាតិ​ស្វីស ឯកទេស​ផ្នែក​ជំងឺ​កុមារ គឺ​លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត បេអាត រិឆណឺរ (Beat Richner) ជា​ប្រធាន។ អត្ថបទ​នៅ​លើ​គេហទំព័រ​របស់​មន្ទីរពេទ្យ​គន្ធបុប្ផា បង្ហាញ​ថា រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ តម្រូវ​ការ​ថវិកា​សម្រាប់​ដំណើរ​ការ​មន្ទីរពេទ្យ​គឺ ៣០​លាន​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ។ នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១០ កុមារ​ជិត ១,៥​លាន​នាក់ បាន​ចូល​សម្រាក​ព្យាបាល​នៅ​ក្នុង​សាខា​ទាំង ៥ នៃ​មន្ទីរពេទ្យ​គន្ធបុប្ផា ព្រមទាំង​បាន​ទទួល​សេវា​ព្យាបាល​សេវា​វះកាត់ និង​ទទួល​វ៉ាក់សាំង​ពី​មន្ទីរពេទ្យ​នេះ។ ដោយ​ឡែក​ស្ត្រី​មាន​ផ្ទៃពោះ​ជាង ១០​ម៉ឺន​នាក់​បាន​ទទួល​សេវា​ពិនិត្យ និង​សម្រាល​កូន។ អត្ថបទ​នៅ​លើ​គេហទំព័រ​បញ្ជាក់​ថា បើ​គ្មាន​មន្ទីរពេទ្យ​គន្ធបុប្ផា​ទេ កុមារ​ចំនួន ៣.២០០​នាក់​នៅ​កម្ពុជា នឹង​ត្រូវ​បាត់បង់​ជីវិត​ជា​រៀងរាល់​ខែ។ កន្លង​ទៅ ថវិកា​សម្រាប់​ដំណើរ​ការ​មន្ទីរពេទ្យ គឺ​​បាន​មក​ពី​ការ​ខិតខំ​របស់​លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត បេអាត រិឆណឺរ តាម​រយៈ​ការ​អំពាវនាវ​សុំ​ជំនួយ​ពី​សប្បុរសជន ដោយ​លោក​កូដ​វីយោឡុង ក្នុង​ការ​ប្រគំ​តន្ត្រី​ផង ប៉ុន្តែ​ពេល​នេះ​លោក​មាន​អាយុ ៦៥​ឆ្នាំ​ហើយ។ ទាក់ទិន​នឹង​បញ្ហា​នេះ តំណាង​អ្នក​ប្រើប្រាស់​បណ្ដាញ​សង្គម​ហ្វេសប៊ុក (Facebook) លោក សុរិយវង្ស ទេវ័ន្ត មាន​ប្រសាសន៍​ថា ក្រោយ​រូប​លោក និង​មិត្តភ័ក្ដិ​បាន​ទទួល​ដំណឹង​ដែល​លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត បេអាត រិឆណឺរ បាន​ប្រកាស​តាម​ហ្វេសប៊ុក អំពី​វិបត្តិ​ថវិកា ក្រុម​របស់​លោក​ក៏​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​រួបរួម​គ្នា​ដើម្បី​រៃ​អង្គាស​ប្រាក់​ជួយ​មន្ទីរពេទ្យ​គន្ធបុប្ផា ដែល​មក​ដល់​ពេល​នេះ​ក្រុម​របស់​លោក​មាន​សមាជិក​ជិត ២​ពាន់​នាក់​ហើយ។ ក្រុម​របស់​លោក​មាន​ទាំង​មន្ត្រី​រាជការ មន្ត្រី​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល បុគ្គលិក​ក្រុមហ៊ុន សិស្ស និស្សិត និង​ប្រជាពលរដ្ឋ​សុទ្ធសាធ ដោយ​ពួក​គេ​នាំ​គ្នា​ពាក់​អាវ​យឺត​ស​ដែល​សរសេរ​ថា យើង​រួម​គ្នា​ដើម្បី​គន្ធបុប្ផា រួម​ចំណែក​ថែទាំ​សុខភាព​កុមារ​នៅ​កម្ពុជា។ នៅ​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ទី​១ ខែ​កញ្ញា ពួក​គេ​បាន​ប្រគំ​តន្ត្រី​សប្បុរសធម៌​នៅ​ក្នុង​ភូមិ​មួយ​នា​ក្រុង​តាខ្មៅ។ លោក សុរិយវង្ស ទេវ័ន្ត បន្ត​ថា កាល​ពី​ពួក​លោក​យក​ថវិកា​ពី​សប្បុរសជន​ចំនួន​ជិត ៤​ពាន់​ដុល្លារ​ទៅ​ប្រគល់​ជូន​លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត បេអាត រិឆណឺរ នៅ​ឯ​ក្រុង​សៀមរាប កាល​ពី​ពេល​កន្លង​ទៅ​ថ្មីៗ​នេះ លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត​បាន​ប្រាប់​ពួក​គេ​ថា មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​ឡាវ និង ភូមា បាន​មក​ទាក់ទង​សុំ​ឲ្យ​វេជ្ជបណ្ឌិត​ជួយ​សាងសង់​មន្ទីរពេទ្យ​ដូច​មន្ទីរពេទ្យ​គន្ធបុប្ផា នៅ​ប្រទេស​គេ​ដែរ ប៉ុន្តែ​លោក​ឆ្លើយ​ថា លោក​ត្រូវ​ជួយ​ពង្រីក​មន្ទីរពេទ្យ​គន្ធបុប្ផា ឲ្យ​បាន ៧​សាខា​សិន និង​បន្ត​ដំណើរ​ការ​រយៈ​ពេល ២០​ឆ្នាំ​ទៀត។

សមាជិក​បណ្ដាញ​ហ្វេសប៊ុក​ម្នាក់ ដែល​បាន​ទៅ​ដល់​មន្ទីរ​ពេទ្យ​កុមារ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ នា​ក្រុង​សៀមរាប កញ្ញា ទៀង សោភា កោត​សរសើរ​ចំពោះ​ការ​តស៊ូ​របស់​លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត បេអាត រិឆខណឺរ៖«គាត់​ឡើង​មក​លើ​វេទិកា​ដើម្បី​លេង​វីយោឡុង​របស់​គាត់។ ខ្ញុំ​ឃើញ​សភាព​រាង​កាយ​របស់​គាត់​ដូច​ចាស់​ខ្លាំង ប៉ុន្តែ​គាត់​នៅ​តែ​តស៊ូ​មក​ផ្សព្វផ្សាយ​ដើម្បី​ឲ្យ​ទស្សនិកជន​ជួយ​គាំទ្រ​ដល់​មន្ទីរពេទ្យ​គន្ធបុប្ផា​ហ្នឹង»

នៅ​កន្លែង​ប្រកាស​រក​ជំនួយ​សប្បុរសធម៌​មួយ​នា​ក្រុង​សៀមរាប ប្រធាន​ផ្នែក​ចាក់​ផ្សាយ​នៃ​ស្ថានីយ​ទូរទស្សន៍​ខ្សែ​កាប​រស្មី​ស្តារ លោក ទេស សុខា បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​កាន់តែ​ច្រើន​ឡើង​បាន​យក​ចិត្ត​ទុកដាក់​នឹង​អនាគត​មន្ទីរពេទ្យ​គន្ធបុប្ផា ហើយ​ពួក​គាត់​បាន​បរិច្ចាគ​ថវិកា​សម្រាប់​ជួយ​មន្ទីរពេទ្យ ដោយ​មាន​ថ្ងៃ​ខ្លះ​ក្រុម​របស់​លោក​ទទួល​បាន​ថវិកា​ចំនួន​ជាង ២​ពាន់​ដុល្លារ។

លោក ខៀវ សុធារ៉ា រស់នៅ​សង្កាត់​សាលា​កម្រើក ក្រុង​សៀមរាប ដែល​បាន​ជិះ​ម៉ូតូ​ឌុប​ប្រពន្ធ​មក​បរិច្ចាគ​ថវិកា គិត​ថា បើ​មន្ទីរពេទ្យ​គន្ធបុប្ផា​ត្រូវ​បិទ ឬ​ឈប់​ផ្ដល់​សេវា​ព្យាបាល​ដោយ​ឥត​គិត​ថ្លៃ​ដូច​សព្វ​ថ្ងៃ កុមារ​កម្ពុជា រាប់​សែន​នាក់ ជា​ពិសេស​កុមារ​ក្រីក្រ​នឹង​រង​គ្រោះ៖ «ចំណាយ​ថវិកា​បន្តិចបន្តួច​ដើម្បី​ជួយ​​ដល់​មន្ទីរពេទ្យ ដើម្បី​ជួយ​កុមារ​ក្រីក្រ​កម្ពុជា បន្ត​ទៅ​មុខ​ទៀត»

ចំណែក​ឯ​យុវជន​និង​កុមារ​នៃ​ក្រុម​តន្ត្រី​បងប្អូន ដែល​ជីវិត​របស់​ពួក​គេ​ចំនួន ៤​នាក់ ក្នុង​ចំណោម​សមាជិក​ក្រុម​ទាំង ៨​នាក់ ត្រូវ​បាន​សង្គ្រោះ​ដោយ​មន្ទីរពេទ្យ​គន្ធបុប្ផា បាន​ផលិត​ចម្រៀង​មួយ​បទ​ដើម្បី​បង្ហាញ​នូវ​ភាព​កតញ្ញូ​របស់​ពួក​គេ ដែល​ទំនុក​ច្រៀង​នៃ​បទ​នេះ​និពន្ធ​ដោយ លោក ស៊ុំ សារឿន។ អ្នក​វាយ​ស្គរ​នៃ​ក្រុម​តន្ត្រី​បងប្អូន កញ្ញា សោម ស្រីនា ថ្លែង​ថា កាល​ពី​កញ្ញា​ស្ថិត​ក្នុង​វ័យ​កុមារ នាង​មាន​ជំងឺ​ស្អិត​ពោះវៀន ហើយ​ត្រូវ​វះកាត់​ពោះវៀន​ចំនួន ៣​កំណាត់។ កញ្ញា​បន្ថែម​ថា រាល់​ពេល​ដែល​កញ្ញា​ធ្វើ​ដំណើរ​ក្បែរ​មន្ទីរ​ពេទ្យ​គន្ធបុប្ផា កញ្ញា​តែង​នឹក​ដល់​គុណ​ក្រុម​គ្រូ​ពេទ្យ​ដែល​បាន​សង្គ្រោះ​ជីវិត​នាង។ គេហទំព័រ​របស់​មន្ទីរពេទ្យ​គន្ធបុប្ផា​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ មន្ទីរពេទ្យ​ទទួល​ប្រាក់​បរិច្ចាគ​ចំនួន ២​លាន​ដុល្លារ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ៤​លាន​ដុល្លារ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ស្វីស និង ២២​លាន​ដុល្លារ​ពី​សប្បុរសជន​នានា​ជា​រៀងរាល់​ឆ្នាំ ហើយ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ពេល ២០​ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅ​នេះ ថវិកា​ចំនួន ៤០០​លាន​ដុល្លារ​ត្រូវ​បាន​ចំណាយ​សម្រាប់​ដំណើរ​ការ​មន្ទីរ​ពេទ្យ៕ ប្រភពឯកសារ៖

ធ្មេញ​ទឹកដោះ🦹 ហេតុអ្វី​បាន​ជា​ពេល​ខ្លះ​មាន​ពណ៌​លឿង ?


ថ្ងៃ ពុធ  ទី 29 ខែ សីហា ឆ្នាំ 2012
ដោយ អៀង សុខម៉ិញ

នៅ​ក្នុង​នាទី​សុខភាព​និង​អនាម័យ​ថ្ងៃ​នេះ អៀង សុខម៉ិញ បាន​អញ្ជើញ​វេជ្ជបណ្ឌិត Christophe ��Azevedo សូម​ជំរាប​ជូន​លោក​អ្នក​នាង អំពី​សុខភាព​ធ្មេញ​របស់​កុមារ។ ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​ធ្🅷មេញ​ក្មេង​មាន​ពណ៌​លឿង ? ធ្មេញ​ទឹក​ដោះ​មាន​ប្រយោជន៍​យ៉ាង​ណា​ខ្លះ ? តើ​ត្រូវ​ចាប់​ផ្តើម​ដុស​​សម្អាត​ធ្មេញ​ដោយ​ប្រើ​ច្រាស ​ពេល​ណា ? និង​គួរ​ជ្រើសរើស​ថ្នាំ​ដុះ​ធ្មេញ​ប្រភេទណា ?

១- ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​ធ្មេញ​ទឹក​ដោះ​របស់​កូន​ក្មេង​ មាន​ពណ៌​ឡើងលឿង ? ជា​ធម្មតា​ម្តាយ​គ្រប់​រូប​គិត​ថា​ធ្មេញ​លឿង​គឺ​បណ្តាល​មក​ពី​កុមារ​នោះ​បាន​ប្រើ​ប្រាស់​ថ្នាំ​ផ្សះ​ច្រើន តើ​គំនិត​នេះ​សម​ហេតុ​ផល​ដែរឬទេ ?!

  • វេជ្ជបណ្ឌិត Christophe Azevedo  ៖ និយាយ​ដោយ​ស្មោះ​ត្រង់ គំនិត​ដែល​ចោទ​ថ្នាំ​ផ្សះ​ថា​ជាបុព្វហេតុ​នាំ​ធ្មេញ​លឿង លែងសម​ហេតុ​ផល​​ហើយ​ ! សូម​កុំ​ភ្លេច​ថា ធ្មេញ​ស្រុក​ នឹង​មាន​សភាពលឿង​ជាង​ធ្មេញ​ព្រៃ ឬ​ធ្មេញ​ទឹកដោះ ព្រោះ​ធ្មេញ​ស្រុកមាន​កា​រលូតលាស់ រចនា​សម្ព័ន្ធ និង​សាច់​ធ្មេញ​ខុស​ពី​ធ្មេញ​ទឹក​ដោះ។ ​កាលពី​មុន​គេ​អាច​គិត​ដូច្នោះ​បាន គិត​ថាលេប​​ថ្នាំ​ផ្សះច្រើន​នឹង​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​ធ្មេញ​លឿងខ្លាំង ប៉ុន្តែ​ពេល​សម័យ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​វេជ្ជសាស្ត្រ​បាន​ដឹង​ហើយ ព្រម​ទាំង​មាន​ការ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ មិន​ឱ្យ​មាន​ថ្នាំ​ផ្សះ​អង់ទីប៊ីយ៉ូទិច​ណា​បង្ក​ ឬរំខាន​ដល់​​សុខភាព​​ធ្មេញ​ទៀត​ទេ។ ពណ៌​លឿង​ជា​ញឹកញាប់​ច្រើន​បណ្តាលមកពី​កាល​សំណល់ សំអេក​​​ជាប់កក​លើ​ធ្មេញ​ប៉ុណ្ណោះ។

២- ចុះ​ធ្មេញ​ឡើង​ពណ៌​ខ្មៅ ?
 

  • វេជ្ជបណ្ឌិត Christophe Azevedo ៖​ ក្នុង​ករណី​នេះ ត្រូវ​ទៅ​ជួប​គ្រូពេទ្យ​ឯកទេស​ធ្មេញ​ភ្លាម​។ ប្រសិន​បើ​សាច់​ធ្មេញ​ទឹក​ដោះ​ខាង​ក្នុង​មាន​ពណ៌​ខ្មៅ នោះ​អាច​ជា​ការ​ប្រែប្រួល​ជាលិកា ជាលិកា​រស់​របស់​ធ្មេញ​ដែល​រង​ការ​ប៉ះទង្គិច​ មាន​គ្រាំ​ សរសៃប្រសាទ​ដំណើរ​ការ​មិន​ស្រួល ទើប​ធ្វើ​ឱ្យ​សភាព​ខ្មៅៗ​លេច​ឡើងនៅ​ក្នុង​ធ្មេញ ដូច្នេះ​ត្រូវ​ទៅ​ព្យាបាល​ភ្លាម។

៣- កុមារ​ដែល​បាក់​ធ្មេញ​ព្រៃ​មុន​អាយុកាល តើ​អាច​មាន​ផលវិបាក​អ្វី​ទៅ​ថ្ងៃ​ក្រោយ​ដែរ​ឬទេ?
 

  • វេជ្ជបណ្ឌិត Christophe Azevedo ៖ នោះ​វា​អាស្រ័យ​ទៅ​នឹង​ពេល​វេលា​នៃ​ការ​បាក់​ធ្មេញ។ បើ​បាក់​ឬ​បែក​​ជ្រុះ​ធ្មេញទឹក​ដោះ​​ ពេល​ជិត​ដល់​អាយុ​បាក់ជា​ធម្មជាតិ នោះ​វា​មិន​អី​ទេ។ ធ្មេញ​ស្រុក​នឹង​លូត​លាស់​ដុះ​ចេញ​មក​ជំនួស​កន្លែង​ធ្មេញ​ព្រៃ​លឿនៗ។ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ បើ​កុមារ បាក់​ធ្មេញ​ទឹក​ដោះ​ឆាប់​ពេក​ នៅអាយុ​តិច​ទើប​តែ​ពីរ​ឬ​បី​ខួប នោះ​ត្រូវ​សាក​ល្បង​យក​ធ្មេញ​បាក់​មក​ភ្ជាប់​វិញ ព្រោះ​ថា​ធ្មេញ​ព្រៃ​នេះ​មានតួនាទី​សំខាន់​ណាស់ ក្នុង​ការ​រក្សា​កន្លែង​។ ប្រសិន​បើ​គ្មាន​ធ្មេញ​ព្រៃ​ទេ ធ្មេញ​ផ្សេងៗ​ទៀត​អាច​យក​កន្លែង​ បិទ​មិន​ឱ្យ​ធ្មេញ​សុ្រក​ដុះ​លូត​លាស់​ចេញ​មក​ក្រៅ​បាន។ ម្យ៉ា​ង​ទៀត ចំពោះ​ធ្មេញ​កណ្តុរ​ខាង​មុខ​វិញ មាន​តួនាទី​សំខាន់​បន្ថែម​មួយ​ទៀត​ក្នុង​ការ​សិក្សា​និង​បញ្ចេញ​សំឡេង​រៀន​ភាសានិយាយ។ ជា​ដំណោះស្រាយ​ បើ​មិន​អាច​ភ្ជាប់​ធ្មេញ​បាន​ទេ នោះ​ត្រូវ​តែ​ទៅ​ពេទ្យ​ដើម្បី​បំពេញ​​ចន្លោះ​ ធ្មេញ​នេះ ឱ្យ​រក្សា​កន្លែង​ទំនេរ​​សម្រាប់​ធ្មេញ​ស្រុក។

៤- ចាប់​អាយុ​ប៉ុន្មាន​ខែ​ ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ គួរ​ចាប់​ផ្តើម​ដុះ​ធ្មេញឱ្យ​កុមារ ? ព្រោះ​ថា​មិន​ជា​ការ​ងាយ​ស្រួល​ទេ​ដែល​ចាប់​បង្ខំ​ឱ្យ​ទារក​ កុមារ​បើក​មាត់​ ហើយ​ចាប់​ដុស​ធ្មេញ​ ម្តាយ​គ្រប់​រូប​តែង​តែ​ខ្លាច​ធ្វើឱ្យ​កូន​ឈឺ​ទៀត​ផង !
 

  • វេជ្ជបណ្ឌិត Christophe Azevedo ៖ មិន​ត្រូវ​រុញ​រា​ ខ្លាច​ទេ ! នៅ​ពេល​ដែរ​កុមារ​មាន​ធេ្មញ​ដុះ​ចេញ​មក​ក្រៅ​ពេញ​រូប​រាង​ហើយ ពោល​គឺ​នៅ​អាយុ​ប្រមាណ​៦​ខែ ធ្មេញ​នោះ​អាច​រង​ការ​វាយ​ប្រហារ​ដង្កូវ​ស៊ី​បានគ្រប់​ពេលវេលា ដូច្នេះ​អ្នក​ជា​ឪពុកម្តាយ​ត្រូវ​តែ​ថៃទាំ​សម្អាត​ធ្មេញ​នោះ​ឱ្យ​កូន​ ដោយ​ជា​បឋម​ត្រូវ​ប្រើ​សំឡី​កុំប្រេស​ពេទ្យ​សើមៗ​យក​ទៅ​ជូត​ដុសលើ​ធ្មេញ។ ដល់​អាយុ​១៨​ខែ (មួយ​ឆ្នាំ​កន្លះ) នៅ​ពេល​ដែល​ចាប់​ផ្តើម​មាន​ធ្មេញ​មុន​ថ្គាម នោះ​យើងអាច​ចាប់​ផ្តើម​ដុះ​ធ្មេញ​ដោយ​ប្រើកូន​​ច្រាស និង​ដាក់​ថ្នាំ​ដុសធ្មេញ​បន្តិច​នៅ​ចុង​ច្រាស។ ដើម្បី​ការ​ពារ​កុំ​ឱ្យ​កុមារ​លេប​ថ្នាំ​ដុស​ធ្មេញ​អ្នក​ជា​ម្តាយ​ ឬ​ឪពុក​ត្រូ​វ​តែ​ជួយ​ដុសឱ្យ​កូន តែ​បើ​លេប​បន្តិច​បន្តួច​ក៏​មិន​អី​ដែរ។

៥- តើ​មាន​ក្បួន និង​ច្បាប់​វិធាន​នៃ​ការ​ដុស​សម្អាត​ធ្មេញ ?
 

  • វេជ្ជបណ្ឌិត Christophe Azevedo ៖ ក្បួន​ដុស​សំខាន់​បំផុត​ ដែល​ត្រូវ​ទម្លាប់​កុមារ​ឱ្យ​ដឹង​ គឺ​ត្រូវ​ដុស​ធ្មេញ​ទាំង​អស់ ធ្មេញ​មាន​ច្រើន​ ជា​ទូទៅ​យើង​ច្រើន​តែ​ភ្លេច​ធ្មេញ​ដែល​នៅ​ក្នុងៗ ជ្រៅៗ។ ឆ្លុះ​កញ្ចក់​ដុះ​ឱ្យ​គ្រប់​ធ្មេញ​ តាម​សម្រួល​ មិន​បាច់​ប្រើ​កម្លាំង​ទេ តែ​គ្រប់​ធ្មេញ​ទាំង​អស់។ ហើយ​ក្នុង​វ័យ​នេះ​ មិន​ចាំ​បាច់​អ្វីត្រូវ​គោរព​របៀប​រប​ប​ដុស ពី​លើ​ចុះ​ក្រោម ពី​ក្រោម​ឡើង​លើ ឬ​ជា​រង្វង់​លើ​ធ្មេញទេ។ ច្រាស​ដុស​ធ្មេញ​ យក​ល្អ​​ត្រូវ​មាន​សរសែ​ទន់ៗ។ ច្រាស​ដុស​ធ្មេញ​ដាក់​ថ្ម ឬ​ដើរ​ដោយ​អគ្គិសនី គ្មាន​ប្រយោជន៍​សោះ​សំរាប់​កុមារ លើក​លែង​តែ​ក្មេង​ជំទង់ និង​មនុស្ស​ចាស់​ទើប​អាច​ទាញ​ផល​ល្អ​ពី​ច្រាស​ដុស​ធ្មេញ​ប្រភេទ​នេះ។

៦- តើ​ជា​ការ​ញឹកញាប់​ទេ​ដែល​ធ្មេញ​ទឹក​ដោះ​អាច​មាន​ដង្កូវ​ស៊ី​ ?
 

  • វេជ្ជបណ្ឌិត Christophe Azevedo ៖ ធ្មេញ​ទឹក​ដោះ​ ក៏ដូចជា​ធ្មេញ​ផ្សេងៗ​ទៀត​ដែរ អាច​ទទួល​រក​ការ​វាយ​ប្រហារ​ពី​សំណាក់​សារធាតុ​អាស៊ីត ឬ​ដង្កូវ​ស៊ី បាន​គ្រប់​ពេលវេលា ! អាការៈ​នេះ អាស្រ័យ​ទាំង​ស្រុង​ទៅ​លើ​របៀប​របប​រស់​នៅ​ ការ​រក្សា​អនាម័យ​មាត់​ធ្មេញ​ មុន​នឹង​ចូល​គេង ត្រូវ​តែ​ដុះ​ធ្មេញ និង​ជាពិសេស​មាន​របប​​ចំណីអាហារ​ត្រឹម​ត្រូវ។ មិន​ត្រូវ​ឱ្យ​កូន​បៅ​ទឹកដោះគោ​ពេល​ចូល​គេង ហើយ​បៀម​ស្តឹមទាល់​តែ​​លក់​ទេ។ ទឹកគោ​នេះ​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​ដង្កូវ​ស៊ី​ធ្មេញ​ផ្នែក​ខាង​ក្រៅ​។

៧- ចាប់​ពី​អាយុ​ប៉ុន្មាន​ឡើង​ទៅ ដែល​ឪពុក​ម្តាយ​គួរ​នាំ​កុមារ​ទៅ​ពិនិត្យ​សុខភាព​មាត់ធ្មេញ?

  • វេជ្ជបណ្ឌិត Christophe Azevedo ៖ កាន់​តែ​ឆាប់​កាន់​តែ​ល្អ ដើម្បី​ទម្លាប់​កូន​ឱ្យ​ស្គាល់​ពេទ្យ ស្គាល់​ថ្នាំ​ ស្គាល់​​ក្លិន​ ហ៊ាន​ឡើង​គ្រែ ឱ្យ​ពេទ្យ​មើល​ធ្មេញ ។ល។ អាយុ​បី​ឆ្នាំ​ ការ​ពិនិត្យ​សុខភាព​ធ្មេញ​គួរ​តែ​ត្រូវ​ធ្វើ ដើម្បី​មើល​ការ​វិវត្តន៍​របស់​ធ្មេញ​ផង និង​ដើម្បី​វែក​រកធ្មេញ​មាន​ជំងឺ​ផង ព្រោះ​ជា​ញឹកញាប់​មាន​ដង្កូវ​ស៊ីធ្មេញ​តែ​ ម្តាយ​ឪពុក​មិន​បាន​ចាប់​អារម្មណ៍​។

ខាង​ក្រោម​នេះ​ជា​ការ​ជ្រើសរើស​ ថ្នាំ​ដុះ​ធ្មេញ​ សមស្រប​តាម​អាយុ​កុមារ

  • រហូត​ដល់​អាយុ​បីឆ្នាំ (ពី​១២ខែ ដល់​ ៣៦​ខែ) ត្រូវ​ជ្រើសរើស​ថ្នាំ​ដុស​ធ្មេញ​ដែល​មានសារធាតុ​ កំហាប់​ផ្លុយអ័រ ៥០០ ppm de Fluor – ដុស​ម្តង​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ មុន​ពេល​ចូលគេង
  • ៣ ទៅ ៦​ឆ្នាំ ត្រូវ​ជ្រើសរើស​ថ្នាំ​ដុស​ធ្មេញ​ ក្នុង​កំរិត​ផ្លុយអ័រ ៥០០ ppm de Fluor ពីរ​ដង​ ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ
  • ចាប់​ពី​អាយុ​ ៦​ឆ្នាំ ឡើង​ទៅ អាច​ប្រើ​ថ្នាំ​ដុស​ធ្មេញ​ដែល​មាន​កំហាប់​ជាតិ​ផ្លុយអ័រ ពី​១០០០ ដល់ ១៥០០ ppm de Fluor ពីរ​ដង​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ ម្តងៗ​រយៈ​ពេល​បី​នាទី​។
លេប​ថ្នាំ​ដុស​ធ្មេញ​បន្តិចបន្តួច​ចូល​ពោះ​មិន​ជា​ថ្វី​ទេ ប៉ុន្តែ​បរិមាណ​ជាតិ​ផ្លុយអ័រ​ គួរ​តែ​ត្រូវ​គោរព​ឱ្យ​បាន​ ព្រោះ​ហួស​ចំណុះ​ជាតិ​ផ្លុយអ័រ​ ក៏​អាច​ជា​បុព្វហេតុ​នាំ​ឱ្យ​ធ្មេញ​ឡើង​ពណ៌​ដែរ៕ ប្រភពឯការ៖

bet 855:សុខភាព បារី ស្រា


ផឹកស្រាមួយកែវ បង្ហើយ ថ្លើម ជក់បារីមួយដើម បង្ហើយ សួត ស៊ីមួយចានឱ្យដូចតាជួជក់ បង្ហើយក្រពះ ប្រភពឯការ៖ 

ជម្ងឺ​គ្រុន​ឈាម​នៅ​កម្ពុជា​ឆ្នាំ​២០១២​នេះ​កំពុង​កើន​ឡើង​៤​ដង​លើស​ឆ្ន🧜ាំ​មុន​


ជម្ងឺ​គ្រុនឈា​ម គឺ​ជា​ប្រភេទ​ជម្ងឺ ដែលច្រើ​ន​កើត​មាន​លើកុ​មារ។ ជម្ងឺ​នេះ បង្កឡើ​ង​ពីមូស​ខ្លា​ខាំ។ នៅក្នុ​ងឆ្នាំ​នេះ ​កុមារ​កម្ពុជាជាច្រើ​នសិ​បនាក់បាន​បាត់ប​ង់ជីវិត​ និងរា​ប់រយ​នាក់កំ​ពុង​សម្រាកព្យា​បាលនៅឯ​មន្ទីរ​ពេទ្យ។ ​ដោយ​សារ​តែរ​ដូវនេះ​ជារដូ​វវស្សា ហេតុ​នេះហើយ​ សត្វមូ​សក៏មា​នច្រើនផ​ងដែរ។​
ក្នុង​រយៈពេ​ល៦​ខែដើមឆ្នាំ​២០១២នេះ​ ជម្ងឺគ្រុ​នឈាម​ បានស​ម្លាប់ម​នុស្ស៦​៣នាក់ហើ​យក្នុ​ងចំណោម​អ្នកជ​ម្ងឺជា​ង១ម៉ឺ​ននា​ក់ ​បើ​ប្រៀប​ធៀបនឹង​រយៈពេ​លដូចគ្នាកា​លពីឆ្នាំ២០​១១ ដែល​នាពេល​ច្ចុប្បន្ននេះ​បានកើន​ឡើងជិត៤​ដង។ នេះបើ​តាមការ​ឲ្យដឹងពី​ លោកវេ​ជ្ជបណ្ឌិត ង៉ាន ​ចាន់ថា នាយកក​ម្មវិធី​ជាតិប្រយុ​ទ្ធប្រឆាំង​នឹងជ​ម្ងឺគ្រុន​ឈាមដែ​លបានថ្លែ​ងប្រាប់អ្ន​កសារព័ត៌មា​នក្នុងស្រុក​មួយ។ លោកវេ​ជ្ជបណ្ឌិត​ ង៉ាន់ ចាន់ថា​ បានប​ន្តឲ្យដឹងថា​ បើទោះ​បីជាចំនួ​នមនុស្ស​ស្លាប់ ​ដោយសារ​ជម្ងឺគ្រុន​ឈាមកើ​នឡើងដ​ល់ជាង​៦៣នាក់​ក៏ពិត​មែន ក៏ប៉ុ​ន្តែ បើប្រៀប​ធៀបកាល​ពីឆ្នាំ២០​០៧ ក្នុងរ​យៈពេលដូច​គ្នា គឺ​មានការ​ថយចុះជា​ខ្លាំង ដោយកា​លពីឆ្នាំ​២០០៧មា​នមនុស្ស​ស្លាប់បាត់​បង់ជីវិ​ត ៣១៦នា​ក់នៅទូទាំង​ប្រទេស ​ហើយបា​នធ្វើឲ្យប្រ​ជាពលរដ្ឋ​ជាង២​ម៉ឺននា​ក់ធ្លាក់ខ្លួ​នឈឺ។​ មូលហេ​តុនៃកា​រកើនឡើ​ងនៃជ​ម្ងឺគ្រុន​ឈាម​នេះ គឺប​ណ្ដាលម​កពីមូ​លហេតុ​មួយចំ​នួន ដូច​ជាបញ្ហាអា​កាសធាតុភ្លៀង​ធ្លាក់ខុស​រដូវ​ និងប​ញ្ហាការ​កសាង​ហេដ្ឋារចនាស​ង្គមជាដើ​ម។ ​ ក្រសួងសុ​ខាភិបា​ល បាននឹ​ងកំពុងយក​ចិត្តទុក្ខដា​ក់ចំពោះវិ​ធានការ​ទប់ស្កាត់​ការរីក​រាលដាល​ជម្ងឺគ្រុ​នឈាមនេះ​ ដោយ​ក្រសួងបា​នចាត់​វិធា​នការ​ចុះចែក ថ្នាំ​សម្លាប់ដង្កូ​វទឹកឬអាប៊េ​តចំនួន២​៩០តោន​ ដើម្បីយ​កទៅដាក់នៅក្នុ​ងពាង​ទឹកប្រជាពល​រដ្ឋនៅទូទាំ​ងប្រទេស​។ បើយោង​តាមរបា​យការណ៍ក្រ​សួងសុខាភិ​បាលបង្ហា​ញថា ​អត្រាកើ​តមាន​ជម្ងឺគ្រុន​ឈាមខ្ព​ស់ គឺមា​ននៅខេ​ត្តបន្ទា​យមាន​ជ័យ កំពង់ស្ពឺ​ ឧត្តរមា​នជ័យ សៀមរា​ប និងខេ​ត្តកណ្ដាល។ ​ជម្ងឺគ្រុ​នឈាមក៏កំ​ពុងផ្ទុះរា​តត្បាត នៅខេត្ត​ក្រចេះ មណ្ឌលគិ​រី រតនគិ​រី ស្ទឹងត្រែ​ង និងខេត្ត​កែប នា​ពេលបច្ចុប្បន្ន​នេះផងដែរ​។ បើគិ​តដល់ម​កត្រឹមដើ​មខែកក្ក​ដាឆ្នាំ២​០១២នេះ​ មានកុ​មារកើ​តជម្ងឺគ្រុ​នឈាម១​៥.៥៩៧នា​ក់។ ​ក្នុងនោះកុ​មារជា​ង៦០នា​ក់បានស្លា​ប់បាត់​បង់ជីវិត​ ហើយកុ​មារស្លាប់ និងកើត​ជម្ងឺគ្រុន​ឈាមភាគច្រើន​មានអាយុ​ពី៥ឆ្នាំ ទៅ​៩ឆ្នាំ​។ ដូច្នេះ ​ដើម្បីប​ង្កើនការ​យកចិត្ត​ទុកដាក់​ចំពោះអាយុ​ជីវិតកូនចៅ​រ​បស់លោកអ្ន​ក សូម​លោកអ្នកអ​នុវត្តចំ​ពោះវិធី​សាស្រ្តមួ​យចំនួន​ និងកា​របង្ហាញពី​របៀបប្រើ​ប្រាស់ថ្នាំអា​ប៊េតឲ្យមាន​ប្រសិទ្ធខ្ពស់​ក្នុងការកំ​ចាត់ប្រភ​ពដែលកើ​តមូស​ខ្លាទៅតាម​បរិមាណរប​ស់ទឹក។ ​សូមចូ​លអាន៖​«ថ្នាំអា​ប៊េតចែក​ជូនដល់ប្រ​ជារដ្ឋ​ក្នុងខណ្ឌ​ចំនួន៥​»។

អត្ថប​ទដោយ​ ៖ ​សៀង ​វិរៈ​ ​
ចេញផ្សាយ ៖ ថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១២

ប្រភពឯកសារ៖ សុខភាពកម្ពុជា

ជំងឺរលាក​សួត​កុមារ


កុមារដែលនៅមាន ប្រព័ន្ធការពារខ្លួនខ្សោយ ងាយប្រឈមមុខ នឹងជំងឺច្រើនប្រភេទ។ ជំងឺផ្លូវ ដង្ហើម ជា បញ្ហាមួយគំរាមកំហែងដល់កុមារកម្ពុជាជាច្រើន។ ជំងឺផ្លូវដង្ហើម រួមមានជំងឺ ជាច្រើន ដែលទាក់ទងនឹង ផ្លូវដង្ហើមលើ និង ផ្លូវដង្ហើមខាងក្រោមរបស់កុមារ ជាពិសេស ជំងឺរលាកសួត កុមារ។  ជំងឺរលាកសួតកុមារ ប្រសិនបើយើង មិនបានព្យាបាលវា ឱ្យបានទាន់ពេលវេលានោះទេ កុមារអាចស្លាប់បាន។

ជំងឺរលាកសួតកុមារ ជាអ្វី?

ជំងឺរលាកសួត គឺសំដៅ ដល់ រលាកទៅលើសាច់សួត ជាប្រភេទ ជំងឺមួយដែល ងាយនឹង កើតចំពោះមនុស្សទូទៅ ជាពិសេស ចំពោះកុមារតូចៗក្រោមអាយុ ៥ឆ្នាំ។ ជំងឺនេះ អាចឆ្លង ពី កុមារ ម្នាក់ទៅកុមារម្នាក់ទៀត បានដោយសារ ការដកដង្ហើម ដែល មានទំនាក់ទំនងនឹង បរិយាកាសខាងក្រៅ។ សួតមាន ទំហំធំ ប្រសិនបើ លាតត្រដាង នៅខាងក្រៅប្រអប់ទ្រូង សួតមានទំហំ ប្រមាណជា ២០០ម៉ែត𓆏្រការ៉េ នៅលើមនុស្ស ពេញវ័យ។ ដូច្នេះសួតហាក់ដូចជា នៅកណ្ដាលវាល ដែលអាច រងនូវធូលីដី បាក់តេរី ឧស្ម័ន និង មេរោគដែលមាន នៅក្នុងបរិយាកាស។

រោគសញ្ញាជំងឺរលាកសួតកុមារ

កុមារច្រើនមានអាការក្ដៅខ្លួន ហៀរសម្បោរ ក្អក និង ពិបាក ដកដង្ហើម។ លើសពីនេះទៅទៀត អាចមានរោគសញ្ញាធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជាដង្ហក់ខ្លាំង មានទារ៉ាស៍ ដែលជាសញ្ញាផត ផ្នែកខាងក្រោម នៃ ឆ្អឹងប្រអប់ទ្រូង។ សញ្ញានេះ មើលឃើញច្បាស់ នៅពេល កុមារដក ដង្ហើមចូល កុមារអាចមាន ស្វាយបបូរមាត់ និងអណ្ដាត។

មូលហេតុបង្កជំងឺរលាកសួត

ជំងឺរលាកសួតបង្កឡើងពីមេរោគ ដូចជាវីរុស បាក់តេរី ប៉ារ៉ាស៊ីត ពពួកផ្សិតជាដើម។ ពពួកមេរោគទាំងនោះមានច្រើននៅ ក្នុងបរិស្ថានរស់នៅ ហើយវាឆ្លងទៅកុមារតាមរយៈដំំណកដង្ហើម។ នៅពេលដកដង្ហើមចេញចូល តែងតែមានប៉ះពាល់ មេរោគទាំងនោះ។ សម្ពាធបរិយាកាសខាងក្រៅជាកត្ដាមួយដ៏សំខាន់ក្នុងការបង្កជំងឺរលាកសួតដែរ។ រាល់ខ្យល់ដកដង្ហើម ដែលមានលាយឡំជា មួយពពួកមេរោគ បាក់តេរី វីរុស ធូលី និងប្រភេទសារធាតុគីមីផ្សេងៗ នោះអាចធ្វើឱ្យកើត ជំងឺរលាកសួតបាន។ គ្រប់ជំងឺរលាកសួត មិនមែនសុទ្ធតែអាច កើតឡើងដោយសារ មេរោគបង្កនោះទេ ធូលីដី ឬ សារធាតុគីមី ដែលដកដង្ហើមចេញចូល ក៏អាចជាដើមហេតុ ផងដែរ តាមរយៈប្រតិកម្មជាមួយនឹងសួត។

វិធីព្យាបាលជំងឺរលាកសួត

ដើម្បីធ្វើការព្យាបាលជំងឺនេះឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពនោះ លោកអ្នកគួរគប្បីនាំកូនតូចទៅធ្វើការ ពិនិត្យជាមួយ គ្រូពេទ្យជំនាញ ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ធ្វើការវិនិច្ឆ័យឱ្យបានច្បាស់លាស់ ថាតើជំងឺរលាកសួតនេះ បង្កមកពី មូលហេតុអ្វី ដើម្បីស្រួល ធ្វើការព្យាបាល។ ដោយសារជំងឺរលាកសួតបង្កហេតុពីវីរុស និងបាក់តេរី នោះការព្យាបាល ក៏ត្រូវអនុវត្ដ ទៅតាមមូលហេតុបង្កដែរ។ គ្រូពេទ្យនឹងធ្វើការសម្រេចដោយឱ្យកុមារនៅផ្ទះ ឬ ក៏សម្រាកព្យាបាល នៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យ។ ការព្យាបាល ជាទូទៅរួមមាន ៖
  • ការផ្ដល់ចំណីអាហារ និងជាតិទឹកដល់កុមារឱ្យបានសមស្រប
  • ផ្ដល់ថ្នាំបញ្ចុះកម្ដៅបើកុមារក្ដៅខ្លួន
  • ផ្ដល់ថ្នាំអង់ទីប៊ឺយ៉ូទិកក្នុងករណីដែលកុមាររលាកសួតដោយសារមេរោគបាក់តេរី
  • ផ្ដល់ថ្នាំសម្រន់ក្អក ឬថ្នាំធ្វើឱ្យស្លេស្មរាវទៅតាមការវិនិច្ឆ័យរបស់គ្រូពេទ្យ
  • ការព្យាបាលដោយចលនា
  • ផ្ដល់អុកស៊ីសែនក្នុងករណីពិបាកដកដង្ហើម។

ផលវិបាករបស់ជំងឺរលាកសួត

ជំងឺរលាកសួតអាចឱ្យកុមារស្លាប់បាត់បង់ជីវិតភ្លាមៗបាន ប្រសិនបើឋិតក្នុងករណីធ្ងន់ធ្ងរ និងបើមិនមានការសង្គ្រោះកុមារ បន្ទាន់ទេ។ ផលវិបាកផ្សេងៗទៀត ជំងឺរលាកសួតអាចបង្កឱ្យមានជំងឺផ្លូវដង្ហើមផ្សេងៗទៀត ដូចជាជំងឺទឹកចូលក្នុងស្រោមសួត ឬអាចមានខ្ទុះក្នុងសួតជាដើម។

វិធានការការពារជំងឺរលាកសួត

ដើម្បីការពារជំងឺរលាកសួតត្រូវធ្វើយ៉ាងណាឱ្យបរិស្ថាននៅជុំវិញបានល្អស្អាត។ បរិស្ថានរស់នៅជុំវិញ ត្រូវតែស្អាត និង មានអនាម័យ ជានិច្ច។ នៅពេលទៅណាមកណា ត្រូវគ្របដណ្ដប់ថែរក្សាកម្ដៅកុមារឱ្យបានល្អ។ នៅពេលមាន នរណាម្នាក់ នៅក្នុងក្រុម គ្រួសារ មានជំងឺផ្ដាសាយ ឬក្អ្អក មិនត្រូវឱ្យកុមារ នៅក្បែរអ្នកជំងឺ ទាំងនោះទេ។ សូមឪពុកម្ដាយ យកបុត្រធីតា ដែលមានអាយុក្រោម ៥ឆ្នាំ ទៅចាក់ថ្នាំបង្ការ ឱ្យបានទៀងទាត់ទៅតាមកម្មវិធីជាតិ។ ការចាក់ថ្នាំបង្ការនេះ អាចជួយឱ្យកូន របស់ លោកអ្នក មានសុខភាពល្អ មាន ប្រព័ន្ធការពារខ្លួនខ្លាំង ទប់ទល់នឹង មេរោគផ្សេងៗ បានច្រើន ជាពិសេសកុមាអាចធន់នឹងជំងឺបាន។ មួយវិញទៀត ដោយសារតែជំងឺនេះមានការពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងបរិយាកាសយ៉ាងជិតស្និទ្ធនោះ ដូច្នេះអ្វីដែលលោកអ្នក អាចបង្ការកូនឱ្យចៀសផុតពីការកើត ឬការឆ្លងជំងឺនេះ គឺអាស្រ័យទៅលើការប្រុងប្រយ័ត្ននៅរាល់ពេលដកដង្ហើម។ ជាពិសេស គួរចៀសពីប្រភពមេរោគនានា ដូចជាអ្នកជំងឺរបេង អ្នកជំងឺផ្ដាសាយជាដើម។ ការចាក់វ៉ាក់សាំង ដើម្បីបង្ការ ជំងឺរលាកសួត និងជំងឺ ផ្សេងៗពីកូនរបស់លោកអ្នក។

ដំបូន្មានអ្នកជំនាញ

ប្រសិនបើកុមារមានអាការក្អក ឬផ្ដាសាយ ហើយមានសញ្ញាធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជាដង្ហក់ ទារ៉ាស៍ ឬស្ដ្រាយដ័រ ដូចបានជម្រាបជូនពី ខាងលើនោះ សូមឪពុកម្ដាយបញ្ជូនកូនទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យដែលមានសេវាព្យាបាលជំងឺកុមារ ឬ មណ្ឌលសុខភាព ដែលនៅ ជិតផ្ទះរបស់លោកអ្នក ដើម្បីឱ្យគ្រូពេទ្យពិនិត្យនូវអាការសង្ស័យ។

ប្រភព ៖ ទស្សនាវដ្តី សុខភាពយើង លេខ៤៥ ខែកុម្ភៈតុលា ឆ្នាំ២០០៩

ក្រសួងសុខា​ភិបាល ​​ប​ង្កើត​ប្រព័ន្ធ​តាម​ដា​ន​​ជ🐻ំងឺ ​🍌​HFMD


សៅរ៍ 14 កក្តដា 2012 – 8:41 am | សិលាពល
រោគសញ្ញា នៃ ជម្ងឺ HFMD ដែល រហូត មកដល់ពេលនេះ បាន សម្លាប់កុមារ កម្ពុជា អស់ ៥៨ នាក់ ហើយរោគសញ្ញា នៃ ជម្ងឺ ដែល រហូត មកដល់ពេលនេះ បាន សម្លាប់កុមារ អស់ ៥៨ នាក់ ហើយ
ក្រសួងសុខាភិបាល របស់ ប្រទេសកម្ពុជា បានប្រកាស ឲ្យដឹងកាលពី ម្សិលមិញថា ខ្លួនបានបង្កើតប្រព័ន្ធតាមដាន រកវត្តមានជម្ងឺ HFMD រួចហើយនៅ តាមមន្ទីរពេទ្យមួយចំនួន ។ ដែលរហូតមកដល់ពេលនេះ HFMD ដែលពុំទាន់មានថ្នាំ ព្យាបាលបានសម្លាប់កុមារកម្ពុជាយ៉ាងហោចណាស់ ៥៨នាក់ ហើយ ។ លោក សុខ ទូច ប្រធាននាយកដ្ឋាន ប្រយុទ្ធប្រឆាំងជម្ងឺឆ្លង នៃ ក្រសួងសុខា ភិបាល បានលើកឡើងនៅក្នុងបទបង្ហាញមួយ ថា ជំងឺ HFMD បច្ចុប្បន្ន កំពុងកើតឡើង នៅកម្ពុជា ហើយបាន សម្លាប់កុមារអស់ ៥៨នាក់។ លោកបន្តថា ដើម្បីទប់ស្កាត់ ជំងឺរាតត្បាតថ្មីនេះ ក្រសួង បានដាក់ មន្ត្រីជំនាញ នៅតាម មន្ទីរពេទ្យមួយចំនួន ក្នុងបំណង ជួយសង្រ្គោះឱ្យទាន់ពេល វេលា។ យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន របស់ ក្រសួងសុខាភិបាល កាលថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា បានឲ្យដឹងថា ដំបូងឡើយជំងឺប្រភេទ ថ្មីនេះ ត្រូវបានអ្នកជំនាញ ស្គាល់ថា ជាជំងឺ enterovirus71 តែបន្ទាប់ពីការតាមដានបន្ថែមទៀតនោះ ជំងឺថ្មីនេះ ត្រូវបានគេឲ្យ ឈ្មោះថ្មីថា HFMD ដែលជាជំងឺឆ្លង អាចឆ្លងពី មនុស្សម្នាក់ទៅ មនុស្សម្នាក់ទៀត យ៉ាងខ្លាំងក្នុងរយៈពេលមួយស ប្តាហ៍ ។ ជំងឺនេះច្រើនកើតនៅលើកុមារដែលមានអាយុចាប់ពី ៣ខែដល់១១ឆ្នាំ ហើយថារោគសញ្ញានៃជម្ងឺនេះរួមមាន ក្តៅខ្លួន ឈឺមាត់ ពងកន្តួលក្រហម និងពងបែកលើដៃជើងនិងគូទជាដើម។ ជំងឺនេះឆ្លងតាមរយៈការប៉ះពាល់ផ្ទាល់ទៅនឹងសំបោរ កំហាក ទឹកមាត់ ទឹករងៃចេញពីពងបែក ឬលាមករបស់អ្នកជំងឺ ហើយឆ្លងខ្លាំងបំផុតក្នុងសប្តាហ៍ទី១ និង អាចបន្តទៅសប្តាហ៍ បន្ទាប់ៗទៀត៕

  • (crofsblogs.typepad.com)
  • (english.pravda.ru)
  • (gantdaily.com)
  • (crofsblogs.typepad.com)
  • (crofsblogs.typepad.com)
  • (ecology.com)
  • (medicalnewstoday.com)
  • (newsinfo.inquirer.net)
  • (todayonline.com)
  • (aljazeera.com)

សេចក្កីប្រកាស🧜 ក្រួសងសុខាភិបាល និង អង្គការសុខភាពពិភពលោក


ក្រសួងសុខាភិបាល នៃ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា សហការណ៍ ជាមួយនឹង អង្គការសុខភាពពិភពលោក និង ដៃគូរជំនាញ ដទៃទៀត បាននឹងកំពុង ធ្វើការអង្កេតស្រាវជ្រាវ យ៉ាងសកម្ម លើករណី ជំងឺដែលមិនទាន់កំណត់នូវ រោគវិនិច្ឆ័យបាន ដែលបានកើតលើកុមារកម្ពុជា ។

ADBបង្ហាញ​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច កម្ពុជា​ឆ្នាំ២០💟១១កើន ៦,៥% និង​នៅ​ឆ្នាំ២០១២​កើន ៦,៨%


ដោយ ៖ អប្សរា ថ្ងៃព្រហស្បត្ត៏ ទី៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១១ ម៉ោង ០៨:៤៤ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីបានធ្វើការព្យាករណ៍នៅក្នុងការវិភាគម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចថ្មីមួយអំពីសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសកម្ពុជាថា ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប () របស់ប្រទេសកម្ពុជាអាចនឹងកើនឡើង៦,៥% នៅក្នុង ឆ្នាំ២០១១ និង៦,៨% នៅក្នុង ឆ្នាំ២០១២ ប៉ុន្ដែកម្ពុជាចាំបាច់ត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួន ប្រសិនបើកម្ពុជា ចង់សម្រេចបាននូវគោលដៅ កាត់បន្ថយ ភាពក្រីក្រ និង កំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយនិរន្ដរភាព។ ទស្សនវិស័យស្ដីពីការអភិវឌ្ឍអាស៊ី (ADO) ឆ្នាំ២០១១ ដែលជារបាយការណ៍សេដ្ឋកិច្ចប្រចាំឆ្នាំរបស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី ដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី៦ មេសា បានលើកឡើងថា ការងើបឡើងវិញនៃវិស័យទេសចរណ៍ និងការនាំចេញសម្លៀកបំពាក់ ក៏ដូចជាកំណើនថេរនៃវិស័យកសិកម្ម នឹងជំរុញកំណើននៅក្នុងឆ្នាំ ២០១១។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១០ កំណើនសេដ្ឋកិច្ច មានប្រមាណ ៦,៣%។ វិស័យកសិកម្មត្រូវបានប៉ាន់ប្រមាណថា នឹងកើនឡើង ៤,៣% នៅក្នុងឆ្នាំ២០១១ ដោយសារការបន្ដ មានការវិនិយោគ លើ ប្រព័ន្ធធារាសាស្ដ្រ និង ការបង្កើនលទ្ធភាព ទទួលបានជី និង គ្រាប់ពូជ ដែលផ្ដល់ទិន្នផលខ្ពស់។ កំណើន នៃ វិស័យឧស្សាហកម្ម ត្រូវបានព្យាករណ៍ថា នឹងមានប្រមាណ១០,៨% ផ្អែកទៅតាម សញ្ញាវិជ្ជមាន អំពី ការបញ្ជាទិញនាពេលអនាគត ពី សហរដ្ឋអាមេរិក និង សហភាពអឺរ៉ុប។ នៅក្នុងករណីសហភាពអឺរ៉ុប សញ្ញាវិជ្ជមាននេះ មួយផ្នែក គឺដោយសារ មានការបន្ធូរបន្ថយ លក្ខខណ្ឌ នៃ វិធានប្រភពដើម លើការនាំចូលសម្លៀកបំពាក់ ពី ប្រទេសកម្ពុជា។ វិស័យសេវាកម្ម ត្រូវបានព្ យាករណ៍ថា នឹងមានកំណើនប្ រមាណ៥%។ ចំណូលពីវិស័យទេសចរណ៍ខ្ពស់ជាងមុន នឹងចូលរួមចំណែកធ្វើឱ្យមានអតិរេកក្នុងពាណិជ្ជកម្មសេវាកម្ម។ ឱនភាព គណនីចរន្ដ ត្រូវបាន ព្យាករណ៍ថា នឹងមានការថយចុះ មកនៅត្រឹម ១០,៧% នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១១ និង ១០,២% នៅក្នុងឆ្នាំ២០១២។ ទុនបម្រុងអន្ដរជាតិសរុប ត្រូវបានព្យាករណ៍ថា នឹងមាន ការកើនឡើងដល់ ២,៨៤ ពាន់លាន ដុល្លារ នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១១ គ្របដណ្ដប់លើ ការនាំចូលទំនិញ បានប្រហែល ៤,៤ខែ។ លោក Peter Brimble សេដ្ឋវិទូជាន់ខ្ពស់ ប្រចាំប្រទេស របស់ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី មានប្រសាសន៍ថា៖ «ការបន្ដងើបឡើងវិញ នៃ ការនាំចេញ និង វិស័យទេសចរណ៍ នៅក្នុង ឆ្នាំ២០១១ នឹងជួយឱ្យ ប្រទេសកម្ពុជា រក្សានិរន្ដរភាព នៃ ការវិលមករកគន្លងកំណើន រយៈពេលវែង៦-៧% ឡើងវិញ។ ប៉ុន្ដែឥឡូវនេះ ជាមួយនឹង សម្ពាធ ដែលមាន ចាំបាច់ត្រូវមានការបង្កើនកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា ប្រឈមរយៈពេលវែង ទៅលើការពន្លឿន ពិពិធកម្មសេដ្ឋកិច្ច និង ការកែលម្អ បរិយាកាស វិនិយោគ ជាទូទៅ»។ អត្រាអតិផរណាមធ្យមប្រចាំឆ្នាំ២០១១ ត្រូវបានប៉ាន់ប្រមាណថាមានកម្រិត ៥,៥% កើនឡើងពី៤,០% នៅក្នុងឆ្នាំ២០១០។ របាយការណ៍នេះ បានលើកឡើងថា ហានិភ័យនៃការព្យាករណ៍នេះមានដូចជា ព្រឹត្ដិការណ៍ ពិភពលោក ដូចជា ភាពចុះខ្សោយ នៃ សេដ្ឋកិច្ចជាសាកល ដោយមិនអាច រំពឹងទុកជាមុន ឬ ការកើនឡើងខ្ពស់ នូវ ថ្លៃប្រេង ដែលអាចធ្វើឱ្យ ប៉ះពាល់ ដល់ សក្ដានុពលភាព នៃ វិស័យទេសចរណ៍ និង ការនាំចេញ សម្លៀកបំពាក់ របស់ ប្រទេសកម្ពុជា នឹងជំរុញឱ្យ អតិផរណា មានការកើនឡើងបន្ថែមទៀត។ ឱនភាពថវិកា ត្រូវបានគេព្យាករណ៍ថា នឹងមានការកើនឡើង ដល់ ៦,២% នៃ GDP នៅក្នុងឆ្នាំ២០១១។ទស្សនវិស័យ ស្ដីពី ការអភិវឌ្ឍអាស៊ី ២០១១ បានព្រមានថា កង្វះវឌ្ឍនភាពផ្នែក ការរួមបញ្ចូល សារពើពន្ធ រួមផ្សំ ជាមួយនឹង ចំណូលពន្ធទាប និង អវត្ដមាន មូលប័ត្របំណុល របស់ រដ្ឋាភិបាល អាចបង្កឱ្យមានបញ្ហា នៅក្នុង ការផ្ដល់ហិរញ្ញប្បទាន ដល់ ឱនភាពសារពើពន្ធ។ លោក Brimble មានប្រសាសន៍ថា៖ «នេះតម្រូវឱ្យមានការបន្ដ អនុវត្ដគោលនយោបាយ រូបិយវត្ថុ និង ចំណាយ របស់ រដ្ឋាភិបាល ដោយ ប្រុងប្រយ័ត្ន រួមផ្សំ ជាមួយនឹងការបង្កើនកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីបង្កើតទីផ្សារមូលធន ពង្រីកមូលដ្ឋានពន្ធ និង បង្កើនការប្រមូលចំណូល ដែលនៅមានកម្រិតទាប នៅឡើយ»។ ទស្សនវិស័យស្ដីពីការអភិវឌ្ឍអាស៊ីនេះ ក៏រំលេចឱ្យឃើញផងដែរ នូវ គោលនយោបាយស្រូវបច្ចុប្បន្ន របស់ ប្រទេសកម្ពុជា និង គាំទ្រដល់ភាពចាំបាច់ ដើម្បីលើក កម្ពស់ផលិតកម្មស្រូវ និងការនាំចេញអង្ករ ដើម្បីសម្រាលការពឹងអាស្រ័យលើ ទីផ្សារសម្លៀកបំពាក់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងអឺរ៉ុប។ ការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង រវាង តំបន់ជនបទ និងទីក្រុង ក៏ត្រូវបានអំពាវនាវ ឱ្យមានផងដែរ ដើម្បីធានាឱ្យមានដំណើរការកំណើនដែលមានការចូលរួម និង ដើម្បីគាំទ្រ ដល់ ការឈានជើង របស់ វិស័យកសិកម្ម របស់ ប្រទេសកម្ពុជា ចូលទៅក្នុងទីផ្សារនៅថ្នាក់ជាតិ តំបន់ និងសាកលលោក។ ទស្សនវិស័យស្ដីពីការអភិវឌ្ឍអាស៊ី បានគូសបញ្ជាក់ពីអត្ថប្រយោជន៍ជាសក្ដានុពលនៃការបង្កើនទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងប្រទេសជិតខាងក្នុងតំបន់ ដូចជា ថៃ ឡាវ និងវៀតណាមជាដើម និងគូសបញ្ជាក់ពីភាពចាំបាច់ ដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងរបស់វិស័យកាត់ដេរ កសិកម្ម និងទេសចរណ៍ តាមរយៈការកាត់បន្ថយចំណាយខ្ពស់លើការដឹកជញ្ជូន ថាមពល និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលពាក់ព័ន្ធ បង្កើនគុណភាពរបស់ផលិតផល និងសេវាកម្មនានាដែលមានស្រាប់ និងធ្វើការអភិវឌ្ឍជំនាញ ដើម្បីបន្ថែមតម្លៃដល់ផលិតផល។ លោក Brimble គូសបញ្ជាក់ថា៖ «សហប្រតិបត្ដិការក្នុងតំបន់ នឹងក្លាយជាកត្ដាចូលរួមចំណែកកាន់តែសំខាន់ខ្លាំងឡើង នៅក្នុងការជំរុញ ឱ្យមានកំណើន គ្រប់វិស័យទាំងអស់របស់ប្រទេសកម្ពុជា។ ហើយដើម្បីក្ដាប់យកសក្ដានុពលនេះបាន ប្រទេសកម្ពុជាចាំបាច់ត្រូវតែបន្ដធ្វើការងារ ដើម្បីកាត់បន្ថយ ការចំណាយ លើការដឹកជញ្ជូន និងភ័ស្ដុភារ សម្រួលនីតិវិធី ការិយាធិបតេយ្យនៅតាមកំពង់ផែនានា និងច្រកត្រួតពិនិត្យតាមព្រំដែន និង កាត់បន្ថយ ការចំណាយក្រៅផ្លូវការ»។ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីដែលមានការិយាល័យនៅក្នុងទីក្រុងម៉ានីល ប្ដេជ្ញាចិត្ដកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រនៅអាស៊ី និង ប៉ាស៊ីហ្វិក តាមរយៈការជំរុញ កំណើនសេដ្ឋកិច្ច តាមបែបចូលរួម កំណើនដែលធានានិរន្ដរភាពបរិស្ថាន និងសមាហរណកម្មថ្នាក់តំបន់។ បង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៦ ធនាគារ អភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី គឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់សមាជិកចំនួន៦៧ប្រទេស ដែលក្នុងនោះមាន ៤៨ប្រទេស មកពីតំបន់។ នៅឆ្នាំ២០១០ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី បានអនុម័ត ការផ្ដល់ហិរញ្ញប្បទាន និង សហហិរញ្ញប្បទាន សរុបចំនួន ១៧,៥១ពាន់លាន ដុល្លារអាមេរិក៕

ផល​ប៉ះពាល់​១០យ៉ាង​ នៃ ការ​ប្🐼💯រើប្រាស់​ឱសថ​ ពេលស្ដ្រី​មាន​ផ្ទៃពោះ


ស្ដ្រីដែលមានផ្ទៃពោះ ភាគច្រើន ត្រូវបានគ្រូពេទ្យណែនាំ មិនឱ្យប្រើប្រាស់ ប្រភេទថ្នាំមួយចំនួន ដោយគ្មាន វេជ្ជបញ្ជាត្រឹមត្រូវ ដែលអាចមានផលប៉ះពាល់ ទៅដល់ ទារកនៅក្នុងផ្ទៃ និង អាចមានផលអាក្រក់ ទៅដល់ មាតាថែមទៀតផង។ បច្ចុប្បន្ន ការប្រើប្រាស់ថ្នាំ របស់ ស្ដ្រីដែលមានផ្ទៃពោះ ត្រូវបាន គេប្រុងប្រយ័ត្ន ជាទីបំផុត។ ស្ដ្រី មិនមែនចេះតែ ប្រើប្រាស់ថ្នាំ ទៅតាមប្រភេទជម្ងឺដែលខ្លួនកើតមាន នោះទេ។ ឱសថ ជាអាវុធមុខពីរ ដែលអាចធ្វើឱ្យយើង ជាសះស្បើយ ហើយក៏អាចធ្វើឱ្យយើង មានបញ្ហាសុខភាព ពេលកំពុងប្រើ និង ពេលក្រោយប្រើប្រាស់ផងដែរ។

ស្ដ្រីមានផ្ទៃពោះគួរប្រើប្រាស់ថ្នាំអ្វីខ្លះ?

ជាទូទៅការប្រើប្រាស់ថ្នាំផ្សេងៗចំពោះស្ដ្រីមានផ្ទៃពោះ គឺត្រូវប្រើប្រាស់ ទៅតាម ការវិវឌ♑្ឍន៍របស់ទារកក្នុងផ្ទៃម្ដាយ។ ម្ដាយដែលមាន ផ្ទៃពោះ គួរតែ ប្រើប្រាស់ថ្នាំ មានជាតិដែកឱ្យបានច្រើន ដើម្បីជំនួយទៅដល់ទារក ដែលនៅ ក្នុងផ្ទៃ ឱ្យមានការលូតលាស់ល្អ ទាំង រាងកាយ និង ប្រាជ្ញាស្មារតី បាន ប្រក្រតី។ ព្រោះជាតិដែក បានជួយបង្កើនគ្រាប់ឈាម ទាំងម្ដាយ ទាំងកូន និងឱ្យសរសៃប្រសាទបិទជិត ចៀសវាង ការចេញក្រៅ នៃ ខួរសរសៃ ប្រសាទ។ តាមការសិក្សា បានរកឃើញថា ថ្នាំជាតិដែក អាចជួយបាន ៦០% នៅពេលមានផ្ទៃពោះ។ ស្ដ្រីជាម្ដាយ ត្រូវបរិភោគបន្លែ និង ផ្លែឈើស្រស់ ឱ្យបានច្រើន និង ពពួកអាហារ ទាំងឡាយណា ដែលសម្បូរ ទៅដោយ វីតាមីន ដើម្បីជួយ ទៅដល់ ការលូតលាស់ របស់ ទារក នៅក្នុងផ្ទៃ បានល្អប្រសើរ។

ស្ដ្រីមានផ្ទៃពោះមិនគួរប្រើប្រាស់ថ្នាំអ្វីខ្លះ?

ស្ដ្រីដែលមានផ្ទៃពោះត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នបំផុតចំពោះការប្រើប្រាស់ថ្នាំផ្សេងៗ។ ការប្រើប្រាស់ថ្នាំ អាចប្រើបានទៅតាម ការរីកលូតលាស់ របស់ ទារកក្នុងផ្ទៃ ហើយក៏ត្រូវមានវេជ្ជបញ្ជាត្រឹមត្រូវពីគ្រូពេទ្យផងដែរ ទើបមិនធ្វើឱ្យមាន ផលប៉ះពាល់ទៅដល់មាតា និង បុត្រ នៅក្នុងផ្ទៃ។ នៅពេល ស្ដ្រីមានផ្ទៃពោះ ៣ខែដំបូង ការប្រើប្រាស់ថ្នាំត្រូវមានការប្រុងប្រយ័ត្នជាទីបំផុត ឬ មិនអនុញ្ញាតឱ្យ ប្រើតែម្ដង ក្នុងកំឡុងពេលនេះ។ ប្រសិនបើជម្ងឺ របស់ម្ដាយចាំបាច់ក្នុងការប្រើប្រាស់ថ្នាំ គ្រូពេទ្យត្រូវពិចារណាទៅលើផលប៉ះពាល់ និងទៅ លើទារកដែលនៅក្នុងផ្ទៃយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន ទើបផ្ដល់ថ្នាំចំពោះម្ដាយ។

ផលប៉ះពាល់នៃការប្រើប្រាស់ថ្នាំចំពោះស្ដ្រីមានផ្ទៃពោះ

ស្ដ្រីដែលមានផ្ទៃពោះភាគច្រើនមិនសូវឱ្យប្រើថ្នាំផ្ដេសផ្ដាសប៉ុន្មានទេ ដោយសារខ្លាចមានផលអាក្រក់ចំពោះទារក និង ម្ដាយ។ ផលប៉ះពាល់ វាអាស្រ័យទៅលើ ថ្នាំដែលស្ដ្រីប្រើប្រាស់ និងទៅតាមរយៈពេលគុណភាពថ្នាំ និង កម្រិតថ្នាំ ទៅតាមអាយុ របស់ គភ៌ផងដែរ។ ថ្នាំទាំងនោះមានដូចជាថ្នាំលាប ថ្នាំលេប ថ្នាំចាក់ជាដើម ហើយផលវិបាកក៏មានទៅតាមបុគ្គលម្នាក់ៗផងដែរ។ មានប្រភេទថ្នាំមួយចំនួនដែលម្ដាយប្រើនៅពេលមានផ្ទៃពោះ អាចជះឥទ្ធិពលចំពោះទារកភ្លាមៗ និងមានថ្នាំមួយទៀត ផ្ដល់ផលអាក្រក់ទៅកូនរយៈពេលយូរជាច្រើនឆ្នាំក្រោយមកទើបមានផលអាក្រក់កើតឡើងចំពោះទារក។

១ . នៅពេលស្ដ្រីមានផ្ទៃពោះ គ្រូពេទ្យមិនឱ្យប្រើថ្នាំប្រភេទថ្នាំឆ្កួតជ្រូក ឬអាការប្រកាច់ទេ ដោយសារវាធ្វើឱ្យទារកដែល នៅក្នុងផ្ទៃនោះមានរូបរាងមិនធម្មតា ម្រាមដៃខ្លីៗជាដើម។ ប្រសិនបើប្រើប្រាស់ថ្នាំប្រភេទនេះនៅওពេលដែលទារកជិតនឹងកើត វាធ្វើឱ្យបែកគ្រាប់ឈាមរបស់ម្ដាយ ហើយគេបានរកឃើញថា ម្ដាយមានឈាមកកនៅក្រោមស្រទាប់ថ្លើមទៀតផង។ ជាឧទាហរណ៍ ម្ដាយមានជម្ងឺឆ្កួតជ្រូក ឬឧស្សាហ៍ប្រកាច់ជាដើម ហើយស្ដ្រីកំពុងមានផ្ទៃពោះ នោះគ្រូពេទ្យជំនាញមិនអនុញ្ញាតឱ្យប្រើថ្នាំការពារជម្ងឺ ឆ្កួតជ្រូកនោះបានទ⛄េ។

២ . ពពួកថ្នាំដែលបំបាត់ដ🌄ុំពកនៅលើខ្លួន(នៅលើដោះ លើក្បាល ឬទីកន្លែងផ្សេងទៀត) ឬអាចជាដុំមហារីកជាដើម ក៏ គ្រូពេទ្យហាមមិនឱ្យប្រើនៅពេលមានផ្ទៃពោះផងដែរ។

៣ . ប្រភេទថ្នាំម្យ៉ាងដែលជួយពង្រាវឈា༒មកកទៅជាឈាមរាវវិញ ក៏ត្រូវបានគ្រូពេទ្យហាមប្រាមមិនឱ្យប្រើនៅពេលមាន ផ្ទៃពោះផងដែរ។ ប្រសិនបើម្ដាយប្រើក្នុងចន្លោះអាទិត្យទី៦ទៅអាទិត្យទី៩អាចធ្វើឱ្យច្រមុះកូនក្នុងផ្ទៃតូច(កំពិត) និងធ្វើឱ្យមានជម្ងឺ ទៅដល់ក្បាលឆ្អឹងរបស់ទារក និងមានជម្ងឺបេះដូងតាំងពីកំណើត ថែមទាំងអាចធ្វើឱ្យទារកថ្លង់ពីកំណើតបានទៀតផង។﷽ បើម្ដាយប្រើ នៅកំឡុងរយៈពេល៦ទៅ៩ខែ ធ្វើឱ្យភ្នែកទារកមិនធម្មតា ក្បាលធំ សរសៃប្រសាទមិនប្រក្រតីជាដើម។

៤ . ថ្នាំពពួកវីតាមីនអា ដែលភាគច្រើនគេប្រើចំពោះស្ដ្រីដែលមុខកើតមុន បើម្ដាយប្រើវានៅក្នុងខែទី២ដំបូង គេសង្ក𓆉េតឃើញ ថាទារកមានភ្នែកតូច ត្រចៀកកំពិត មុខមាត់ខុសប្រក្រតី ក្បាលធំ សរសៃឈាមមិនប្រក្រតីជាដើម។

៥ . មានថ្នាំមួយចំនួនផ្ដល់ផលវិបាកចំពោះកូនទៅថ្ងៃក្រោយ មិនផ្ដល់នូវផលអាក្រក់ភ្លាមៗទេ អាចរហូត១០ឆ្នាំក្រោយ ក៏មានដែរ។ បើទារកជាក្មេងស្រី ១០ឆ្នាំក្រោយមកធ្វើឱ្យកុមារីនោះមានមាត់ស្បូនតូច ប្រដាប់ភេទមិនធម្មតា នៅក្នុងទ្វារមាសហាក់ ដូចជាមាន របាំងមាត់ស្បូនចំហជាដើម។ បើធ្វើការសាកសួរ និងធ្វើការពិសោធន៍ យើងស♐ង្កេតឃ🍨ើញថា មកពីកាលម្ដាយមានផ្ទៃពោះ កាលពី ១០ឆ្នាំមុន បានប្រើប្រាស់ថ្នាំអ្វីម្យ៉ាងដែលមានផលប៉ះពាល់ចំពោះកូនដែលនៅក្នុងផ្ទៃ។

៦ . ថ្នាំដែលមានជាតិអ័រម៉ូន នៅព🎀េលស្ដ្រីមានផ្ទៃពោះ ក៏គ្រូពេទ្យមិនអនុញ្ញាតឱ្យប្រើផងដែរ ព្រោះអាចធ្វើឱ្យកូននៅក្នុង ផ្ទៃដែលជា កូនស្រី ទៅជាកូនប្រុសវិញបាន។

៧ . ពពួកថ្នាំគ័រ𒁏ទីកូអ៊ីតនៅពេលមានគភ៌ពី២ទៅ៣ខែដំបូង គួរតែចៀសវាងប្រើថ្នាំប្រភេទនេះ ទោះបីជាអ្នកប្រាជ្ញមិនទាន់ បានដឹងថា វាមានផលប៉ះពាល់កម្រិតណាចំពោះទារកក្នុងផ្ទៃក៏ដោយ។ ប៉ុន្ដែគ្រាន់តែដឹងថា វាអាចធ្វើឱ្យ ទារក ដែលនៅក្នុងផ្ទៃមាន ផលអាក្រក់បាន។

៨ . ពពួកថ្នាំទឹកនោមផ្អែមក៏ធ្វើឱ្យមានការប៉ះពាល់ទៅដល់ជាតិស្ករនៅក្នុងខ្លួន🐟របស់ទារកដោយប្រយោលបានដែរ។ ជាតិស្ករនៅក្នុង ឈាមទារកទាប។

៩. ថ្នាំអ័រម៉ូនម្យ៉ាងដែលចេញពីក្រពេញតៀរូអ៊ីតដែលមាននៅលើបំពង់ករបស់មនុស្ស មិនបានឆ្លងកាត់សុកទេ តែឆ្លងកាត់ តាមឈាម។  ថ្នាំប្រភេទនេះក៏គេមិនឱ្យស្ដ្រីមានផ្ទៃពោះប្រើដែរ។ ថ្នាំដែលជួយឱ្យ ចង្វាក់បេះដូងដើរទៀង (🌼ម្ដាយមានចង្វាក់បេះដូង មិនប្រក្រតី) ម្ដាយមិនតꦰ្រូវប្រើប្រាស់ថ្នាំប្រភេទនេះទេ វាអាចជះឥទ្ធិពលចំពោះទារកដែលនៅក្នុងផ្ទៃ។

១០ . មានថ្នាំជាច្រើនប្រភេទទៀត ដែលអាចមានផលប៉ះពាល់ទៅដល់ទារក ដែ❀លស្ដ្រីមានផ្ទៃពោះ គួរតែចៀសវាងប្រើប្រាស់ថ្នាំ ទាំងនោះ។ អ្នកមានផ្ទៃពោះមិនត្រូវចាក់វ៉ាក់សាំងប្រភេទក្អកមាន់ វ៉ាក់សាំងស្អូច អុជក្ដាម កញ្ជ្រឹល ក្រឡទែន ជម្ងឺគ្រុនពោះវៀន និង💜ថ្នាំបង្ការខាន់ស្លាក់។

ដំបូន្មានអ្នកជំនាញ

ស្ដ្រីដែលមានផ្ទៃពោះទាំងអស់ គួរគប្បីចៀសវាងការប្រើប្រាស់ថ្នាំអ្វីមួយដែលមិនមានវេជ្ជបញ្ជាពីគ្រូពេទ្យត្រឹមត្រូវ។ កុំប្រើប្រាស់ថ្នាំទៅតាមចិត្ដចង់ឱ្យសោះ ឬទៅតាមពាក្យសម្ដីដែលឮតៗគ្នា។ ម្យ៉ាងវិញទៀតការទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យដើម្បីពិនិត្យផ្ទៃពោះ របស់ស្ដ្រីជាបច្ច័យមួយល្អបំផុត ដើម្បីតាមដានការលូតលាស់ទារក។

ប្រភព ៖ ទស្សនាវដ្តី សុខភាពយើង លេខ៣៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០០៩

ប្រពភឯកសារ៖ ៖ 

ឧបករណ៍​ធ្វើ​តេស្ត​រក​មេ​រោគ​អេដស៍ដំបូង​បំផុត​


នេះ គឺជាឧបករណ៍សម្រាប់រកមេរោគអេដស៍ ()ដោយខ្លួនឯង ។ ចង់ដឹងអាចសាកល្បងបាន។  ឧបករណ៍នេះ ត្រូវបានគេ ដាក់លក់ជាផ្លូវការយូរហើយ ។ ឧបករណ៍នេះ មានឈ្មោះថា ORAQUICK ។ វាត្រូវបានផលិតឡើង សម្រាប់រកមេរោគអេដស៍តាមរយៈ ការពិតនិត្យទឹកមាត់ ។
 
 
  • (newsy.com)
  • (npr.org)
  • (fox6now.com)
  • (guardian.co.uk)
  • (fda.gov)
  • (shoppingblog.com)
  • (thechart.blogs.cnn.com)
  • (mercurynews.com)
  • (bbc.co.uk)
  • (thegrio.com)

បារី​ផ្តាច់​ជីវិត​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​កម្ពុជា​ ១​ម៉ឺន​នាក់​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ និង​ ៣០​នាក់​ក្ไនុង​មួយ​ថ្ងៃ​


បើទោះបីជា ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ក៏ដូចជាពិភពលោក បានដឹងអំពី ផលប៉ះពាល់ នៃ ការជក់បារីក៏ដោយ ក៏អត្រា នៃ អ្នកស្លាប់ ដោយ សារថ្នាំជក់ ឬ ការជក់បារី នៅមានចំនួនច្រើន នៅឡើយ។ មិនត្រឹមតែ ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ ដល់ សុខភាព តែប៉ុណ្ណោះទេ តែក៏បណ្តាលឲ្យ  បាត់បង់ លំនឹងថវិការ ឬ ប្រាក់ចំណូលគ្រួសារ ដោយសារអ្នកជក់ផងដែរ។ យោងតាម ទិន្នន័យតួលេខ របស់ អង្គការ សុខភាពពិភពលោក (WHO) បានចេញផ្សាយកាលពីពេលថ្មីៗនេះ បានឱ្យដឹងថា ការជក់បារី បានឆក់យកជីវិត ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ដល់ទៅ ចំនួនមួយម៉ឺននាក់ ក្នុងមួយឆ្នាំ។

ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទូទៅ អ្នកដែលមិនចេះជក់បារី ភាគច្រើន គឺជាអ្នកនៅទីក្រុង និង នៅតាម ទីប្រជុំជននានា ចំណែកឯប្រជាពលរដ្ឋ ឬ ប្រជាកសិករ នៅតាម តំបន់ជនបទស្រ𝓡ុកស្រែចម្ការ ភាគច្រើន🏅 សុទ្ធតែជក់បារី ដែលវាបានក្លាយទៅជា ទម្លាប់ របស់ពួកគាត់ទៅហើយ ។ មានអ្នកខ្លះ នៅពេល ខ្លាំងពេក ពួកគាត់ សុខចិត្តអត់បាយ វាប្រសើរជាង មិនបានជក់បារី ។

ការជក់បារីស្ទើរ ទៅក្លាយទៅជាទម្លាប់របស់មនុស្ស ទៅហើយ នៅ លើពិភពលោក។ បើយើងសង្កេត មើលរបាយការណ៍ នៃ ការស្លាប់ដោយសារ នៅ ទូទាំងពិភពលោក នៅមិនទាន់មាន ការថយចុះច្រើន នៅឡើយ គឺកាន់តែមាន ការកើនឡើយ នៅតាមបណ្តា ប្រទេសមួយចំនួន ទៅវិញ មិនថាប្រទេសនោះ ជាប្រទេសអ្នកមាន ឬ ប្រទេសអ្នកក្រខ្សត់ក្តី នោះទេ។ ការជក់បារី បានបណ្តាលឲ្យ អ្នកជក់ មានបញ្ហាសុខភាព និងជម្ងឺដូចជា៖

១. ជ្រុះសក់ (Hair Lools)

២. ភ្នែកឡើងបាយ (Cataracts)

៣. ស្បែកជ្រួញ (Wrinkling)

៤. ការស្តាប់ថយចុះ (Hearing Lools)

៥ . មហារីកស្បែក (Skin Cancer)

៦. ពុកធ្មេញ (Tooth Decay)

៧. ហើមសួត (Emphysema)

៨. ពុកឆ្អឹង (Osteoporosis)

៩. កើតជម្ងឺបេះដូង (Heart Disease)

១០. ដំបៅក្រពះ (Stomatch Ulcer)

១១. ម្រាមដៃមានពណ៌មិនល្អ (Discoloured Fingers)

១២. មហារីកស្បូន និងរលូតកូន (ꦺUterine Canc🎶er and Miscarriage)

១៣. ខូចទឹកកាម (Sperm Deformed)

១៤. កើតត្រជុះមាន់ ( Psoriasis)

១៥. ដំបៅរលួយ (Gargerene)

១៦. មហារីក (Cancer)

បើយោងតាមរបាយការណ៍ របស់ អង្គការសុខភាពពិភពលោក ដែលហៅកាត់ជា ភាសាអង់គ្លេសថា (WHO) ប្រចាំប្រទេ សកម្ពុជា បានឲ្យដឹងថា ជារៀងរាល់ឆ្នាំ នៅលើពិភពលោក មានមនុស្សស្លាប់ ដោយការប្រើប្រាស់ ថ្នាំជក់ មានចំនួនប្រាំមួយលាននាក់ និង ប្រាំមួយសែននាក់ផ្សេងទៀត បានស្លាប់ ដោយសារ ការស្រូបផ្សែងបារីពីគេ ។ ដោយឡែកសម្រាប់ ប្រទេសកម្ពុជា មានមនុស្សស្លាប់ ចំនួនមួយម៉ឺននាក់ ហើយថាការ ជម្ងឺមហា រីកសួត ជម្ងឺលើសឈាម ជម្ងឺបេះដូង ហើមសួត រលាកទងសួត និង ជម្ងឺគ្រោះថ្នាក់ ដល់ សរសៃឈាមក្នុងខួរក្បាលជាដើម។ របាយការណ៍ដដែលនេះ បានបន្តថា ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាម្នាក់ៗ បានចំណាយប្រាក់ ចំនួនមួយម៉ឺនដុល្លារ ក្នុងមួយឆ្នាំៗ ដើម្បីព្យាបាលជម្ងឺ ដែលបង្កឡើងពី ការប្រើប្រាស់ ថ្នាំជក់ ។ ហើយនាបច្ចុប្បន្ននេះ មានប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ចំនួនពីរលាននាក់ ជាអ្នកជក់បារី និង ប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់ ក្នុងនោះមាន បុរស ចំនួន ៤២.៥ ភាគរយ ស្ត្រីជក់បារី ចំនួន៣.៥ ភាគរយ និង អ្នកចុកថ្នាំចំនួនប្រហែល ១៤ភាគរយ។ រីឯអ្នកប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់ទាំងអស់នោះ មានអាយុចាប់ពី ដប់ប្រាំបីឆ្នាំ ឡើងទៅ។ បើទោះបីជាមាន អង្គការសុខភាពមួយចំនួន បានទៅផ្សព្វផ្សាយ នៅតាម តំបន់ជនបទស្រុក ស្រែចម្ការ ដើម្បីពន្យល់ ឬ ហាមប្រាម ប្រជាពលរដ្ឋ មិនឱ្យជក់បារី ដែលនាំឱ្យខូចសុខភាពយ៉ាងណាក្តី ប៉ុន្តែប្រជាពលរដ្ឋ នៅតា មជនបទភាគច្រើន  មិនបានចាប់អារម្មណ៍ ក្នុងការឈប់ជក់បារីឡើយ។ ពួកគាត់ បាននិយាយថា ចាស់ៗ នៅក្នុងស្រុកភូមិគាត់មួយចំនួន បានជក់បារីរហូតដល់ អាយុចិតសិប ទៅ ប៉ែតសិបឆ្នាំ ហើយនៅតែមិនឃើញ ពួកគាត់ មានជម្ងឺតម្កាត់អ្វី ផង ឃើញតែសុខភាព របស់ ពួកគាត់ នៅ រឹងមាំដដែល មិនដែលឃើញមាន ជម្ងឺអ្វីកើតឡើង ដល់ ពួកគាត់ផង។ ការយល់ឃើញ យ៉ាងដូច្នេះ បានបន្តក្តីបារម្ភ និង កត្តាគ្រោះថ្នាក់ជាច្រើន ដល់ បញ្ហាសុខភាព របស់ ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ដែលមានទំនៀមទម្លាប់នេះ ជាប់រហូតមក ដល់ បច្ចុប្បន្ន និង នៅមិនទាន់សាបរលាបនៅឡើយ។

កាលពីឆ្នាំ២០១១ បើយោងតាម របាយការណ៍ របស់ អង្គការសុខភាពពិភពលោក បានរាយការណ៍ ឲ្យដឹងថា ចំនួនមនុស្ស ដែលស្លាប់ ដោយសារ មាន ដល់ទៅជាង ៥លាននាក់ ឯណោះ។  ជម្ងឺដែលបង្កឲ្យមាន មនុស្សស្លាប់យ៉ាងច្រើន ដោយសារ ការជក់បារី និង ការទទួលស្រូបយក ផ្សែងបារី ដោ♍យពុំដឹងខ្លួនពីគេ មានដូចជាជម្ងឺបេះដូង ជម្ងឺដាច់សសៃឈាមខួរក្បាល ជម្ងឺមហារីក ជម្ងឺថ្លើម និង ជម្ងឺផ្សេងៗទៀត។ ក្នុងនោះ ចំនួន១ភាគ៤ ឬ ស្មើនឹង ៦០ម៉ឺននាក់ ជាកុមារបានស្លាប់ ដោយសា𝔉រ ការរងនូវផលប៉ះពាល់ ដោយ ការស្រូបផ្សែងបារី ពី អ្នកជក់បារី។

លោកវេជ្ជបណ្ឌិត យ៉ិល ដារ៉ាវុធ នាយកគ្រប់គ្រង កម្មវិធីផ្តួចផ្តើមគ្មានថ្នាំជក់ និង ការលើក កម្ពស់ សុខភាព របស់ អង្គការសុខភាពពិភពលោក ធ្លាប់បាន លើកឡើងប្រាប់ ដល់ អ្នកសារព័ត៌មាន ក្នុង ស្រុកមួយយ៉ាង ដូច្នេះថា“ការប៉ះ ពាល់ដល់ សុខភាពយ៉ាងធ្ងន់ ដូចជាកើតជម្ងឺ មហារីកសួត ជម្ងឺហើមសួត ជម្ងឺរលាកទងសួត និង ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ ដល់ សរសៃឈាម ក្នុង ខួរក្បាល។ ក្នុងមួយថ្ងៃៗ យ៉ាងហោចណាស់ ក៏មាន ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ចំនួន សាមសិបនាក់ បានស្លាប់ ដោយសារ ជម្ងឺមក ពី ការជក់បារី និង ការប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់។ អ្នកដែលបានស្លាប់ ដោយសារតែ ជម្ងឺកើតមកពី ការជក់បារីនោះ គឺ មានអាយុចាប់ពី សាមសិបឆ្នាំ ឡើងទៅ”។ គឺជាបុព្វហេតុដ៏ចម្បងមួយ នៃ មរណភាព នៅលើ ពិភពលោក ពោល គឺក្នុងចំណោម មនុស្សពេញវ័យ១០នាក់ មានម្នាក់ស្លាប់ ព្រោះ ឥទ្ធិពលបារី។ ក្នុងមួយឆ្នាំៗ និង ផ្សែងបារី បានសម្លាប់មនុស្សជិត ៦លាននាក់ នៅលើ ពិភពលោក ក្នុងនោះ ជាងកន្លះលាននាក់ ជា មនុស្ស ស្រូបផ្សែងបារី ពី អ្នកជក់បារី។ ដោយឡែក ចំនួន នៃ ជនរងគ្រោះ អាចនឹងកើនឡើង ដល់ ៨លាននាក់ ពីពេលនេះដល់ ឆ្នាំ២០៣០។ ក្នុងនោះ ជនរងគ្រោះ ជាង៨០%  ជាប្រជាជន រស់នៅក្នុងប្រទេសក្រីក្រ ឬ ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ដែលមានប្រាក់ចំណូលតិច និង មធ្យម។

អត្ថបទដោយ ៖ សៀង វិរៈ
ចេញផ្សាយ ៖ ថ្ងៃទី០៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១២

ប្រភពឯកសារ៖ ៖

វិធីសង្រ្គោះចំពោះមនុស្សត្រូវភ្លើងឆក់


សូមមើលពីវិធីសាស្ត្រសង្គ្រោះដូចខាងក្រោម :

១. ជួយជនរងគ្រោះចេញផុតពីការឆក់

  • បិទបារ៉ែតភ្លើងនៅក្នុងផ្ទះ ឬនៅបង្គោលភ្លើង
  • យកឈើស្ងួតទាត់ខ្សែភ្លើងឲ្យឃ្លាតឆ្ងាយពីជនរងគ្រោះ
  • យកក្រមា ឬក្រណាត់ស្ងួត ទាក់កដៃ កជើង អូសជនរងគ្រោះឲ្យចេញផុតពីខ្សែភ្លើង
  • មិនត្រូវទៅក្បែរជនរងគ្រោះទេ ប្រសិនបើកន្លែងគ្រោះថ្នាក់មានទឹក ឬដីសើម
  • មិនត្រូវប្រើសំភារះសើម ឬដែកយកទៅប៉ះខ្សែភ្លើង ឬជនរងគ្រោះ ដែលកំពុងឆក់ឡើយ។

២. អនុវត្តចលនាដង្ហើមសិប្បនិម្មិត

ប្រសិនបើជនរងគ្រោះបាត់បង់ចលនាដង្ហើមត្រូវប្រញាប់ធ្វើចលនាដង្ហើមសិប្បនិម្មិតជាបន្ទាន់។
  • ដាក់ជនរងគ្រោះឲ្យដេកផ្ងារលើដីរាបស្មើ
  • បន្ធូរសំលៀកបំពាក់
  • ខ្វេះយកស្លេស ឬធ្មេញ ( ធ្មេញសិប្បនិម្មិត) ពីក្នុងមាត់ចេញ
  • ចាប់អនុវត្តចលនាដង្ហើម តាមរបៀបមាត់ និងមាត់ ច្រមុះដោយផ្លុំតាមចង្វាក់ពី ១៥ ទៅ ២០ ដង ក្នុង ១នាទី ក្នុងរយះពេលពី ១៥ទៅ ២០នាទី ឬ ជួនកាលត្រូវបន្តធ្វើរហូតដល់ ៤ម៉ោង រហូតដល់ជនរងគ្រោះអាចដកដង្ហើមដោយខ្លួនឯងបាន។
  • ប្រសិនបើជនរងគ្រោះបាត់ចលនាបេះដូង( ជីពចរលែងលោត) ត្រូវធ្វើចលនាបេះដូងរួមជាមួយគ្នាបន្ថែមទៀត

៣. ថែទាំមុខរបួសដោយខ្សែភ្លើងឆក់ដូចរបួសដទៃទៀតដែរ។

ចំណាំ: បន្ទាប់ពីជួយជនរងគ្រោះទៅកាន់មន្ទីពេទ្យ ដើម្បីទទួលការព្យាបាលបន្តឲ្យបានសមស្រប។ ប្រភពឯកសារ៖

សំរាម ៖ ផល​ប៉ះ​ពាល់ និង​ ការ​គ្រប់​គ្រង


សំរាមត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជាវត្ថុគ្មានតម្លៃ និងឥតប្រយោជន៍ ដែលមនុស្សគ្រប់គ្នា មិនចង់បានវានោះទេ។ ប៉ុន្ដែយើង មិនអាចចៀស ពីវាផុតបានឡើយ ព្រោះយើងសុទ្ធតែត្រូវការ អាហារ និង សម្ភារៈ ប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ។ នៅក្រោយពេលដែលមនុស្ស បានបង្កើតសំរាម ហើយពុំបានធ្វើការទុកដាក់ត្រឹមត្រូវនោះ វានឹងអាចបង្កឱ្យមាន ផលប៉ះពាល់ជាច្រើន ចំពោះមនុស្ស សត្វ រុក្ខជាតិ និង ជីវៈចម្រុះផ្សេងៗ ជាពិសេសគឺបរិស្ថាន។

សំរាមជាអ្វី?

សំរាម គឺជារបស់របរ ដែលអស់តម្លៃ គ្មានប្រយោជន៍ ឬ វត្ថុ ដែលគេលែងត្រូវការ ប្រើប្រាស់ ឬ អស់តម្រូវការ ហើយមានបំណង បោះបង់ចោល🌼 ឬ តម្រូវឱ្យបោះបង់ចោល។

ប្រភេទសំរាម និងសំណល់រឹង

បើផ្អែកទៅតាមការសិក្សា និង ឆ្លងកាត់នូវការធ្វើវិភាគ ទៅលើ សំរាម និង សំណល់ គេអាចធ្វើការបែងចែក ជា បីប្រភេទ ផ្សេងៗពីគ្នា ដែលមានដូច នៅខាងក្រោមនេះ ៖

១. សំណល់រឹង  គឺសំដៅដល់ សំណល់រឹង ដែលជា ផលិតផល ឬ ជាកម្ទេចកម្ទី ដែលត្រូវបាន គេបោះបង់ចោល ដូចជា សម្បក ដប កែវ លោហៈធាតុ កំប៉ុងជាដើម។

២ . សំណល់រាវ  គឺជាវត្ថុរាវ ដែលជាផលិតផល និង ជាសារធាតុរួមផ្សំ ជាមួយនឹង សារធាតុរឹងខ្លះ ដែលត្រូវបានគេ បញ្ចេញចោល ជាប្រចាំ ទៅតាម បណ្ដាញ ប្រព័ន្ធលូទឹកស្អុយ ផ្សេងៗ។

៣ . សំណល់បង្កគ្រោះថ្នាក់  គឺសំដៅទៅលើ សារធាតុវិទ្យុសកម្ម សារធាតុគីមី សារធាតុផ្ទុះ សារធាតុពុល សារធាតុឆេះ ជាដើម។ ចំពោះ សំណល់ទាំងនេះ ភាគច្រើនមានប្រភពចេញ ពី រោងចក្រឧស្សាហកម្ម និង សហគ្រាស ដែលប្រើប្រាស់ សារធាតុគីមីច្រើន សកម្មភាពកសិកម្ម សកម្មភាពអាជីវកម្ម និង សេវាកម្ម អាជីវកម្មរ៉ែ មន្ទីរពេទ្យ(ការវះកាត់ និង ថតដោយប្រើកាំរស្មី)។ល។ ចំណែកឯ សំណល់ នៅ តាមលំនៅដ្ឋាន ក៏អាចមានសារធាតុ ប្រកបដោយ គ្រោះថ្នាក់ដែរ តែមានកម្រិតតិចតួច។ ចំពោះ វិស័យកសិកម្ម ដោយសារ បច្ចេកទេស នៅក្នុង ស្រុកមានកម្រិតទាប កសិករភាគច្រើន បានប្រើប្រាស់ ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត ដែលមានជាតិពុលខ្លាំង និង ប្រើប្រាស់ គីមី ដើម្បីបង្កើនទិន្នផលដំណាំ ដូច្នេះ សារធាតុ ប្រកបដោយគ្រោះថ្នាក់មួយចំនួន ក៏បានបង្កើតឡើង ដោយវិស័យនេះផងដែរ។   

ផលវិបាក និងផលប៉ះពាល់នៃសំរាម

សំរាម មិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យមានផលប៉ះពាល់ ទៅដល់ បរិស្ថាន សោភ័ណភាព និង បង្កឱ្យអាប់អួ ដល់ បរិយាកាសជុំវិញនោះទេ តែវាថែមទាំង បណ្ដាលឱ្យមាន ជំងឺផ្សេងៗទៀតបាន និង បង្កឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់យ៉ាងខ្លាំង ចំពោះ សុខភាពមនុស្ស តាមរយៈ ការប៉ះពាល់ ដោយផ្ទាល់ ឬ តាមការភាយក្លិនស្អុយ នៃ សំរាមដែលរលួយ។

១ . ផលប៉ះពាល់របស់សំរាមចំពោះសង្គម  បើយោងទៅតាម លក្ខណៈរូប និង លក្ខណៈគីមី នៃ សំរាមឬសំណល់ ប្រសិន បើយើងមិនបាន ធ្វើការបែងចែក និង គ្រប់គ្រ🌠ងឱ្🌊យបានត្រឹមត្រូវ ទៅតាម លក្ខណៈបច្ចេកទេសទេនោះ វានឹងអាច ជះឥទ្ធិពលមកលើ សុខភាព មនុស្ស សត្វ និង បរិស្ថាន ជាច្រើនដូចតទៅ។

  • ធ្វើឱ្យបាត់បង់សោភ័ណភាពទីក្រុង និងលំនៅដ្ឋាន
  • ជាប្រភព និងទីជម្រកនៃពពួកមេរោគឆ្លង និងសត្វល្អិត
  • អាចបង្កឱ្យមានក្លិនស្អុយ ប៉ះពាល់ដល់អ្នករស់នៅក្បែរ គំនរសំរាម និងបរិស្ថាន
  • ការបោះបង់ចោលសំរាមរាយប៉ាយ អាចបង្កការស្ទះ ដល់ ប្រព័ន្ធលូសាធារណៈ តាមរយៈការហូរនាំដោយ ទឹកភ្លៀងជា លទ្ធផល ខូចដល់សោភ័ណភាព និង សណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ
  • បាត់បង់នូវកំណើនភ្ញៀវទេសចរណ៍។

២. ផលប៉ះពាល់របស់សំរាមចំពោះសុខភាព  សំរាមអាច🐈ផ្ដល់ផលអាក្រក់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរមកលើសុខភាពរបស់មនុស្ស🌼 ទូទៅ។

  • សារធាតុពុលនៅក្នុងសំរាម ៖ សារធាតុមួយចំនួន នៅក្នុងសំរាម អាចធ្វើឱ្យមាន ការប៉ះពាល់ដល់ ស្បែក ដែលបណ្ដាល ឱ្យមនុស្ស កើតមានជំងឺ សើស្បែក រលាកភ្នែក ជម្ងឺរលាកផ្លូវរំលាយអាហារ ជម្ងឺផ្លូវដង្ហើម រលាកសួតជាដើម។ ជួនកាលវាអាចបណ្ដាល ឱ្យមាន ការប៉ះពាល់ ទៅ ដល់ប្រព័ន្ធប្រសាទ ថែមទៀតផង ដោយសារតែ ការសាយភាយក្លិន និង ការចម្លងមេរោគពីសំរាម។
  • មេរោគនៅក្នុងសំរាម ៖ នៅក្នុងសំរាមមានផ្ទុកទៅដោយមេរោគច្រើនប្រភេទ។ នៅពេលវាឆ្លងមកដល់ក្នុងខ្លួនមនុស្ស វាបង្កឱ្យកើតមានជម្ងឺរាករូស ជម្ងឺរាកមួល អាសន្នរោគ គ្រុនពោះវៀន និងជម្ងឺជាច្រើនទៀត។ ប្រសិនបើមិនបានធ្វើអនាម័យ ជាប្រចាំទេ ជម្ងឺទាំងនោះនឹងអាចក្លាយទៅជាប្រភេទជម្ងឺរ៉ាំរ៉ៃបាន។ ម្យ៉ាងវិញទៀតសារធាតុមុតស្រួចដែលមាននៅក្នុងសំរាម អាច បង្កជារបួសស្នាមរហូតក្លាយទៅជាដំបៅរ៉ាំរ៉ៃផងដែរ។
  • សារធាតុគីមីនៅក្នុងសំរាម ៖ សំរាម មានផ្ទុកទៅដោយ សារធាតុគីមីមួយចំនួន ដែលអាចបង្កឱ្យកើត ជំងឺមហារីកបាន។ ម្យ៉ាងវិញទៀត វាក៏អាចធ្វើឱ្យ មានអុកស៊ីដកម្ម លើសារធាតុគីមី ដទៃទៀត ដែលអាចនាំគ្រោះថ្នាក់ ដល់ មនុស្ស រុក្ខជាតិ និង សត្វ ដែលមាននៅ ក្នុង បរិស្ថានទៀតផង។

វិធីទុកដាក់ និងគ្រប់គ្រងសំរាម

ដើម្បីបង្ការ និងចៀសផុតពីជម្ងឺផ្សេងៗដែលអាចបណ្ដាលមកពីសំរាមបានគប្បីត្រូវមានវិធានការទុកដាក់សំរាមឱ្យមាន របៀប ធ្វើយ៉ាងណា កុំឱ្យមេរោគចេញ ពី សំរាមទៅចម្លងដល់មនុស្សបាន។  វិធីទាំងអស់ដែលតម្រូវឱ្យប្រតិបត្ដិមានដូចជា ៖

១ . ភារកិច្ចប្រជាពលរដ្ឋ

  • ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវរៀបចំទីកន្លែងស្ដុកសំណល់រឹង ឬ សំរាមបណ្ដោះអាសន្នឱ្យបានសមស្រប និងមានរបៀបមិនបង្កបញ្ហា ប៉ះពាល់ ទៅដល់ចរាចរណ៍ សុខភាពសាធារណៈ សោភ័ណភាព និង សណ្ដាប់ធ្នាប់សង្គម។
  • មិនត្រូវបោះចោលនូវសំរាមរឹង រាវ នៅតាមទីប្រជុំជន ទីសាធារណៈ ផ្សារ កន្លែងកម្សាន្ដតំបន់ប្រភពទឹកប្រើប្រាស់ និង តាមប្រព័ន្ធ លូទឹកស្អុយ នោះទេ។
  • មុនពេលចោលសំរាម គប្បីត្រូវបែងចែក ឱ្យបានជាមុន ដូចជាប្រភេទ សំរាមចេញពីមន្ទីរពេទ្យ និង សំរាមចេញពី លំនៅដ្ឋាន ព្រោះសំរាម ចេញពីមន្ទីរពេទ្យ អាចម្លងមេរោគ និង ជំងឺបាន។

២. ភារកិច្ចរបស់អង្គភាពទទួលបន្ទុកផ្នែកគ្រប់គ្រងសំរាម

អង្គភាពត្រូវរៀបចំដាក់ស្លាកសញ្ញា ហាមឃាត់ការបោះចោលសំរាមរាយប៉ាយ ទុកដាក់សំណល់រឹង ឱ្យបានត្រឹមត្រូវនៅ គ្រប់ទីកន្លែង ដូចជា តំបន់ទីប្រជុំជន  ទីសាធារណៈ រោងចក្រ សហគ្រាសជាដើម។ ចំពោះទីលានចាក់សំរាម ត្រូវយកចិត្ដទុកដាក់ ប្រតិបត្ដិការគ្រប់គ្រងទីលាន ឱ្យបានល្អ ចៀសវាងផលប៉ះពាល់ ដែលអាចកើតមានឡើង ដោយ យកចិត្ដទុកដាក់ នូវចំណុចមួយចំនួន ដូចខាងក្រោម ៖
  • លើកទំនប់ព័ទ្ធជុំវិញទីលានចាក់សំរាម ដើម្បីការពារទឹកជំនន់ហូរចូលទីលាន និង ហូរចេញវិញដោយនាំ សារធាតុបំពុល ទៅជាមួយ ដែលធ្វើឱ្យមាន ការពុលដល់ ទឹកលើដី និង ក្រោមដី។
  • រៀបចំផ្លូវទីលាន ដែលអាចចូលចាក់បានគ្រប់រដូវ និង បាតរណ្ដៅត្រូវរៀបចំ ប្រព័ន្ធការពារមិនឱ្យមាន ការហូរជ្រាបទឹកសម្អុយ ចូលក្នុងដី។
  • ត្រូវធ្វើការលុបចោលសំរាម ដែលចាក់រួច ដើម្បីការពារ ការជះក្លិនស្អុយ ចេញមកក្រៅ និង សត្វល្អិត
  • ត្រូវប្រើប្រាស់ឡទំនើប ក្នុងការដុតបំផ្លាញសំរាម ឱ្យមាន លក្ខណៈបច្ចេកទេសច្បាស់លាស់ និង ចំណុះសមល្មមដើម្បីកុំឱ្យ សាយភាយក្លិន និង ចម្លងមេរោគ។

ដំបូន្មានអ្នកប្រឹក្សា

ដើម្បីធានាឱ្យបាននូវបរិស្ថានល្អ សុខភាពល្អ និង ជីវភាពរស់នៅប្រសើរទៅបានគឺអាស្រ័យទៅលើការជួយថែរក្សានូវអនាម័យទាំងអស់គ្នា។ ទោះបីជានៅតាមលំនៅដ្ឋាន កន្លែងធ្វើការ រោងចក្រ ឬសហគ្រាសក្ដី គប្បីមានធុងសំរាម ឬ កន្លែងស្ដុក សំរាមឱ្យបានសមរម្យ ងាយស្រួលប្រមូល។ ចំពោះផ្នែកបម្រើសេវាកម្មប្រមូលវិញ គប្បីប្រមូលសំរាមឱ្ យបានទៀងទាត់។ ចៀសវាងទុកយូរជាហេតុ ធ្វើមានការរាយប៉ាយ ដែលបង្កឱ្យមាន ការចម្លងមេរោគបាន។

ប្រភព ៖ ទស្សនាវដ្តី សុខភាពយើង លេខ៣៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៨

ប្រភពឯកសារ៖ ៖ 

អ្នក​ជំងឺ​កុមារនៅ​កម្ពុជា​​កើន🦋​ឡើង​នៅ​មន្ទីរ​ពេទ្យ​គន្ធប𝄹ុប្ឆា


ថ្ងៃច័ន្ទ, 25 ខែមិថុនា 2012 ដោយ ធីតា វីន វីអូអេ ខ្មែរ | ភ្នំពេញ ជាងម្ភៃឆ្នាំមកហើយ បន្ទាប់ពីមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា បានបើកទ្វារឡើងវិញក្រោយពីសង្រ្គាមស៊ីវិល មន្ទីរពេទ្យដោយឥតគិតថ្លៃនេះ បានក្លាយទៅជាមណ្ឌលព្យាបាលមួយសម្រាប់កុមារកម្ពុជាមកពីគ្រប់ស្រទាប់។

មន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា មានសាខាចំនួនប្រាំ នៅទីក្រុងភ្នំពេញ និងនៅខេត្តសៀមរាប។ មន្ទីរពេទ្យនេះ ទទួលបានកុមារមានជំងឺកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។ ជាក់ស្តែងបើប្រៀបធៀបខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១២នេះទៅនឹងឆ្នាំកន្លងទៅក្នុងរយៈពេលដូចគ្នាមានការកើនឡើងចំនួន៣០ភាគរយ។ ពោលគឺ កុមារ មានជំងឺដែលចូល សម្រាក ក្នុងមន្ទីរពេទ្យ បានកើនពី ជាង៦,០០០នាក់ ដល់ជាង ៩,៤៤០នាក់ ក្នុងរយៈពេល ១៧ថ្ងៃ។
កំណើនកុមារមានជំងឺនេះ បានធ្វើឲ្យលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ប៊ីត រិចនែ (Beat Richner) នាយកមន្ទីរពេទ្យនេះ មានកង្វល់។
«នេះគឺជាស្ថានភាពមួយ ដែលធ្ងន់ធ្ងរ សម្រាប់ មន្ទីរពេទ្យមួយ ដែលគ្មានមន្ទីរពេទ្យក្នុងប្រទេសណា ឬកន្លែងណាក្នុងពិភពលោកដែលមានអ្នកជំងឺចូលមកសម្រា💮កព្យាបាលក្នុងមន្ទីរពេទ្យដ៏ច្រើនលើសលប់ដូចនេះ ក្នុងរយៈពេលបែបនេះនោះទេ។ នៅក្នុងខែមិថុនានេះ បើសិនគ្មានមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ជាទេនោះ យើងអាចព្យាករណ៍ថា កុមារប្រមាណជា៧,០០០នាក់ អាចមានគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត»។

មន្ទីរពេទ្យគន្ធបុ ប្ផាធ្លាប់មានវត្តមាននៅក្នុងអំឡុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៧០ ហើយត្រូវបានបិទទ្វារ ទៅវិញ នៅពេលពួកខ្មែរក្រហមឡើងកាន់អំណាច។ មន្ទីរពេទ្យនេះចាប់ដំណើរការឡើងវិញនៅឆ្នាំ១៩៩២ ក្រោមគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ និងលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ប៊ីត រិចនែ ជាជនជាតិស្វីស។ កុមារកម្ពុជាបានមកសម្រាកព្យាបាល ក្នុងមន្ទីរពេទ្យនេះ ដែលភាគច្រើនមកពីគ្រួសារក្រីក្រជាមធ្យមចំនួន១២ម៉ឺននាក់ ក្នុងមួយឆ្នាំ។ ភាគច្រើននៃកុមារទាំងនោះ មានសភាពធ្ងន់ធ្ងរដែលងាយស្លាប់បាន ដូចជាកុមារមានជំងឺគ្រុនឈាម រលាកខួរក្បាល របង និងបេះដូងប្រហោងពីកំណើតជាដើម។

រៀងរាល់ឆ្នាំមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផាទាំងប្រាំ ត្រូវការថវិកាចំនួន៣៦លានដុល្លារអាមេរិក សម្រាប់ប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួន។ ក្នុងនោះរដ្ឋាភិបាលប្រទេសស្វីសជួយចំនួន៣លានដុល្លារ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ជួយចំនួន៣លានដុល្លារហើយក្រៅពីនោះ គឺជាជំនួយពីសប្បុរសជន ដែលលោក រិចនែ អង្គាសជាពិសេសតាមរយៈការលេងសែឡូ។
រយៈពេលជាង២០ឆ្នាំកន្លងមកនេះ មន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ជាបានទទួលការព្យាបាលកុមារចំនួន ១.១៧លាននាក់ និងពិគ្រោះជំងឺចំនួនជាង១១លាននាក់ ដោយបានចំណាយថវិកាអស់ចំនួន ៤១០លានដុល្លារអាមេរិក។ លោក ប៊ីត រិចនែ បញ្ជាក់ថានៅរយៈពេល១៧ថ្ងៃ នៅក្នុងខែមិថុនានេះ មានកុមារមានជំងឺគ្រុនឈាមចំនួន ៣.០ꦛ៧៣នាក់ ដែលបានចូលសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យរបស់លោក។

ចំពោះការកើនឡើងរបស់អ្នកជំងឺនៅមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ជានេះលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ប៊ីត រិចនែ បញ្ជាក់ថា ដោយសារតែ សេវាសុខាភិបាល នៅ កម្ពុជា មានកម្រិតទាបនៅឡើយពីព្រោះសេវាឯកជននៅតាមគ្លីនិកមួយចំនួន ព្យាបាល មិនបានត្រឹមត្រូវ ដោយប្រើថ្នាំខុស បន្តោកសេរ៉ូម ច្រើនពេកបណ្តាលឲ្យពុលអ្នកជំងឺ ការព្យាបាលមានតម្លៃខ្ពស់ ហើយកុមារប្រហែលជា៩០ភាគរយ ដែលទទួលបាន ការព្យាបាលពីគ្លីនិកឯកជន មានសភាពធ្ងន់ធ្ងរ នៅពេលបានមកដល់ មន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ជា។ ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពនេះ លោក ប៊ីត រិចនែ អំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាថាឲ្យផ្តល់ថវិកាជំនួយទ្វេឡើងថែមទៀត។ ហើយលោក ក៏បានអំពាវនាវឲ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលមាន ជីវភាពធូរធារមានឆន្ទៈ ក្នុងការបរិច្ចាកថវិកាផ្ទាល់ខ្លួន សម្រាប់ កុមារ នៅ កម្ពុជា ផងដែរ។ «រាជរដ្ឋាភិបាល គួរតែជួយដល់មូលនិធិ ៤លានដុល្លារក្នុង១ឆ្នាំ ដើម្បីជួយផ្គត់ផ្គង់ការចំណាយនៃការព្យាបាលកុមារក្រីក្រ ពីព្រោះ អ្នកក្រីក្រប្រហែលជា៨០ភាគរយបានមកទទួលសេវានៅទីនេះ។ ខ្ញុំសង្គេតឃើញថា នៅកម្ពុជាសព្វថ្ងៃ អ្នកដែលមាន ជីវភាព ធូរធារច្រើន ហើយអ្នកទាំងនោះគួរតែចូលរួមវិភាគទានក្នុងការផ្តល់ថវិកាខ្លះៗ ឲ្យដល់មន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ជា។ បើធ្វើការប្រៀបធៀប ទៅគឺប្រជាពលរដ្ឋស្វីស ដែលផ្តល់វិភាគទានមួយចំនួនមានជីវភាពទាបជាងអ្នកមានជីវភាពធូរធារនៅកម្ពុជាផង»។

ជារៀងរាល់ព្រឹក នៅក្បែងរបងមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ជាក្រុងភ្នំពេញ ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលមានកូនឈឺមកស្ទើរ ពី គ្រប់ខេត្តក្រុង នៅ កម្ពុជាប្រហែលជា ជិត១,០០០នាក់ មកអង្គុយតម្រង់ជួរគ្នាជា២ជួរយ៉ាងវែងរង់ចាំចូលឲ្យគ្រូពេទ្យពិនិត្យព្យាបាល។ អ្នកខ្លះមករង់ចាំតាំងពីម៉ោង២ ភ្លឺរហូតដល់ម៉ោង ៦,៣០នាទីព្រឹកទើប មន្ទីរពេទ្យ អនុញ្ញាតឲ្យចូលពិនិត្យជំងឺតាមលេខរៀង។
អ្នកស្រី អ៊ុន ម៉ុន មកពីស្រុកពារាំង ខេត🍸្តព្រៃវែង។ គាត់កំពុងអង្គុយសម្លឹងមើលកូនស្រីរបស់គាត់អាយុ១២ឆ្នាំ ដែលមានជំងឺគ្រុនឈាមកំពុងសម្រាកនៅលើគ្រែ។

«បើគ្មានកន្លែងនេះ យើងពិបាកមែនទែនតែម្តង បើសិនជាយើងទៅពេទ្យផ្សេងទៀត យើងមិនសូវមានថវិកាមើលកូន បើអញ្ចឹងបានជារូតមកពេទ្យទេវតា បើខុសពីពេទ្យគន្ធបុប្ជានោះគឺ ទាល់តែរាប់លានរាប់ពាន់បានមើលជា។ មានតែពេទ្យនេះទេ យើងទីទាល់ក្រ យើងមកពឹងពាក់ពេទ្យបាន បើសិនជាមិនមានពេទ្យនេះ គឺយើងងាប់ លទ្ធភាពយើងអត់មានលុយ អត់មានលុយ មើលកូន។ ពេទ្យនេះមើលការខុសត្រូវចេញចូលតាមដានជំងឺគ្រប់ជំហាន គ្រប់ម៉ោង គ្រប់វិនាទីទាំងអស់នេះ ហើយជាក់ស្តែង ផ្ទាល់តែម្តង»។ ជាមួយគ្នានេះដែរ អ្នស្រីទុយ សាម៉ុល រស់នៅសង្កាត់ទន្លេបាសាក់ ក្រុងភ្នំពេញ កំពុងបីចៅ ស្រីប្រហែលជា ៥ខែ នៅក្នុងដៃ អង្គុយរង់ចាំ នៅជួរមុខគេ នៅក្រៅរបងមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ជា។ «ខ្ញុំអត់យកចូល ឯកជនទេ ពីព្រោះខ្លាចមានគ្រោះថ្នាក់អីទៅគង់តែចូលមករដ្ឋដដែល អញ្ចឹងខ្ញុំយកមកពេទ្យរដ្ឋតែម្តង។ មកពីខ្ញុំទុកចិត្ត នឹកឃើញមកវាកបកូនខ្ញុំជា។ ទៅពេទ្យផ្សេងទៅកូនខ្ញុំអត់ជាគឺខ្ញុំស្តាយៗ អស់មួយជីវិត ហើយបើមកពេទ្យនេះ បើសិនជាកូនខ្ញុំមានបញ្ហាអី ខ្ញុំអត់ស្តាយទេគឺថាគេមើលកូនយើងអស់ពីសមត្ថភាពរបស់គេ»។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ច ម៉េង ចួ ប្រធានមណ្ឌលជាតិ ប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ ប៉ារ៉ាស៊ីត សាស្រ្ត និងបាណកសាស្រ្ត ក៏យល់ដូចគ្នា ដែរថា មន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងវិស័យសុខាភិបាលនៅកម្ពុជា ពីព្រោះជាមន្ទីរពេទ្យ ដែលបានផ្តល់ សេវាព្យាបាលកុមារកម្ពុជាបានយ៉ាងច្រើនបំផុតជាពិសេសកុមារដែលមានជំងឺគ្រុនឈាម និងគ្រុនចាញ់។ «ជំងឺគ្រុនឈាមភាគច្រើនសម្រាកនៅគន្ធបុប្ជា និងមន្ទីរពេទ្យជ័យវរ្ម័ន ជួយរួមចំណែក ច្រើនណាស់ កន្លងមកជួយព្យាបាលជំងឺគ្រុនចាញ់ គ្រុនឈាម»។

គេនៅមិនទាន់ដឹងថា តើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា នឹងសម្រេចយ៉ាងណាចំពោះសំណើសុំជំនួយថវិកាបន្ថែមពីមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផានោះ។
លោក ម៉ម ប៊ុនហេង រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសុខាភិបាលមិនផ្តល់អត្ថាធិ♊ប្បាយណាមួយទេ ដោយ លោកសំអាងថា លោកជាប់រវល់ប្រជុំ៕

ប្រភពឯកសារ៖ ៖

ជម្ងឺ​បាក់​ស្បាត


នៅក្នុងសង្គមខ្មែរ គេសង្កេតឃើញ ជម្ងឺបាក់ស្បាត កើតមាននៅលើ មនុស្សគ្រប់ភេទគ្រប់វ័យ។ អ្នកដែលបានកើតជម្ងឺនេះ ពុំបានចាប់អារម្មណ៍ ពីអាការៈ ដែលស្ដែងចេញមកឡើយ។ ម្យ៉ាងទៀតអ្ នកជម្ងឺតែងជួប ព្រឹត្ដិការណ៍ ឬ រូបភាព ដែល មិនអាចទទួលយកបាន ហើយបណ្ដាលឱ្យមាន ការប៉ះទង្គិចធ្ងន់ធ្ងរ ទៅដល់់ ផ្លូវចិត្ដ។ ទោះបីជា ស្ថានភាពនោះ បានកើតឡើង យូរហើយក៏ដោយ ប៉ុន្ដែរូបភាព នោះវាដិតដាមនៅក្នុងអារម្មណ៍អ្នកជម្ងឺជានិច្ច ដែលធ្វើឱ្យ អ្នកជម្ងឺ ចេះតែនឹកឃើញ ហើយមានអារម្មណ៍ខ្លាច ជួបស្ថានភាពដូចនេះទៀត។

សម្រាប់លេខនេះ ទស្សនាវដ្ដី សុខភាពយើងសូមលើកយកជម្ងឺបាក🍎់ស្បាតមកបង្ហាញជូនប្រិយមិត្ដអ្នកអានឱ្យបានជ្រាប តាមរយៈកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយលោកវេជ្ជបណ្ឌិត យឹម សុបុត្រា អ្នកឯកទេសជម្ងឺផ𝔉្លូវចិត្ដនៅមន្ទីរពេទ្យមិត្ដភាពខ្មែរសូវៀត។

ជម្ងឺបាក់ស្បាត ជាអ្វី?

បាក់ស្បាត គឺជាការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្ដដោយសារការគំរាមកំហែងពីបុគ្គលណាមួយមកលើខ្លួនឬដោយជួបព្រឹត្ដិការណ៍ធ្ងន់ធ្ងរ ណាមួយដែលពោរពេញទៅដោយភាពតក់ស្លុត។ ស្ថានភាពនេះនៅតែដក់ជាប់មកលើជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃបណ្ដាលឱ្យកត្ដាចិត្ដសាស្ដ្រ របស់អ្នកជម្ងឺមានសភាពមិនប្រក្រតីជាច្រើនខែឆ្នាំ និងបន្ដឱ្យអ្នកជម្ងឺចេះតែមានអារម្មណ៍ខ្លាច ឆាប់ភ័យដោយគ្មានហេតុផល។

មូលហេតុបង្កជម្ងឺបាក់ស្បាត

ជម្ងឺបាក់ស្បាតបានកើតឡើងដោយសារមូលហេតុច្រើនយ៉ាងដែលមាននៅក្នុងសង្គមនិងក្នុងក្រុមគ្រួសារដូចខាងក្រោម។

១ . ការគំរាមកំហែង  នៅក្នុងផ្ទះមួយដែលមានទ្រព្យសម្បត្ដិស💎្ដុកស្ដម្ភ ត្រូវបានចោរប្លន់យកទ្រព្យไសម្បត្ដិហើយគំរាម កំហែងបាញ់សម្លាប់ប្ដី ដោយឱ្យប្រពន្ធប្រគល់មាសប្រាក់ទៅឱ្យវា។ ដូចនេះប្ដីប្រពន្ធដែលជួបនូវព្រឹត្ដិការណ៍នេះធ្វើឱ្យមានការភ័យ ខ្លាចរហូតបាក់ស្បាត ដោយមិនចង់ជួបស្ថានភាពបែបនេះទៀត។

២ . ការចាប់ជំរិត  បុគ្គលដែលរួចខ្លួនមកវិញ ក្រោយពីត្រូវបានគេចាប់យកទៅឃុំទុក ដើម្បីជំរិតយកលុយឬទាមទារដោ💎ះ ដូរនូវរបស់មានតម្លៃផ្សេងទៀតពីក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះ។ ស្ថានភាពនេះបា🔯នធ្វើឱ្យជនរងគ្រោះមានការតក់ស្លុតភ័យរន្ធត់បង្កឱ្យមាន ជម្ងឺបាក់ស្បាត។

៣ . ការទទួលរងនូវអំពើហិង្សាចាប់រំលោភផ្លូវភេទ  ស្ដ្រីដែលត្រូវគេវាយដំលើរាងកាយនិងចាប់បង្ខំរំលោភផ្លូវភេទ បន្ទាប់ពីបានទទួលទារុណកម្មនេះហើយ បានធ្វើឱ្យស្ដ្រីរងគ្រោះមានភាពតក់ស្លុត បង្កឱ្យមានជម្ងឺបាក🥀់ស្បាតឬភ័យខ្លាចជួបប្រទះនូវរូប ភាពនេះកើតឡើងមកលើខ្លួនម្ដងទៀត។

៤. ព្រឹត្ដិការណ៍គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ធំៗ  ឡាននឹងឡានបុកគ្នាធ្ងន់ធ្ងរ។ មនុស្សដែលធ្វើដំណើរតាមរថយន្ដបានខ្ទាតចេញ ពីក្នុងឡាន ដេកស្លាប់នៅលើថ្នល់ ហើយមានឈាមពេញខ្លួន។ ស្ថានភាពនេះបានធ្វើឱ្យបុគ្គលដែលនៅក្នុងហេតុការណ៍នោះមាន ការតក់ស្លុត ចេះតែមានអារម្មណ៍ខ្លាច ធ្វើឱ្យ🐻មានជម្ងឺបាក់ស្បាតដោយមិនហ៊☂ានធ្វើដំណើរតាមរថយន្ដទៀត។

៥. សង្គ្រាម  យុទ្ធជនធ្វើទាហានច្បាំងក្នុងសមរភូមិទទួលគ្រោះថ្នាក់ដោយសារគ្រាប់រំសេវ ឬមីនបានធ្វើឱ្យពិការជើង ម្ខាង ឬទាំងពីរ។ ហេតុការណ៍អាក្រក់នេះធ្វើឱ្យយុទ្ធជន𝐆គ្រោះថ្នាក់នោះមានការបាក់ស្បាត។ ជួនកាលបុគ្គលដែលបានឃើញមិត្ដភក្ដិ ស្លាប់ក្នុងសង្គ្រាមជាមួយគ្នា ដោយសារត្រូវគ្រាប់កាំភ្លើង ឬជាន់មីនជាដើម។ ស្ថានភាពនេះធ្វើឱ្យបុគ្គលដែលឃើញនោះ មានការតក់ ស្លុត រន្ធត់ និងបង្កឱ្យមានជម្ងឺបាក់ស្បាតដែរ។

៦. របបវាលពិឃាត(១៩៧៥-១៩៧៩)  នៅក្នុងរយៈពេលនេះគឺព្រឹត្ដិការណ៍មួយដែលប្រជាជនខ្មែរយើងគ្រប់រូបបាន ដឹងឮ និងឃើញ ជាពិសេសអ្នកដែលមានអាយុមកដល់សព្វថ្ងៃប្រហែលវ័យ៣៥ឆ្នាំឡើងទៅទ♊ទួលនូវភាពតក់ស្លុតពីសំណាក់របបꦯនេះ យ៉ាងរន្ធត់ ដោយការគំរាមសម្លាប់ ឬបង្អត់អាហារ បង្ខំធ្វើការងារធ្ងន់ធ្ងរ គ្មានពេលសម្រាកឈឺថ្កាត់គ្មានថ្នាំសង្កូវ។ល។ ទាំងនេះ ក៏ជាមូលហេតុជាក់ស្ដែងដែលប្រជាជនខ្មែរយើងបានឆ្លងកាត់ព្រមទាំងបណ្ដាលឱ្យបុគ្គលមួយចំនួនមកទល់ពេលនេះមានជម្ងឺបាក់ ស្បាត។

រោគសញ្ញាជម្ងឺបាក់ស្បាត

បុគ្គលដែលមានជម្ងឺបាក់ស្បាត គឺអាស្រ័យដោយបុគ្គលនោះបានឆ្លងកាត់នូវព្រឹត្ដិការណ៍សាហាវដែលធ្វើឱ្យមានការភ័យ រន្ធត់តក់ស្លុតណាមួយ ដែលលេចចេញជាសញ្ញាផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្ដ។

១ . រោគសញ្ញាផ្លូវចិត្ដ  ឆាប់ភ័យ ឆាប់រន្ធត់តក់ស្លុត ធ្លាប់ជាមនុស្សដែលមានភាពចងចាំល្អបែរទៅជាមនុស្សឆាប់វង្វេង វង្វាន់ ឆាប់ភ្លេច ឆាប់ភ្ញាក់ផ្អើល ឆាប់មួម៉ៅឡេះឡះ ផ្លាស់ប្ដូរអាកប្បកិរិយាពីសុភាពរាបសារទៅជាឆាប់ឆេវឆាវឆាប់ខឹង មានអារម្មណ៍ស្ពឹកខ្លួន ដូចជាពិការមួយចំហៀងខ្លួន មានអារម្មណ៍ទុក្ខសោក ចេះតែកើតទុក្ខសម័យនឹកសុបិនឃើញន🅠ូវរូបភាព ឬព្រឹត្ដិការណ៍ស្រស់ៗ ដែលបានឆ្លងកាត់ ជាហេតុធ្វើឱ្យមានភ័យខ🔯្លាចមួយរំពេច។

២ . រោគសញ្ញាផ្លូវកាយ  ញ័រដើមទ្រូង ញ័ജរដៃជើង អស់កម្លាំងល្ហិតល្ហៃ ស្រវាំ🌟ងភ្នែកមើលអ្វីឃើញតែរាងព្រិលៗវិលមុខ គេងមិនលក់ ចេះតែធេងធោងរសាប់រសល់ បែកញើសពេញខ្លួន ត្រជាក់ចុងដៃជើង ឆ្អល់ពោះ ញ៉ាំអ្វីមិនបានឈឺក្បាល ចុកចាប់ពេញ រាងកាយ និងធ្វើឱ្យអ្នកជម្ងឺអាចក្អួតចង្អោរជាដើម។

ផលវិបាកនៃជម្ងឺបាក់ស្បាត

អ្នកដែលមានជម្ងឺបាក់ស្បាត គឺជាអ្នកដែលចេញប្រឡូកការងារក្រៅច្រើនជាងគេហើយក៏ជួបព្រឹត្ដិការណ៍ច្រើនជាងគេដែរ។ ពេលបុគ្គលនោះឆ្លងកាត់នូវព្រឹត្ដិការណ៍ធ្ងន់ធ្ងរណាមួយ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកជម្ងឺមានការភ័យខ្លាច រន្ធត់តក់ស្លុតរហូតមានជម្ងឺបាក់ ស្បាត។ បែបនេះបណ្ដាលឱ្យមានផលប៉ះពាល់ជាច្រើនទៅលើផ្នែកផ្លូវចិត្ដ និងផ្លូវកាយ ដូចជាឈឺក្បាល វិលមុខញ៉ាំអ្វីមិនបាន ធ្វើឱ្យរាងកាយស្គមស្គាំង មានជម្ងឺក្រពះ មានជម្ងឺថប់អារម្មណ៍ មានស្មារតី និងអារម្មណ៍មិនល្អ ឆាប់ឆេវឆាវខឹងដោយគ្មានហេតុផល គ្មានសីលធម៌ក្នុងខ្លួនជាដើម។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ធ្វើឱ្យឆាប់វង្វេង ចងចាំអ្វីមិនបានល្អធ្លាក់ចុះនូវកិច្ចការប្រកបរបររកស៊ីប្រចាំថ្ងៃ ឬកិច្ចការសង្គម ប្ដូរឥរិយាបថសុភាពរាបសារទៅជាព្រហើនកោងកាច និងទៅជាអ្នកសេពសុរាឬជក់ថ្នាំញៀនជាដើម។

វិធីកាត់បន្ថយជម្ងឺបាក់ស្បាត

បុគ្គលមានជម្ងឺបាក់ស្បាតដោយជួបប្រទះនូវហេតុការណ៍ជាក់ស្ដែងធ្ងន់ធ្ងរត្រូវចេះនិយាយរឿងដែលឆ្លងកាត់នេះប្រាប់ទៅ មិត្ដ ឬអ្នកជាទីស្រឡាញ់ ដើម្បីរំសាយភាពដិតដាមចងចាំនៅខួរក្បាលហើយចៀសវាងបៀមទុក្ខម្នាក់ឯងនាំឱ្យមានជម្ងឺផ្លូវចិត្ដ។ ឧទាហរណ៍ នារីម្នាក់ត្រូវគេចាប់រំលោភផ្លូវភេទ ហើយវាយដំរាងកាយ។ នារីនេះមិននិយាយប្រាប់នរណាម្នាក់ឡើយព្រោះខ្មាសអៀន សុខចិត្ដសម្ងំបៀមទុក្ខរឿងអាស្រូវនេះម្នាក់ឯង។ ការធ្វើបែបនេះមិនល្អទេព្រោះអាចឱ្យនារីរងគ្រោះមានជម្ងឺផ្លូវចិត្ដ ហើយត្រូវគិតថា នេះមិនមែនជាកំហុសរបស់ខ្លួនទេ។ ម្យ៉ាងទៀតត្រូវគិតថា រឿងអតីតកាលគ្រាន់តែជាការយល់សប្ដិមិនមែនជាការពិតទេ។ ទន្ទឹមនឹង នោះត្រូវប្រាប់ខ្លួនឯងថា ថ្ងៃនេះគឺជាថ្ងៃនេះ មិនមែនជាថ្ងៃមុនឡើយ។ ម្យ៉ាងទៀតត្រូវធ្វើសម្មាធិ ឬទៅវត្ដអារាមស្ដាប់លោកទេសនា ដើម្បីលុបបំបាត់រឿងអាក្រក់ដែលជួបប្រទះបន្ដិចម្ដង។

ដំបូន្មានអ្នកឯកទេស

ការជួបនូវហេតុការណ៍ធ្ងន់ធ្ងរដែលនាំឱ្យមានភាពតក់ស្លុត បង្កឱ្យមានជម្ងឺបាក់ស្បាតសូមកុំបណ្ដែតបណ្ដោយនិងចេះតែសម្ងំ បៀមទុក្ខរឿងអាក្រក់ដែលជួបប្រទះតែម្នាក់ឯង ព្រោះអាចឱ្យមានជម្ងឺផ្លូវចិត្ដធ្ងន់ធ្ងរ។ លោកអ្នកគួរប្រាប់ទៅកាន់មិត្ដ ឬអ្នកជាទី ស្រឡាញ់ ឬអ្នកជំនាញណាមួយ ដែលគិតថាផ្ដល់ប្រយោជន៍ចំពោះលោកអ្នកដើម្បីរំសាយរូបភាពអាក្រក់នោះបន្ដិចម្ដងៗ កុំឱ្យដក់ ជាប់ក្នុងសអារម្មណ៍។

ប្រភព ៖ ទស្សនាវដ្តី សុខភាពយើង លេខ៣៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៨

ប្រភពឯកសារ៖ ៖ 

bet 855:អ្វីដែលអ្នកជក់បារីចង់បានពិត!


អ្វីដែលអ្នកជក់បារីចង់បានពិត

Real Thing that Smoker Need

១ភាគ​៣នៃ​ឱសថ​ក្លែង​ក្លាយ​កំពុង​ចរាចរណ៍​នៅ​ទ្វីប𒐪​អា🌠ស៊ី (ឆ្នាំ​២០១២)


ឈឺហើយលេបចំថ្នាំក្លែងក្លាយទៀត ពិតជាជួយពន្លឿនការរីករាលដាលនៃជំងឺកាន់តែឆាប់ ពន្លឿនការចុះអន់ថយនៃសុខភាព ពន្លឿនការស្លាប់!!! ស្លាប់ដោយសារជម្ងឺដោយមានប្រសិទ្ធិភាព!!!

ឱសថក្លែងក្លាយ ដែលគេសង្កេតឃើញជាញឹកញាប់នៅតំបន់អាស៊ី និងជាពិសេសនៅប្រទេសកម្ពុជា រួមមានឱសថ សម្រាប់ព្យាបាលជម្ងឺរបេង និងជំងឺគ្រុនចាញ់។ ការប្រើប្រាស់ឱសថក្លែងក្លាយនេះ មិនត្រឹមតែមិនមានប្រសិទ្ធភាព ក្នុងការព្យាបាលប៉ុណ្ណោះទេ ក៏ប៉ុន្ដែវានឹងអាចបណ្ដាលឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិតទៀតផង។

ប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវគេមើលឃើញថា គឺជាប្រទេសក្រីក្រមួយ ដែលមានការអនុវត្តវិធានការនានា រួមទាំង ការអនុវត្តច្បាប់ នៅមានភាពទន់ខ្សោយ និង ធូររលុង។ ការលក់ដូរថ្នាំពេទ្យ ជាពិសេស នៅតាម តំបន់ជនបទច្ រើនតែធ្វើឡើងលាយឡំ ជាមួយ នឹងការលក់គ្រឿងទេស។ ហើយឱសថទាំងនេះ ពុំមានការត🍒្រួតពិនិត្យ ដិតដល់ពីប្រភព និង ការត្រួតពិនិត្យទៅលើការថែទាំ និង ការរក្សាទុកឲ្យបានត្រឹមត្រូវឡើយ។

យោងតាមសារព័ត៌មាន របស់ប្រទេសសិង្ហបុរី ដែលបានចេញផ្សាយកាលពីពេលថ្មីៗនេះ  បានឲ្យដឹងថា ឱសថប្រឆាំងជម្ងឺគ្រុនចាញ់ច្ រើនជាង ១ភាគ៣ នៅ តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ គឺជាឱសថក្លែងក្លាយ។ នេះបើតាមការពិនិត្យ របស់ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្រ្ដ។ ក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិត បានចេញសេចក្ដីព្រមាននេះ កាលពីថ្ ងៃអង្គារ ទី៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១២កន្លងទៅថ្មីៗនេះ បានបញ្ជាក់ថា ឱសថទាំងនោះ គឺស្រដៀងទៅនឹង ឱសថ ដែលគេធ្វើការវិភាគ នៅអាហ្វ្រិកដែរ ពោលគឺនៅក្រោមគុណភាពស្ដង់ដា។ក្រោយពីធ្វើការស្រាវជ្រាវ ក្នុង ប្រទេសចំនួន៧ នៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ មានឱសថ ៣០ភាគរយ នៃ សំណាកគម្រូ (sample) គឺ មិនត្រឹមត្រូវ តាមស្ដង់ដា។ ការរកឃើញនេះ គឺស្រដៀងនឹងការរកឃើញនៅប្រទេស ចំនួន ២១ ក្នុង អនុតំបន់សាហារ៉ា នៃ ទ្វីបអាហ្រ្វិកដែរ ដែលមាន ៣៥ភាគរយ នៃ ឱសថនេះ គឺស្ថិតក្រោមស្ដង់ដាឱសថ។ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវថ្មីមួយផ្សេងទៀត បានឲ្យដឹងថាការសម្បូរហូរហៀរ នៃ ឱសថប្រឆាំង នឹងជម្ងឺគ្រុនចាញ់ក្ លែងបន្លំ ឬ គ្មានគុណភាពនៅទូទាំងទ្វីបអាហ្វ្រិក និង ទ្វីបអាស៊ីកាលពីទសវត្សរ៍មុនបណ្តាលឲ្យមានការប្រថុយប្រថានយ៉ាងខ្លាំង លើការប្រឹងប្រែងប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជម្ងឺចម្លងតាមមូសនេះ។ ការចរាចរណ៍ឱសថក្លែងក្លាយនៅកម្ពុជា និងនូវអាស៊ី បានធ្វើឲ្យ ប្រជាពលរដ្ឋ បាត់បង់ជំនឿទុកចិត្ត។ ការបន្លំផលិតផលឱសថ និងការលួចផលិតឱសថក្លែងបន្លំ ដើម្បីចែកចាយក្នុងទីផ្សារងងឹត គឺជាការគម្រាមកំហែង ដោយផ្ទាល់ ដល់ សុខភាពសាធារណៈ។ ឱសថក្លែងក្លាយ អាចមានសារធាតុសកម្មមិនត្រឹមត្រូវ ហើយសារធាតុទាំងនោះ អាចមានចំនួនច្រើនជ្រុល ឬតិចជ្រុល និងអាចមានសារធាតុពុលផងដែរ។ ឱសថទាំងនោះក៏អាចបង្កើននូវភាពស៊ាំដល់សាពាង្គកាយរបស់អ្នកជម្ងឺ ដោយពិបាកក្នុង ការព្យាបាល នឹងថ្នាំដែលមានប្រសិទ្ធភាពវិញផងដែរ។ បើយោងតាមអង្គការសុខភាពពិភពលោក WHO បានឲ្យដឹងថា ឱសថដែលមិនត្រឹមត្រូវបានគុណភាពស្ដង់ដា គឺជាបញ្ហាដ៏ចម្បងមួយ ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជម្ងឺគ្រុនចាញ់ ដែលបានសម្លាប់ជីវិតមនុស្សអស់ ៦៥៥០០០នាក់ កាលពីឆ្នាំ២០១០។ ក្រៅពីមិនមានការពិនិត្យគុណភាព ឲ្យបានច្បាស់លាស់នៅពេលផលិត ការលេបថ្នាំដោយគ្មានវេជ្ជបញ្ជាត្រឹមត្រូវក៏ជាបញ្ហានោះដែរ។

អត្ថបទដោយ ៖ សៀង វិរៈ

ចេញផ្សាយ ៖ ថ្ងៃទី០៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១២

ប្រភពឯកសារ៖ ៖ 

ជម្ងឺ​រលាក​សួត​កុមារ


កុមារដែលនៅមានប្រព័ន្ធការពារខ្លួនខ្សោយ ងាយប្រឈមមុខនឹងជម្ងឺច្រើនប្រភេទ។ ជម្ងឺផ្លូវដង្ហើីមជាបញ្ហាមួយគំរាម កំហែងដល់កុមារកម្ពុជាជាច្រើន។ ជម្ងឺផ្លូវដង្ហើមរួមមានជម្ងឺជាច្រើន ដែលទាក់ទងនឹងផ្លូវដង្ហើមលើ និង ផ្លូវដង្ហើម ខាងក្រោមរបស់ កុមារ ជាពិសេសជម្ងឺរលាកសួតកុមារ។ ជម្ងឺរលាកសួតកុមារ ប្រសិនបើយើង មិនបានព្យាបាលវា ឱ្យបានទាន់ពេលវេលានោះទេ កុមារ អាចស្លាប់បាន។

រលាកសួតរលាកសួត

ទស្សនាវដ្ដី សុខភាពយើង សូមលើកយកជម្ងឺរលាកសួតកុមារនេះ មកបកស្រាយជូនលោកអ្នកអាន ទុកជាការស្វែងយល់ និង ដើម្បីបង្ការបុត្រធីតាលោកអ្នកពីជម្ងឺនេះ តាមរយៈបទសម្ភាស៍ ជាមួយ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ជឹង ជា អ្នកឯកទេសជម្ងឺកុមារនៃមន្ទីរ ពេទ្យកុមារជាតិ។

ជម្ងឺរលាកសួតកុមារ ជាអ្វី?

ជម្ងឺរលាកសួត គឺសំដៅដល់រលាកទៅលើសាច់សួត ជាប្រភេទជម្ងឺមួយ ដែលងាយនឹងកើត ចំពោះមនុស្សទូទៅ ជាពិសេស ចំពោះកុមារតូចៗក្រោមអាយុ៥ឆ្នាំ។ ជម្ងឺនេះ អាចឆ្លងពីកុមារម្នាក់ ទៅ កុមារម្នាក់ទៀត បានដោយសារការដកដង្ហើម ដែលមានទំនាក់ ទំនងនឹងបរិយាកាសខាងក្រៅ។ សួតមានទំហំធំ ប្រសិនបើលាតត្រដាងនៅខាងក្រៅប្រអប់ទ្រូង សួត មានទំហំប្រមាណជា ២០០ម៉ែត្រ ការ៉េ នៅលើមនុស្សពេញវ័យ។ ដូច្នេះសួតហាក់ដូចជានៅកណ្ដាលវាល ដែលអាច រងនូវធូលីដី បាក់តេរី ឧស្ម័ន និងមេរោគដែលមាន នៅក្នុងបរិយាកាស។

រោគសញ្ញាជម្ងឺរលាកសួតកុមារ

កុមារច្រើន មានអាការក្ដៅខ្លួន ហៀរសម្បោរ ក្អក និងពិបាកដកដង្ហើម។ លើសពីនេះទៅទៀត អាចមានរោគសញ្ញាធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជាដង្ហក់ខ្លាំង មានទារ៉ាស៍ដែលជាសញ្ញា ផតផ្នែកខាងក្រោម នៃ ឆ្អឹងប្រអប់ទ្រូង។ សញ្ញានេះមើលឃើញច្បាស់ នៅពេលកុមារដក ដង្ហើមចូល កុមារអាចមាន ស្វាយបបូរមាត់ និង អណ្ដាត។

មូលហេតុបង្កជម្ងឺរលាកសួត

ជម្ងឺរលាកសួតបង្កឡើងពីមេរោគ ដូចជាវីរុស បាក់តេរី ប៉ារ៉ាស៊ីត ពពួកផ្សិតជាដើម។ ពពួកមេរោគទាំងនោះមានច្រើននៅ ក្នុងបរិស្ថានរស់នៅ ហើយវាឆ្លងទៅកុមារតាមរយៈដំំណកដង្ហើម។ នៅពេលដកដង្ហើមចេញចូលតែងតែមានប៉ះពាល់មេរោគទាំង នោះ។ សម្ពាធបរិយាកាសខាងក្រៅជាកត្ដាមួយដ៏សំខាន់ក្នុងការបង្កជម្ងឺរលាកសួតដែរ។ រាល់ខ្យល់ដកដង្ហើមដែលមានលាយឡំជា មួយពពួកមេរោគ បាក់តេរី វីរុស ធូលី និងប្រភេទសារធាតុគីមីផ្សេងៗ នោះអាចធ្វើឱ្យកើតជម្ងឺរលាកសួតបាន។ គ្រប់ជម្ងឺរលាកសួត មិនមែនសុទ្ធតែអាចកើតឡើងដោយសារមេរោគបង្កនោះទេ ធូលីដី ឬសារធាតុគីមីដែលដកដង្ហើមចេញចូលក៏អាចជាដើមហេតុផង ដែរ តាមរយៈប្រតិកម្មជាមួយនឹងសួត។

វិធីព្យាបាលជម្ងឺរលាកសួត

ដើម្បីធ្វើការព្យាបាលជម្ងឺនេះឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពនោះ លោកអ្នកគួរគប្បីនាំកូនតូចទៅធ្វើការ ពិនិត្យជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ធ្វើការវិនិច្ឆ័យឱ្យបានច្បាស់លាស់ ថាតើជម្ងឺរលាកសួតនេះបង្កមកពីមូលហេតុអ្វី ដើម្បី ស្រួលធ្វើការព្យាបាល។ ដោយសារជម្ងឺរលាកសួតបង្កហេតុពីវីរុស និងបាក់តេរី នោះការព្យាបាលក៏ត្រូវអនុវត្ដទៅតាមមូលហេតុបង្ក ដែរ។ គ្រូពេទ្យនឹងធ្វើការសម្រេចដោយឱ្យកុមារនៅផ្ទះ ឬក៏សម្រាកព្យាបាលនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យ។ ការព្យាបាលជាទូទៅរួមមាន ៖
  • ការផ្ដល់ចំណីអាហារ និងជាតិទឹកដល់កុមារឱ្យបានសមស្រប
  • ផ្ដល់ថ្នាំបញ្ចុះកម្ដៅបើកុមារក្ដៅខ្លួន
  • ផ្ដល់ថ្នាំអង់ទីប៊ឺយ៉ូទិកក្នុងករណីដែលកុមាររលាកសួតដោយសារមេរោគបាក់តេរី
  • ផ្ដល់ថ្នាំសម្រន់ក្អក ឬថ្នាំធ្វើឱ្យស្លេស្មរាវទៅតាមការវិនិច្ឆ័យរបស់គ្រូពេទ្យ
  • ការព្យាបាលដោយចលនា
  • ផ្ដល់អុកស៊ីសែនក្នុងករណីពិបាកដកដង្ហើម។
  • ផលវិបាករបស់ជម្ងឺរលាកសួត
ជម្ងឺរលាកសួតអាចឱ្យកុមារស្លាប់បាត់បង់ជីវិតភ្លាមៗបាន ប្រសិនបើឋិតក្នុងករណីធ្ងន់ធ្ងរ និងបើមិនមានការសង្គ្រោះកុមារ បន្ទាន់ទេ។ ផលវិបាកផ្សេងៗទៀត ជម្ងឺរលាកសួតអាចបង្កឱ្យមានជម្ងឺផ្លូវដង្ហើមផ្សេងៗទៀត ដូចជាជម្ងឺទឹកចូលក្នុងស្រោមសួត ឬអាច មានខ្ទុះក្នុងសួតជាដើម។

វិធានការការពារជម្ងឺរលាកសួត

ដើម្បីការពារជម្ងឺរលាកសួតត្រូវធ្វើយ៉ាងណាឱ្យបរិស្ថាននៅជុំវិញបានល្អស្អាត។ បរិស្ថានរស់នៅជុំវិញត្រូវតែស្អាត និងមាន អនាម័យជានិច្ច។ នៅពេលទៅណាមកណាត្រូវគ្របដណ្ដប់ថែរក្សាកម្ដៅកុមារឱ្យបានល្អ។ នៅពេលមាននរណាម្នាក់នៅក្នុងក្រុម គ្រួសារមានជម្ងឺផ្ដាសាយ ឬក្អ្អក មិនត្រូវឱ្យកុមារនៅក្បែរអ្នកជម្ងឺទាំងនោះទេ។ សូមឪពុកម្ដាយយកបុត្រធីតាដែលមានអាយុក្រោម ៥ឆ្នាំទៅចាក់ថ្នាំបង្ការឱ្យបានទៀងទាត់ទៅតាមកម្មវិធីជាតិ។ ការចាក់ថ្នាំបង្ការនេះអាចជួយឱ្យកូនរបស់លោកអ្នកមានសុខភាពល្អ មាន ប្រព័ន្ធការពារខ្លួនខ្លាំងទប់ទល់នឹងមេរោគផ្សេងៗបានច្រើន ជាពិសេសកុមាអាចធន់នឹងជម្ងឺបាន។ មួយវិញទៀត ដោយសារតែជម្ងឺនេះមានការពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងបរិយាកាសយ៉ាងជិតស្និទ្ធនោះ ដូច្នេះអ្វីដែលលោកអ្នក អាចបង្ការកូនឱ្យចៀសផុតពីការកើត ឬការឆ្លងជម្ងឺនេះ គឺអាស្រ័យទៅលើការប្រុងប្រយ័ត្ននៅរាល់ពេលដកដង្ហើម។ ជាពិសេស គួរចៀសពីប្រភពមេរោគនានា ដូចជាអ្នកជម្ងឺរបេង អ្នកជម្ងឺផ្ដាសាយជាដើម។ ការចាក់វ៉ាក់សាំងដើម្បីបង្ការជម្ងឺរលាកសួត និងជម្ងឺ ផ្សេងៗពីកូនរបស់លោកអ្នក។

ដំបូន្មានអ្នកជំនាញ

ប្រសិនបើកុមារមានអាការក្អក ឬផ្ដាសាយ ហើយមានសញ្ញាធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជាដង្ហក់ ទារ៉ាស៍ ឬស្ដ្រាយដ័រ ដូចបានជម្រាបជូនពី ខាងលើនោះ សូមឪពុកម្ដាយបញ្ជូនកូនទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យដែលមានសេវាព្យាបាលជម្ងឺកុមារ ឬមណ្ឌលសុខភាពដែលនៅជិតផ្ទះរបស់ លោកអ្នក ដើម្បីឱ្យគ្រូពេទ្យពិនិត្យនូវអាការសង្ស័យ។

ប្រភព ៖ ទស្សនាវដ្តី សុខភាពយើង លេខ៣៨ ខែមិនា ឆ្នាំ២០០៩

ប្រភពឯកសារ៖ ៖

ជម្ងឺ​អញ្ចាញ​ធ្មេញ អាច​ជា​ឃាដ​ករ​បំផ្លាញ​សុខ​ភាព


ថ្វីត្បិតថាធ្មេញមានបបូរមាត់ជារបាំងការពារ ប៉ុន្ដែ ធ្មេញប្រឈម នឹងការកើតជម្ងឺជាច្រើនប្រភេទ ដោយការបង្កពីមេរោគ និង កំទេចកំទីអាហារផ្សេងៗ។ ក្នុងនោះជម្ងឺរលាកអញ្ចាញធ្មេញរ៉ាំរ៉ៃ ក៏ជាជម្ងឺមួយប្រភេទក្នុងមាត់ ដែលបង្កបញ្ហាមិនតិចឡើយ។ មិន ត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់ សុខភាពធ្មេញមាត់ មានក្លិនមិនល្អប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្ដែក៏អាចធ្វើឱ្យមាន ផលប៉ះពាល់ ដល់ សុខភាពសរីរាង្គទាំងមូល និង អាចបង្កឱ្យមានជម្ងឺផ្សេងទៀត ប្រកបដោយគ្រោះថ្នាក់បំផុត។


ទស្សនាវដ្ដី សុខភាពយើង បានជួបសម្ភាសជាមួយ លោក ទន្ដបណ្ឌិត សុខ ជា អ្នកឯកទេសផ្ នែកជម្ងឺជាលិកា ជុំវិញឫសធ្មេញប្រចាំគ្លីនិកធ្មេញ សុខ ជា ស្ដីអំពី ជម្ងឺអញ្ចាញធ្មេញ�𝔍� ដែលពាក់ព័ន្ធនឹង ជម្ងឺទូទៅជូនប្រិយមិត្ដជ្រាប។

អ្វីទៅជាជម្ងឺអញ្ចាញធ្មេញ?

ជម្ងឺអញ្ចាញធ្មេញអាចហៅម្យ៉ាងទៀតថា ជម្ងឺរាក់ស៊ីធ្មេញ ដែលជាជម្ងឺជាលិកា ជុំវិញអញ្ចាញធ្មេញ។ ជម្ងឺនេះ មានសភាពស្ងៀមស្ងាត់ អ្នកជម្ងឺភាគច្រើន មិនដឹងពីសភាពជម្ងឺ ឬ ថាខ្លួនឈឺនោះទេ។ មានមនុស្ស៧៥%មានជម្ងឺនេះ ហើយវាបង្ហាញរោគសញ្ញាខ្លះ ដូចជា ចេញឈាមតាមអញ្ចាញ ពេលដុសធ្មេញ អញ្ចាញធ្មេញក្រហមជាំ ហើម និងឈឺ។ ពេលខ្លះមាន ខ្ទុះ ចេញមក ពេលយកដៃសង្កត់ លើអញ្ចាញ។ ក្នុងដំណាក់កាលធ្ងន់ធ្ងរគឺធ្វើឱ្យធ្មេញរង្គើបាក់ រីឯខ្យល់ដង្ហើមធ♕ុំក្លិនស្អុយ។

ជម្ងឺអញ្ចាញធ្មេញ និងសុខភាពទូទៅ

សមាគមផ្នែកជម្ងឺអញ្ចាញធ្មេញអាមេរិក មានរបបគំហើញថ្មី នៃ មេរោគឆ្លងពីក្នុងមាត់ ទៅកាន់ សរីរាង្គផ្សេងៗទៀតរបស់ មនុស្ស។ ជម្ងឺទូទៅជាច្រើនដែលទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយជម្ងឺអញ្ចាញធ្មេញ(រាក់ស៊ីធ្មេញ) ដូចជាជម្ងឺបេះដូង ជម្ងឺដាច់សរសៃ ឈាមខួរក្បាល ជម្ងឺទឹកនោមផ្អែមជម្ងឺផ្លូវដង្ហើម ក៏ដូចជាបញ្ហាកូនកើតមុនកំណត់របស់ស្ដ្រីមានផ្ទៃពោះជាដើម។ មេរោគបង្កជម្ងឺ អញ្ចាញធ្មេញអាចចូលទៅក្នុងសរសៃឈាមដោយផ្ទាល់ហើយធ្វើដំណើរទៅគ្រប់សរីរាង្គផ្សេងៗរបស់យើង និងបង្កបញ្ហាដោយតោង ភ្ជាប់ ហើយបញ្ចេញជាតិពុលរបស់វាធ្វើឱ្យខូចខាតឬបញ្ឈប់ដំណើរការដល់សរីរាង្គ្គទាំងនោះបាន។ ជម្ងឺអញ្ចាញធ្មេញមានទំនាក់ទំនង ជាមួយជម្ងឺផ្សេងៗទៀតជាច្រើន។

១ . ជម្ងឺពុកឆ្អឹង  អ្នកស្រាវជ្រាវជាច្រើនបង្ហាញថា ជម្ងឺពុកឆ្អឹងធ្វើឱ្យ⛄បាត់បង់ឆ្អឹ൲ងនៅជុំវិញឫសធ្មេញ កំហាប់ឆ្អឹងចុះខ្សោយ ជាលំដាប់ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យអ្នកជម្ងឺឆាប់បាត់បង់ឆ្អឹង និងអាចធ្វើឱ្យរលាកអញ្ចាញធ្មេញ។

២ . ជម្ងឺបេះដូង អ្នកស្រាវជ្រាវរកឃើញថា អ្នកជម្ងឺអញ្ចាញធ្មេញប្រឈមមុខជាមួយជម្ងឺបេះដូងរហូតដល់ទៅ൲ពីរដង បើប្រៀបធៀបជាមួយ អ្នកដែលគ្មានជម្ងឺអញ្ចាញធ្មេញ។ មេរោគនៅក្នុងអញ្ចាញធ្មេញបានចូលដោយផ្ទាល់នៅក្នុងសរសៃឈាម ហើយតោងភ្ជាប់នឹងសរសៃឈាមបេះដូង និងបញ្ចេញជាតិពុល បង្កើតបានជាកំណកឈាម ដែលអាចធ្វើឱ្យស្ទះសរសៃឈាមចិញ្ចឹមបេះដូង។ បេះដូង មិនអាចទទួលឈាម និង អុកស៊ីសែន គ្រប់គ្រាន់ ជាហេតុធ្វើឱ្យបេះដូងលែងដំណើរការ។ ម្យ៉ាងទៀតជាតិពុលរបស់មេរោគ ជម្ងឺអញ្ចាញធ្មេញ ធ្វើឱ្យ សរសៃឈាមរលាកហើម ដូច្នេះសរសៃឈាមរួមតូចខុសធម្មតាដែលជាហេតុធ្វើឱ្យអ្នកជម្ងឺមានសម្ពាធឈាម ខ្ពស់អាចគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិត។

៣ . ជម្ងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល មានការស្រាវជ្រាវជាច្រើន បានចង្អុលបង្ហាញពីទំនាក់ទំនង រវាង ជម្ងឺរាក់ស៊ីធ្មេញ និꦛង បញ្ហាដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល។ ការសꦡ្រាវជ្រាវនោះបានបង្ហាញថា អ្នកដែលដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាលភាគច្រើនតែងតែមាន ជម្ងឺរាក់ស៊ីធ្មេញបង្គួរ ឬធ្ងន់ធ្ងរ។

៤ . ទារកកើតមិនគ្រប់ខែ ស្ដ្រីមានផ្ទៃពោះហើយមានជម្ងឺរាក់ស៊ីធ្មេញ ប្រឈមមុខ នឹងការសម្រាលកូនមុនខែ រហូតដល់ប្រាំពីរដង បើប្រៀបធៀបនឹង ស្ដ្រីមានផ្ទៃពោះមិនមានជម្ងឺរាក់ស៊ីធ្𓃲មេញ។ ការស្រាវជ្រាវច្រើនណាស់ អះអាងពីជម្ងឺរាក់ស៊ីធ្មេញ បានជះឥទ្ធិពលដល់ ការវិវឌ្ឍន៍ របស់ទារកនៅក្នុងផ្ទៃ។ មេរោគជម្ងឺរាក់ស៊ីធ្មេញអាចឆ្លងកាត់សុកទារកបាន ហើយបញ្ចេញជាតិពុលដោយផ្ទាល់ ទៅដល់ទារកដែលនៅក្នុងផ្ទៃម្ដាយ។

 . ជម្ងឺទឹកនោមផ្អែម  អ្នកជម្ងឺទឹកនោមផ្អែមដែលមានជម្ងឺរាក់ស៊ីធ្មេញ និងមិនបានព្យាបាល ពិបាកនៅក្នុ🃏ងការបន្ថយជាតិស្ករនៅ෴ក្នុងឈាម។ ជម្ងឺរាក់ស៊ីធ្មេញធ្ងន់ធ្ងរបានបង្កើនជាតិស្ករនៅក្នុងឈាម ជាកត្ដាមួយបង្កផលវិបាកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់អ្នកជម្ងឺទឹក នោមផ្អែមដែលមានជាតិស្ករខ្ពស់នៅក្នុងឈាម។

៦ . ជម្ងឺផ្លូវដង្ហើម  មេរោគនៅក្នុងមាត់ ជាពិសេសមេរោគជម្ងឺអញ្ចាញធ្មេញ អាចធ្វើដំណើរពីក្នុងមាត់ទៅសួត តាមរយៈ ការដកដង្ហើមនិយាយស្ដី ឬការលេបទឹកមាត់ ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យមានជម្ងឺផ្លូវដង្ហើម ឬជម្ងឺសួតរ៉ាំរ៉ៃ។ ចំពោះអ្នកជម្ងឺដែលមានបញ្ហា ប្រព័ន្ធដង្꧒ហើម ហើយមានជម្ងឺអញ្ចាញធ្មេញធ្ងន់ធ្ងរ ទៀតនោះ វារឹតតែធ្វើ𓆉ឱ្យជម្ងឺផ្លូវដង្ហើមពិបាកក្នុងការព្យាបាល។

វិធីព្យាបាលជម្ងឺអញ្ចាញធ្មេញ

ការព្យាបាលជម្ងឺនេះអាចធ្វើឡើងដោយសារការវះកាត់ និងមិនបាច់វះកាត់។
  • ការព្យាបាលដោយមិនបាច់វះកាត់ ៖ ក្នុងករណីជម្ងឺអញ្ចាញនៅមានកម្រិតស្រាល ការព្យាបាលអាចមានត្រឹមតែប្រើថ្នាំប្រឆាំងមេរោគក្នុងរយៈពេលមួយសមស្របតាមស្ថានភាពជម្ងឺ និងកោសសម្អាតកំបោរធ្មេញចេញ។
  • ការព្យាបាលដោយវិធីវះកាត់  ការព្យាបាលដោយវិធីនេះ គឺពេលទន្ដបណ្ឌិតរកឃើញថា កោសិកាអញ្ចាញ និងឆ្អឹងជុំវិញធ្មេញរងការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរ ដែលមិនអាចជួសជុលបានដោយវិធីផ្សេង។ ជាទូទៅការវះកាត់ព្យាបាលមានការវះកាត់បន្ថយជម្រៅ អញ្ចាញធ្មេញវះកាត់បណ្ដុះកោសិកា និងប៉ះប៉ូវជាលិកាឡើងវិញ វះកាត់កែសោភ័ណភាពជើងអញ្ចាញធ្មេញជាដើម។

វិធីបង្ការជម្ងឺអញ្ចាញធ្មេញ

ការរក្សានូវអនាម័យមាត់ធ្មេញបានល្អ គឺជាគន្លឹះដើម្បីរក្សាធ្មេញឱ្យល្អអស់មួយជីវិត។ ដូច្នេះលោកអ្នកត្រូវពិនិត្យធ្មេញនៅគ្លីនិកធ្មេញឱ្យបានទៀងទាត់ ដើម្បីសម្អាតយ៉ាងហោចណាស់៦ខែម្ដង។ ការសម្អាតធ្មេញខ្លួនឯងនៅផ្ទះដោយដុសសម្អាត ប្រើខ្សែរូតធ្មេញយកកម្ទេចចំណីជាប់នៅចន្លោះធ្មេញ ជាមធ្យោបាយរក្សាសុខភាពមាត់ធ្មេញ និងអញ្ចាញធ្មេញបានល្អ។ បើសិនមិនបានសម្អាតវាអាច នឹងមានដង្កូវស៊ីធ្មេញរលាកអញ្ចាញធ្មេញជាដើម។ ដូច្នេះលោកអ្នកគួរដុសធ្មេញឱ្យបាន២-៣ដងក្នុងមួយថ្ងៃ ពិសេសក្រោយពេល ទទួលទានអាហារ និងមុនពេលចូលគេង។

ដំបូន្មានអ្នកប្រឹក្សា

បើសិនជាលោកអ្នកឱ្យតម្លៃសុខភាពមាត់ធ្មេញដូចសុខភាពទូទៅដែរនោះ ជម្ងឺអញ្ចាញធ្មេញគឺជារឿងមួយគួរឱ្យយកចិត្ដ ទុកដាក់ណាស់។ មានពេលខ្លះលោកអ្នកអាចត្រួតពិនិត្យវាយតម្លៃសុខភាពអញ្ចាញធ្មេញលោកអ្នកនៅពេលដែលលោកអ្នកមានជម្ងឺ បេះដូង ទឹកនោមផ្អែមជម្ងឺផ្លូវដង្ហើមជម្ងឺពុកឆ្អឹងជាដើម ឬពេលលោកអ្នកមានបំណងចង់បានកូន។ លើសពីនេះគឹក្នុងករណីសមាជិក គ្រួសារមានកើតជម្ងឺរាក់ស៊ីធ្មេញបាត់បង់ធ្មេញអស់ច្រើន ឬពេលលោកអ្នកមានបញ្ហារលាកក្នុងមាត់ ធុំក្លិន ឈាមអញ្ចាញញឹកញាប់។

ប្រភព ៖ ទស្សនាវដ្តី សុខភាពយើង លេខ៣២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០៨

ប្រភពឯកសារ៖ ៖